II SA 2974/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.) Asesor WSA - Jacek Fronczyk Asesor WSA - Janusz Walwski Protokolant - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J.R. na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia - stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności pkt I postanowienia z dnia [...] maja 2000 r. - zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w części powołanej wyżej Komendant Rejonowy Państwowej Straży Pożarnej w G. decyzją z dnia [...] października 1993 r. nr [...], mając za podstawę art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, przeniósł st. asp. J. R. na stanowisko starszego inspektora ds. kontrolno – rozpoznawczych. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w G. postanowieniem z dnia [...] maja 2000 r. nr [...], działając na podstawie art. 113 § 1 i art. 219 k.p.a., w punkcie pierwszym rozstrzygnięcia sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w opisanej już wyżej decyzji w ten sposób, że w jej podstawie prawnej w miejsce pkt 2 (art. 38 ust. 2), wpisał punkt "3" i w uzasadnieniu podał, że "Wskazanie w decyzji Nr [...] "pkt. 2" zamiast prawidłowo (powinno być i jest): "pkt. 3 (art. 38 ust. 2 pkt. 3 cyt. ustawy) – było oczywistą omyłką, którą z urzędu należało sprostować (pkt. 1 sentencji).". Następnie Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K.w wyniku zażalenia skarżącego, postanowieniem z dnia[...]lipca 2000 r. nr [...], utrzymał w mocy powyższe postanowienie w pkt. 2 w przedmiocie wydania zaświadczenie, a Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach wyrokiem z dnia 3 czerwca 2002 r. sygn. akt IISA/Ka 1830/00, oddalił skargę skarżącego w tym przedmiocie. W dniu 12 maja 2003 r. J. R. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...] maja 2000 r. nr [...] w części (pkt 1 postanowienia) dotyczącej sprostowania przez organ z urzędu decyzji z dnia [...] października 1993 r. nr [...]i w uzasadnieniu podał, że nastąpiło rażące naruszenie prawa (art. 113 § 1 k.p.a.) polegające na zmianie podstawy prawnej decyzji administracyjnej. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. pismem z dnia [...] maja 2003 r. nr [...]w odpowiedzi na powyższy wniosek, poinformował skarżącego o ostatecznym już rozstrzygnięciu sprawy postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...]lipca 2000 r. nr [...]oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 3 czerwca 2002 r. sygn. akt IISA/Ka 1830/00 konstatując, że została ona uznana za ostatecznie wyjaśnioną. W zażaleniu od powyższego pisma z dnia 21 maja 2003 r., skarżący wniósł o uchylenie go i w uzasadnieniu podał, że nastąpiło rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 – 11 i art. 107 § 1 oraz 2 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez dowolną interpretację tych przepisów, wydanie postanowienia bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy i zaniechanie obowiązku dostatecznego uzasadnienia (brak wyjaśnienia zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, brak wyjaśnienia całokształtu okoliczności prawnej toczącej się sprawy i stronniczym prowadzeniu postępowania) oraz wydanie "decyzji bez podstawy prawnej". Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z dnia[...]lipca 2003 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 2, art. 144, art. 158 § 1 oraz art. 126 k.p.a., uchylił w całości postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia[...]maja 2003 r. nr [...] i odmówił stwierdzenia nieważności pkt 1 postanowienia Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...] maja 2000 r. nr [...]w przedmiocie sprostowania omyłki w decyzji Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...] października 1993 r. nr [...]. Uzasadniając swoją decyzję stwierdził, że wskazane już pismo Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...]maja 2003 r. nr [...], uznać należy jako postanowienie, jednak jest ono "ułomne", jako iż nie zawiera podstawy prawnej i dlatego należało wydać rozstrzygnięcie reformacyjne. W konsekwencji odmówiono stwierdzenia nieważności, bowiem – jak już podano w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji – postanowienie z dnia [...] maja 2000 r. zostało utrzymane w mocy postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...], zaś skarga na to postanowienie została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy z dnia 3 czerwca 2002 r. sygn. akt II SA/Ka 1830/00. Ponadto decyzja z dnia [...] października 1993 r. nr [...] wraz ze sprostowaniem zawartym w postanowieniu z dnia [...] maja 2000 r. nr [...], była rozpatrywana w trybie nieważności decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, utrzymanej następnie w mocy decyzją Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia 2000 r., a Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie w tej sprawie z powodu wycofania skargi (sygn. akt II SA 2440/00). Niezależnie od powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 maja 2003 r. sygn. akt II SA 381/02 oddalił skargę na ostateczną decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...]stycznia 2002 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...]października 1993 r. nr [...]