II SA 3003/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi U. sp. z o.o. z siedzibą w L. na z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] 2. orzeka, że obie decyzje nie podlegaja wykonaniu w całości 6 II SA 3003/03 UZASADNIENIE W dniu [...] czerwca 2003 r. samochód ciężarowy marki [...] nr rej. [...] należący do U. sp. z o.o. z siedzibą w L. gm. [...] został zatrzymany przez Policję do kontroli. Kierujący pojazdem nie okazał karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. W związku z tym kontrola stwierdziła naruszenie art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym co stanowiło podstawę do wydania w/w decyzji administracyjnej. Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) nałożył karę pieniężną w wysokości 4000 zł na Z. w W. za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Kara w wysokości 4000 zł została naliczona na podstawie poz. 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr 115, poz. 999). Od decyzji tej U. sp. z o.o. złożyła odwołanie wyjaśniając, że karta opłaty drogowej była na prowadzony przewóz zakupiona i wypełniona, jednakże prawdopodobnie na skutek wysunięcia się z kompletu dokumentów pobieranych przez kierowcę pozostała w firmie. Na dowód zakupienia i wypełnienia karty załączono jej kopię, na której widoczny jest czytelny odcisk datownika zakupu karty z datą [...] czerwiec 2003 r. godzina zakupu 15.00 oraz widoczne jest czytelne jej wypełnienie na samochód o numerze rejestracyjnym [...]. Karta opłaty jest siedmiodniowa i została wypełniona z ważnością od [...] czerwca 2003r. godz. 08.30 do [...] czerwca 2003 r. godz. 08.30. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, przyjmując analogicznie jak organ I instancji także za podstawę poz. 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ administracji stwierdza, iż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami. W myśl bowiem art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorca wykonujący transport po drogach krajowych ma obowiązek uiszczenia opłaty za ten przejazd. Podczas wykonywania tego przejazdy, zgodnie z art. 87 ust. 1 w/w ustawy, kierowca pojazdu jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu dowód uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Natomiast przedsiębiorca jest odpowiedzialny za wyposażenie kierowcy wykonującego przewóz w wymagane dokumenty. Na decyzję tą U. sp. z o.o. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzuca decyzji naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym, a w szczególności poz. 6 załącznika do rozporządzenia jako normy niezgodnej z art. 92 Konstytucji RP, gdyż rozporządzenie to zostało wydane bez delegacji ustawowej. Nadto zarzuca naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym przez błędną interpretację tego przepisu, a w konsekwencji niewłaściwe jego zastosowanie gdy faktycznie skarżący uiścił należną opłatę oraz naruszenie przepisów postępowania przez nie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności pominięcie okoliczności dokonania opłaty. W uzasadnieniu skarżący stwierdza, iż rozporządzenie z dnia 6 lipca 2002r., które w jego przekonaniu zostało przyjęte jako jedna z podstaw do nałożenia kary, jest niekonstytucyjne, gdyż zostało wydane bez delegacji ustawowej. Skarżący powołując się na art. 92 ust. 2 , art. 146 ust. 4 pkt 2 i art. 148 pkt 2 Konstytucji RP stwierdza, iż upoważnionymi organami do wydawania aktów prawnych jest Rada Ministrów lub Prezes Rady Ministrów. W związku z tym rozporządzenie wydane przez Ministra Infrastruktury zostało wydane bez delegacji ustawowej i nie powinno wywierać skutków prawnych. Skarżący podnosi, iż przedsiębiorca miał wykupioną i prawidłowo wypełnioną kartę opłaty w dniu kontroli a jej brak w pojeździe wyniknął na skutek przypadku. Dlatego jego zdaniem organ błędnie zastosował art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, gdyż przepis ten mówi o wykonywaniu transportu bez uiszczenia opłaty, a w rozpatrywanej sprawie opłata była uiszczona. