II SA 2925/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Jarosław Lenard apl. prok. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2004 r. sprawy ze skargi U. M. na w [...] z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności wpisu do ewidencji działalności gospodarczej - uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. Wnioskiem z dnia [...] września 2000r. pełnomocnik p. U. M., adw. A. P. wystąpiła o stwierdzenie nieważności wpisu do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem [...] p.U. M. jako wspólnika spółki cywilnej [...] s.c. i decyzji z dnia [...] lipca 1994r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podniosła, że o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej p. M. nie wiedziała, a złożony podpis nie był złożony przez wnioskodawczynię. Wnioskodawczyni nie zawierała również umowy spółki ze wspólnikami [...], nie złożyła jakiegokolwiek oświadczenia o przystąpieniu do niej, ani nie była obecna przy dokonywaniu zgłoszenia (wniosek niestety nie został dołączony do akt sprawy). Zawiadomieniem z dnia [...] maja 2001r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wszczęło, na podstawie art. 157 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a, postępowanie o stwierdzenie nieważności wpisu do ewidencji gospodarczej pod numerem [...] p. U. M. W zawiadomieniu Kolegium wezwało strony postępowania do przedłożenia dodatkowych dowodów mających istotne znaczenie w sprawie m. innymi opinii biegłego grafologa, umowy spółki. Decyzją z dnia [...] stycznia 2002r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na postawie art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., odmówiło stwierdzenia nieważności wpisu do ewidencji działalności gospodarczej p. U. M., jako wspólnika spółki cywilnej [...] s.c. W uzasadnieniu powyższej decyzji stwierdzono między innymi, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem, którego istotą jest ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Pełnomocnik wnioskodawczyni podniosła we wniosku, że wspólnik spółki cywilnej p. U. M. nie podpisywała umowy spółki ani nie składała jakiegokolwiek oświadczenia o przystępowaniu do niej. Pełnomocnik nie udowodniła jednak powyższych faktów, nie przedłożyła opinii biegłego grafologa, nie zgłosiła czynu fałszowania podpisu prokuratorowi. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła Pani U. M. i w uzasadnieniu podniosła między innymi, że wnioskodawczyni nie dysponuje materiałem badawczym dla biegłego grafologa, a ponadto dowód taki powinno przeprowadzić Samorządowe Kolegium Odwoławcze na koszt wnioskodawczyni. Jeżeli chodzi natomiast o niezgłoszenie faktu fałszerstwa podpisu do prokuratury to wnioskodawczyni zależy na usunięciu nieprawdziwego wpisu z obrotu gospodarczego, ale nie zależy na prawno-karnym ściganiu osób, które to spowodowały. Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższej decyzji stwierdziło między innymi, że: SKO w [...] dokonując analizy wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, iż nie jest on wadliwy w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności z przesłanki wskazanej w dyspozycji art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. Przepis art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. upoważnia do stwierdzenia nieważności decyzji, która w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Przesłanka nieważności wskazana powyżej stanowi szczególny przypadek niewykonalności decyzji, która ma charakter prawny. Z treści tego przepisu wynika, że samo podjęcie wykonania decyzji miałoby znamiona czynu zagrożonego sankcją karną. SKO wezwało wnioskodawczynię do przedłożenia dowodów i dodatkowych wyjaśnień na wskazane przez nią okoliczności. Skarżąca nie dopełniła tych czynności. Zgodnie z art. 7 i 75 k.p.a w toku postępowania organ administracji publicznej podejmuje wszelkie korki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszcza jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez NSA w wyroku z dnia 16 lutego 1999r. III SA 2322/98 "na gruncie postępowania administracyjnego ma w pełni zastosowanie zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wyciąganie jednak dla strony negatywnych skutków w razie nieprzedstawienia przez stronę określonych dowodów jest możliwe po uprzednim zakreśleniu stronie terminu do doręczenia tych dowodów. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła Pani U. M. W skardze zarzuciła decyzjom naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 7 i 75 k.p.a oraz proceduralnych i materialno-prawnych przepisów o zasadach rejestracji działalności gospodarczej i wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu podniesiono między innymi, że wniosek o unieważnienie nie powoływał się na przesłankę art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. a na art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., więc sprawa nie została rozpoznana zgodnie z żądaniem. Zarzut z zakresu ciężaru dowodu można by postawić wnioskodawczyni, gdyby odmówiła dostarczenia materiału porównawczego do zgłoszonego przez inną stronę postępowania lub zadysponowanego z urzędu dowodu z opinii biegłego grafologa, a nie w okolicznościach niniejszej sprawy. Skarżąca nie zaniedbała też obowiązków wynikających z art. 7 i 75 k.p.a. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymało argumenty z uzasadnienia decyzji z dnia [...] lipca 2002r. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. nr 153, poz. 1271 ze zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych z dnia 25 lipca 2002r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) Wojewódzki Sąd Administracyjny bada decyzję pod względem jej zgodności z prawem a więc pod względem legalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie bada natomiast decyzji pod względem jej słuszności. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria należy dojść do wniosku, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zawiadomieniem z dnia [...] maja 2001r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało skarżącą i jej pełnomocnika adw. A. P., że na podstawie art. 157 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wszczyna postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności wpisu do ewidencji działalności gospodarczej p. U. M. jako wspólnika spółki cywilnej [...] z siedzibą w [...]. Tak więc postępowanie zostało wszczęte zgodnie ze złożonym wnioskiem, w którym skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Postępowanie administracyjne w trybach nadzwyczajnych jest wszczynane i prowadzone na tych samych zasadach co postępowanie w trybie zwykłym z kilkoma wyjątkami: 1. wszczęcie postępowania następuje w przypadku, gdy zachodzi konieczność ustalenia przesłanek zastosowania tej instytucji, 2. wskazanie właściwego w sprawie organu (patrz art. 157 k.p.a.) Skoro więc Samorządowe Kolegium Odwoławcze wszczęło postępowanie o stwierdzenie nieważności wpisu w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to w tym kierunku winno zmierzać to postępowanie. Czynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego winny mieć na celu ustalenie istnienia bądź nie istnienia przesłanek zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Tymczasem zarówno decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2002r. jak i [...] lipca 2002r. i w treści rozstrzygnięcia i w uzasadnieniu odnoszą się do art. 156 §1 pkt 6 k.p.a. Tak więc Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozpoznało w ogóle wniosku strony, który dotyczył art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponadto samo rozpatrzyło istnienie przesłanek przepisu, którego nie powinno badać, gdyż zgodnie z zawiadomieniem z dnia [...] maja 2001r. postępowanie miało na celu zbadanie zaistnienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Reasumując należy stwierdzić, że przy rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (7,10,75, 80 k.p.a.), które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego też, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Orzekanie o 152 p.p.s.a. nie było w tym wypadku konieczne, gdyż uchylone decyzje nie nadają się do wykonania. O kosztach postępowania Sąd nie orzekł, gdyż strona nie wnosiła o ich zwrot.