II SA 2998/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Sędziowie NSA del. Małgorzata Jaśkowska, Asesor WSA Andrzej Kołodziej, Protokolant Krzysztof Dytczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2004 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] lipca 2003 r., którą to decyzją - wydaną na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.) - odmówiono D. P. przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że skarżąca orzeczeniem lekarza orzecznika z dnia [...] października 2002 r. uznana została za częściowo niezdolną do pracy okresowo do września 2003 r., a zatem nie spełnia wymogu całkowitej niezdolności do pracy, o jakiej mowa w art. 83 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Ponadto, jak wynika z dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych skarżącej, w wieku 51 lat legitymuje się okresem składkowym 6 lat i 25 dni. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego p. D. P. domagała się przyznania świadczenia w drodze wyjątku, zarzucając, że z uwagi na obecny stan zdrowia nie może podjąć żadnej pracy zarobkowej i w uzasadnieniu zgłoszonego zarzutu powołała orzeczenie o stopniu niepełnosprawności w umiarkowanym stopniu niepełnosprawności okresowo do dnia [...] listopada 2003 r., wydane przez Państwowy Zespół Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Z. w dniu [...] listopada 2002 r. w sprawie nr [...]. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W związku ze zmianą struktury sądownictwa administracyjnego, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrując skargę D. P. pod tym kątem, Sąd nie stwierdził, aby Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podejmujący zaskarżone decyzje o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia w drodze wyjątku, dopuścił się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną odmowy przyznania D. P. świadczenia w drodze wyjątku stanowił przepis art. 83 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Z treści tego przepisu wynikają trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby Prezes ZUS mógł przyznać świadczenie w drodze wyjątku: 1) niespełnienie wymagań dających prawo do emerytury lub renty musi być spowodowane szczególnymi okolicznościami, 2) ubiegający się o świadczenie nie może podjąć pracy lub działalności zarobkowej objętej ubezpieczeniem społecznym, z powodu całkowitej niezdolności do pracy z uwagi na stan zdrowia lub wiek, 3) osoba ta nie ma niezbędnych środków utrzymania. Świadczenie przewidziane w art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb - ze względu na trudną sytuację materialną wnioskodawcy. Jest to świadczenie, które może być przyznane ubezpieczonemu w nieznacznym tylko stopniu niedopełniającemu warunków do uzyskania emerytury lub renty na zasadach ogólnych. Ponadto, z przepisu art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynika, że przede wszystkim konieczne jest wykazanie, iż ubezpieczony, którego praca stanowi źródło uprawnień do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, nie może podjąć pracy z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy wynikającą ze stanu zdrowia lub wieku. Tymczasem skarżąca - jak to wynika z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS - jest częściowo niezdolną do pracy. Okoliczność zaś, że skarżąca - jak twierdzi w skardze - dla celów rehabilitacji zawodowej została uznana za osobę o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, nie ma decydującego znaczenia w sprawie. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego, na podstawie art. 151 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.