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie powołując się na przepisy stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje; Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie: - ustawa z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269), - ustawa z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), - ustawa z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), zwana dalej p.w.u.p. W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie sądowoadministracyjne toczy się na podstawie tej ustawy. Podstawa rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji i decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] to między innymi rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr 115, poz. 999). Powyższe rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.). W oparciu o pozycję 6 załącznika do powołanego rozporządzenia obciążono skarżącego karą pieniężną w wysokości 4000 zł. Zapis pod tą pozycją brzmiał (gdyż rozporządzenie to, a zatem i jego załącznik, zostało uchylone z dniem 28 września 2003 r.): "Wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach Krajowych [powodowało nałożenie kary pieniężnej w kwocie 4000 zł]" . W dekretacji pod pozycją 6 załącznika do wymienionego rozporządzenia przywołana została podstawa prawna – art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Treścią tego przepisu jest, iż "podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego (...) jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku, (...)", nadto ust. 3 tego przepisu stanowił, iż przedsiębiorca jest odpowiedzialny za wyposażenie kierowcy wykonującego przewóz w wymagane dokumenty. Powyższy zapis ma istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie z uwagi na fakt, że przedsiębiorca udowodnił wykupienia karty opłaty – siedmiodniowej. Karta ta została wykupiona w dniu [...] czerwca 2003 o godzinie 15 (dane ze stempla na jej odwrocie) to jest w dniu przeprowadzonej kontroli na ponad pięć godzin przed kontrolą , gdyż ta jak wskazano to w uzasadnieniu decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] została przeprowadzona w dniu [...] czerwca 2003 r. o godz. 20.25. Jak wynika z powołanego przepisu (art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym), nakładał on jedynie obowiązek bez określenia sankcji za jego nieprzestrzeganie. Sankcję tą określał art. 92, w brzmieniu ustawy z dnia kontroli i wydania pierwszej oraz drugiej decyzji ([...].06.2003 r. i [...].06.2003 r.), w następującym zakresie: "Kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne - punkt 6 ust. 1 tego przepisu - bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych", "- podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 15.000 zł". Art. 92 ust. 1 w punkcie 12 przewidywał powyższy wymiar kary za nie posiadanie przez kierowcę w czasie kontroli jedynie dokumentów, o których mowa w pkt 1-5, lub nie przestrzegania warunków określonych w tych dokumentach. Wymienione punkty (art. 92 ust. 1 pkt 1-5) dotyczą wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne 1) bez wymaganej licencji oraz wypisu z wykazu numerów rejestracyjnych pojazdów samochodowych stanowiącego załącznik do tej licencji lub bez wymaganego zaświadczenia, 2) bez wymaganego zezwolenia na przewóz osób lub rzeczy, 3) bez wymaganego zezwolenia na przewóz, który zaczyna się i kończy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pojazdem zarejestrowanym za granicą (kabotaż), 4) bez świadectwa wymaganego zgodnie z umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), 5) bez formularza jazdy lub z nieprawidłowo wypełnionym formularzem, przy wykonywaniu przewozu osób na potrzeby własne. Powyższy zapis nie poddaje w wątpliwość, iż w jego zakresie penalizującym brak powyższych dokumentów, nie mieścił się brak posiadania przez kierowcę w czasie kontroli dowodu uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. W związku z powyższym wypada przypomnieć, iż rozporządzenie stanowiące podstawę naliczenia kary pieniężnej (jak to określa decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]) lub grzywny (jak to z kolei, w sposób nieuprawniony, nazywa nałożoną karę decyzja Komendanta Głównego Policji) zostało wydane na podstawie art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, którego treść delegacyjna brzmiała (gdyż skutkiem zmiany ustawy w zakresie m.in. tego przepisu został on pozbawiony cytowanej delegacji) : "Minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych i ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, wysokości kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w ust. 1, zróżnicowane w zależności od ich rodzaju i społeczno-gospodarczej szkodliwości". Otóż jak wykazano wyżej, w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie przewidywano nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę, w którego pojeździe stwierdzono brak karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, co w konsekwencji prowadzi do stwierdzenia, iż rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym, zostało wydane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. W tych warunkach Sąd odmówił zastosowania wymienionego rozporządzenia, a ponieważ stanowiło ono jedną z podstaw zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, uznając skargę za zasadną, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.