. W związku z tym, ze przedmiotowa sprawa była już wielokrotnie badana w trybie instancyjnym, w trybie nadzoru a także sądownie i żaden organ ani też Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, należało postanowić jak w sentencji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący J. R. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania, a w obszernym uzasadnieniu – powołując się na wcześniej już wykazane zarzuty – podał, że dokonane przez organ sprostowanie w decyzji z dnia [...] października 1993 r., rażąco naruszało prawo i powołał się na orzecznictwo sądu w tym przedmiocie. Dodał jednocześnie, że czuje się tym rozstrzygnięciem i poprzednimi w jego sprawie, skrzywdzony. W odpowiedzi na skargę, Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodając jednocześnie, że w poprzednich już sprawach rozważano zasadność sprostowania decyzji i nie dopatrzono się w tym żadnego błędu. Nie było również innej prawnej możliwości "poprawki" tej decyzji, a od samego początku jest ona skażona oczywistym błędem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 113 k.p.a., organ administracji publicznej może z urzędu sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach oraz, na podstawie art. 126 k.p.a., w postanowieniach. Dotyczy to jednak błędów i omyłek nieistotnych. Natomiast w przypadku wad istotnych treści aktów, tryb ich weryfikacji nie może być konwalidowany w powyższy sposób. Jednym z istotnych elementów postanowienia w myśl art. 124 k.p.a., jest m.in. powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i za rażące naruszenie prawa należy uznać zmianę podstawy prawnej postanowienia w trybie sprostowania określonego w art. 113 k.p.a. Nie podlegają bowiem sprostowaniu w omawianym trybie, co należy szczególnie wyeksponować, błędy i omyłki co do ustalenia obowiązującego prawa. Nie bez znaczenia bowiem jest w rozpoznawanej sprawie, czy skarżącego przeniesiono na niższe stanowisko służbowe z uwagi na nieprzydatność na zajmowanym stanowisku, stwierdzoną w opinii służbowej, czy też na wskutek niewywiązywanie się z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku. Skoro zatem Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej pomimo istnienia przesłanek pozytywnych dla rozstrzygnięcia zażalenia skarżącego, a więc stwierdzenia nieważności powyższego postanowienia, wydał rozstrzygnięcie odmowne, to tym samym również rażąco naruszył prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ rozstrzygnięcie owo nie jest do pogodzenia z wymaganiami praworządności. Na marginesie zauważyć należy, że chociaż pismo Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2004 r. w którym odmówiono skarżącemu uwzględnienia jego żądań, nie zostało nazwane postanowieniem, zawiera wszystkie – zdaniem Sądu – niezbędne elementy postanowienia, podjętego w trybie art. 123 i 124 k.p.a., bowiem jest w nim rozstrzygnięcie odmawiające żądaniu skarżącemu, zostało ono do niego skierowane oraz zostało podjęte przez właściwy organ i podpisane. Wprawdzie pismo to nie zwierało istotnej informacji, jaką jest pouczenie o możliwości złożenia zażalenia, lecz mimo to nie pozbawia go to waloru postanowienia. Stwierdzić również należy, że organ pozostaje w błędzie twierdząc, iż sprawa powyższa była już badana. Otóż skarżący złożył wprawdzie skargę na postanowienie z dnia [...] lipca 2000 r., lecz jedynie w przedmiocie pkt 2 postanowienia, a mianowicie dotyczącym odmowy wydania zaświadczenia. Z kolei wyrokiem o sygn. akt II SA 2440/00, rozpoznawano skargę na odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 1993 r., podobnie jak wyrokiem z dnia 6 maja 2003 r., gdzie przedmiotem skargi była odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Wyjaśnić ponadto warto skarżącemu, że nie poniósł on żadnych kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem, bowiem sprawa korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz w sprawie nie został ustanowiony pełnomocnik, będący adwokatem, bądź radcą prawnym. Zatem nie było podstaw do uwzględnienia wniosku o zasądzenie kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 2 oraz art. 152 w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w zw. z art. 97 § 1 cytowanej wyżej ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.