II SA 2939/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Magda Magoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2004 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz R. B. kwotę 260 zł (dwieście sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. II SA 2939/03 UZASADNIENIE Minister Obrony Narodowej, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2003r., działając na podstawie art. 158§ 1 i art. 156 § 1 pkt 2 kpa, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] listopada 2002r. w sprawie ustalenia nadpłaty uposażenia przysługującego przez rok po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej [...] R. B. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2002r.. W uzasadnieniu organ podniósł, że [...] R. B. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] sierpnia 2002r. W toku weryfikacji dokumentów przedstawionych przez [...] Dyrektor WBE w W. ustalił, iż [...] nienależnie zwiększono dodatek specjalny o 10%. Następnie w dniu [...] listopada 2002r. organ wydał decyzję o ustaleniu nadpłaty uposażenia przysługującego R. B.. Minister Obrony Narodowej, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W dniu 30 kwietnia 2003r. [...] R. B. złożył do Ministra Obrony Narodowej wniosek o stwierdzenie nieważności obydwu ww. decyzji. Minister Obrony Narodowej, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2003r., odmówił stwierdzenia nieważności powołanych przez wnioskodawcę decyzji. W dniu 16 czerwca 2003r. pan R. B. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem Ministra Obrony Narodowej nie było podstaw do stwierdzenia nieważności ww. decyzji, ponieważ wydające ją organy działały na podstawie art. 7 kpa statuującego zasadę prawdy obiektywnej, która nakłada na organy administracji obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy. W trakcie swojego działania organy uczyniły to i stwierdziły, że wystąpiła nadpłata. Nadto organ stwierdził, że Dyrektor WBE w W. działał zgodnie z prawem, ponieważ umocowanie do jego działań wynikało z treści § 17 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy ( Dz. U. Nr 62, poz. 729 ze zm.). W dniu 4 sierpnia 2003r. skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył pan R. B.. W uzasadnieniu podniósł on, że Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego nie miał prawa do ustalenia nadpłaty należnego uposażenia, ponieważ zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o uposażeniu emerytalnym żołnierzy i ich rodzin ( t.j. Dz. U. z roku 2002 Nr 11, poz. 108 ze zm.) ten organ ustala jedynie prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń z tytułu tego zaopatrzenia. Natomiast 12-sto miesięczne uposażenie, wypłacane żołnierzowi po zwolnieniu, takim świadczeniem nie jest, a o jego wysokości decydują dowódca jednostki, w której przed zwolnieniem pełnił służbę żołnierz. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Stosownie do treści art. 13 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych powodów, niż w niej podniesione. Postępowanie w sprawie toczyło się w trybie przepisów rozdziału 13 działu II Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji. W trakcie postępowania Minister Obrony Narodowej działał na podstawie art. 158§ 1 kpa, wg którego to przepisu rozstrzygnięcie o nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Oznacza to, że organy obu instancji orzekające w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji są zobowiązane stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące decyzji wydanych w trybie zwykłym. Dotyczy to zarówno formy, jak i treści decyzji wydanych w trybie przepisów art. 156 - 159 kpa. W rozpatrywanej sprawie Minister Obrony Narodowej wydając decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2003r. naruszył tę zasadę. Treść rozstrzygnięcia wydanego w drugiej instancji nie odpowiada zapisowi art. 138 § 1 kpa. Przepis ten zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego. Organ może tu jedynie: utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję, uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub części i tym samym orzeka co do istoty sprawy, bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, umorzyć postępowanie odwoławcze. Organ nie jest uprawniony do wydania decyzji innej niż wymienione w tym przepisie ( por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2000 s. 743). Tymczasem w w/w decyzji Minister Obrony Narodowej "odmówił stwierdzenia nieważności". Tak więc treść orzeczenia jest sprzeczna z zapisem art. 138 § 1 kpa. Z nieważnością decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa mamy do czynienia wówczas, gdy treść przepisu nie budzi wątpliwości, a mimo to organ zastosuje ten przepis inaczej ( por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2004). Przepis art. 138 § 1 kpa nie budzi tu wątpliwości, mimo to sentencja decyzji z dnia [...] lipca 2003 r. ma inną treść. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270ze zm., orzekł jak w sentencji. Orzekając o kosztach sąd działał na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.