II SA 2978/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak, Sędziowie del. NSA Anna Robotowska, asesor WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), , Protokolant Aleksandra Borowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2004 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymiany prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz H. G. kwotę 20 zł (dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzja [...] z dnia [...] czerwca 2002 roku Prezydent Miasta [...] odmówił wymiany prawa jazdy kat. [...] nr [...] panu H. G. Decyzja została wydana na podstawie art. 150 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98 poz. 602 z 1997r.) i § 7 ust.l i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 roku w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 91 poz. 578 ze zm.) oraz art. 104 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu wyjaśniono, że wyrokiem Sądu Powiatowego w [...] z dnia [...] października 1971 roku Sygn. akt [...] ww. został ukarany zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, a [...] października 1989 roku została wydana decyzja nr [...] o zatrzymaniu uprawnień do czasu wykazania się wymaganymi kwalifikacjami. W związku z powyższym zwrot prawo jazdy oraz jego wymiana może nastąpić po uprzednim zdaniu egzaminu sprawdzającego kwalifikacje. Ponadto Pan G. złożył oświadczenie o utracie prawa jazdy z dnia [...] grudnia 1971 roku. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł H. G., kwestionując zasadność rozstrzygnięcia, podnosząc, że prawo jazdy zostało mu oddane w Wydziale Komunikacji, gdzie zadano mu kilka pytań i udzielono pouczenia. Oświadczenie o utracie prawo jazdy złożył 31 lat temu , kiedy miał wypadek motocyklowy. Podczas wypadku doznał wstrząśnienia mózgu. Podniósł również, że później prawo jazdy się znalazło, a ponadto nigdy nie doręczono mu decyzji z [...] października 1989 roku o zatrzymaniu uprawnień. Co wyjaśnia okoliczność braku odwołania. W dniu [...] sierpnia 2002 roku decyzją [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku O samorządowych kolegiach odwoławczych w związku z art. 138 ust.l i art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. d i g ustawy Prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu decyzji podano miedzy innymi, że w aktach sprawy znajduje się ostateczna decyzja nr [...] z dnia [...] października 1989 roku skierowana do pana H. G. o zatrzymaniu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi do czasu wykazania się wymaganymi kwalifikacjami. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że mimo upływu okresu zatrzymania prawa jazdy do chwili wydania ww. decyzji pan H. G. "nie zgłosił się zdawać egzaminu kontrolny". Pomimo upływu blisko 13 lat od daty wydania ww. decyzji pozostaje ona w obrocie prawnym i jest wiążąca w zakresie rozstrzygnięcia. Odnosząc się do argumentów odwołania należy wyjaśnić, że decyzja do czasu jej ewentualnej weryfikacji w trybie nadzwyczajnym, wiąże zarówno organ I instancji jak i Kolegium. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Pan H. G. W skardze domagał się uchylenia decyzji I instancji, której zarzucał naruszenie art. 9 i 10 k.p.a. Ponadto podniósł, że decyzji o zatrzymaniu uprawnień z 1989 roku nigdy mu nie doręczono i nie wiedział ojej istnieniu. Decyzja z 1989 roku został wydana po upływie 16 lat od odbycia kary nałożonej przez Sąd Powiatowy w [...], a więc zdaniem skarżącego jest mocno przedawniona. SKO w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu uznało jako nieuprawniony zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów k.p.a., wyjaśniając, że podstawę rozstrzygnięcia stanowił materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji, który w ocenie Kolegium jednoznacznie potwierdzał ustalenia dokonane przez organ I instancji. Zgodnie z art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zmianami) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając decyzje w sprawie odmowy wymiany prawo jazdy jest związany rygorami procedury administracyjnej określającej obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest obowiązane miedzy innymi do przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art.7 kpa), a więc do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Ma obowiązek należytego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Jest obowiązane zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzeć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zdaniem Sądu, winno w sposób wyczerpujący ustosunkować się do zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący podniósł między innymi, że poddał się egzaminowi na prawo jazdy po upływie okresu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Egzamin ten miał miejsce wg skarżącego w Wydziale Komunikacji Miejskiej po czym zwrócono mu prawo jazdy. W uzasadnieniu decyzji drugiej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ogóle pominęło tą kwestię, co spowodowało zdaniem Sądu naruszenie art. 107§ 3 k.p.a. Ponadto na rozprawie w dniu 9 marca 2004 roku Pan H. G. podtrzymał argumenty z odwołania dotyczące doręczenia mu decyzji z 1989 roku twierdząc, ze tej decyzji nigdy nie otrzymał. W 1989 roku skarżący nie mieszkał na ulicy [...] w [...] mieszkał przy ulicy [...]. Z ulicy [...] skarżący wyprowadził się [...] lutego 1983 roku na dowód czego okazał dowód osobisty [...]. Kwestia powyższej decyzji nie została również w sposób jasny wyjaśniona w uzasadnieniu decyzji SKO. Brak jest ustosunkowania się do zarzutów skarżącego, że nigdy tej decyzji nie otrzymał, ponadto organ II instancyjny w żaden sposób nie zweryfikował tych twierdzeń dając wiarę materiałom zgromadzonym przez organ pierwszej instancji. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ musi zająć w uzasadnieniu stanowisko wobec całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz uzasadnić jasno i należycie swoje rozstrzygniecie, a w szczególności na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe a innym odmówił wiary. Wszelkie niejasności, które ujawniły się przy zestawieniu podstawy faktycznej decyzji z materiałem procesowym, muszą budzić uzasadnioną wątpliwość, czy ustalenie podstawy faktycznej nastąpiło prawidłowo. (A. Wróbel Zakamycze 2000r. Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 1999 roku IV SA 274/97 "Organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w założonym przez stronę odwołaniu. Stąd obowiązkiem organu odwoławczego o podstawowym znaczeniu jest również przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji." Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien w całości zbadać materiał dowodowy i ustosunkować się do zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu. Biorąc powyższe pod uwagę na zasadzie art.145 § 1 pkt c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. Orzekanie o 152 p.p.s.a. nie było w tym wypadku koniczne.