II SA 3016/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędziowie: Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Beata Bińkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi S.G. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania świadectwa kwalifikacyjnego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych oddala skargę Minister Finansów decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy wcześniejszą swoją decyzję z dnia [...] marca 2003 r., którą to decyzją – wydaną na postawie art. 104 kpa oraz § 18 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (Dz. U. Nr 120, poz. 1022) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 15 listopada 2002 r. uzupełnionego pismem z dnia 29 stycznia 2003 r. odmówił wydania świadectwa kwalifikacyjnego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych ze względu na niespełnienie w dniu 31 grudnia 2001 r. wymogów dotyczących wykształcenia. Zgodnie z § 18 w/w rozporządzenia osoby, które w dniu 31 grudnia 2001 r. spełniały warunki określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 1998 r. w sprawie kwalifikacji i innych wymagań, których spełnienie uprawnia do prowadzenia ksiąg rachunkowych, organizacji i trybu działania Komisji Egzaminacyjnej powołanej dla sprawdzenia tych kwalifikacji oraz wzoru świadectwa stwierdzającego te kwalifikacje i wymagania (Dz. U. Nr 138, poz. 894 i Nr 138, poz. 894) uprawniające do otrzymania świadectwa kwalifikacyjnego bez konieczności zdania z wynikiem pozytywnym egzaminu, mogły do dnia 31 grudnia 2002 r. składać wnioski o wydanie świadectwa kwalifikacyjnego zgodnie z przepisami tego rozporządzenia. Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 20 sierpnia 1998 r. świadectwo kwalifikacyjne bez egzaminu otrzymywały osoby posiadające wykształcenie wyższe ekonomiczne o specjalności rachunkowość i co najmniej dwuletnią praktykę w księgowości lub średnie zawodowe o kierunku rachunkowość uzyskane w szkołach publicznych lub szkołach niepublicznych mających uprawnienia szkół publicznych, w tym również w szkołach policealnych i pomaturalnych, co najmniej o dwuletnim okresie nauczania w zakresie rachunkowości i co najmniej pięcioletnią praktykę w księgowości. Pan S.G. ukończył studia wyższe magisterskie na kierunku zarządzanie i marketing w zakresie zarządzanie przedsiębiorstwem a także studia podyplomowe w zakresie rachunkowość i finanse w dniu 8 czerwca 2002 r. Nie spełniał więc na dzień 31 grudnia 2001 r. warunków wymaganych przepisami § 18 rozporządzenia z dnia 18 lipca 2002 r. Z kolei w myśl § 3 ust. 1 pkt 2) powyższego rozporządzenia certyfikat księgowy bez egzaminu otrzymują osoby posiadające trzyletnią praktykę w księgowości oraz wykształcenie wyższe magisterskie uzyskane na jednym z kierunków ekonomicznych o specjalności rachunkowość, w jednostkach organizacyjnych szkół wyższych, uprawnionych zgodnie z odrębnymi przepisami do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych lub trzyletnią praktykę w księgowości oraz wykształcenie wyższe magisterskie i ukończyły studia podyplomowe z zakresu rachunkowości w jednostkach organizacyjnych szkół wyższych, uprawnionych zgodnie z odrębnymi przepisami do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych i zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1) spełniają pozostałe warunki dotyczące pełnej zdolności do czynności prawnych, korzystania z pełni praw publicznych i niekaralności. Pan S.G. ukończył studia podyplomowe w zakresie rachunkowości na Wydziale [...]. Zgodnie z Obwieszczeniem Przewodniczącego Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z dnia 23 września 1998 r. w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych uprawnionych do nadawania stopni naukowych, wraz z określeniem nazw nadawanych stopni naukowych (M. P. Nr 38, poz. 524) oraz z Obwieszczeniem Przewodniczącego Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych uprawnionych do nadawania stopni naukowych, wraz z określeniem nazw nadawanych stopni naukowych tytułu naukowego (M.P. z 2003 r. Nr 2, poz. 19), Wydział [...] nie jest jednostką uprawnioną do nadawania tytułu naukowego doktora nauk ekonomicznych. Na powyższą decyzję S.G. złożył skargę wnosząc o jej uchylenie. W skardze zarzucił naruszenie art. 2 Konstytucji poprzez wydanie decyzji opartej na przepisach rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. Podniósł, iż podjął studia podyplomowe w zaufaniu do istniejących przepisów prawa i nagła zmiana przepisów w trakcie procedury spełniania przez niego wymogów odnośnie wykształcenia nie powinna pozbawiać go możliwości uzyskania świadectwa kwalifikacyjnego bez egzaminu. Zmiana przepisów narusza zasadę równości wobec prawa wyrażonej w art. 32 Konstytucji. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 81 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. Nr 76, poz. 694 ze zm.) i nie zostało zaskarżone do Trybunału Konstytucyjnego ani tez Trybunał Konstytucyjny nie orzekł o jego niezgodności z Konstytucją. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko odnośnie nie spełniania przez skarżącego w dniu 31 grudnia 2001 r. warunków wymaganych do otrzymania świadectwa kwalifikacyjnego na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 1998 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznania są skargi wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Niniejsza sprawa została przekazana do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowi inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (Dz. U. Nr 120, poz. 1022) prawo do uzyskania świadectwa kwalifikacyjnego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych bez konieczności zdania egzaminu miały osoby, które w dniu 31 grudnia 2001 r. spełniały warunki określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1998 r. Skarżący nie spełniał tych warunków, w dacie 31 grudnia 2001 r. nie posiadał wykształcenia o specjalności rachunkowość, które uzyskał w czerwcu 2002 r. Zasadnie zatem organ odmówił wydania świadectwa kwalifikacyjnego na zasadach wskazanych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1998 r. Ukończenie w późniejszym terminie studiów podyplomowych w zakresie rachunkowości na Wydziale [...] nie dało również podstaw do wydania certyfikatu księgowego w myśl § 3 rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych ze względu, iż ta jednostka organizacyjna Politechniki [...] nie jest jednostką uprawnioną do nadawania tytułu naukowego doktora nauk ekonomicznych. Niezasadny jest podnoszony przez skarżącego zarzut, iż rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych narusza zasady wyrażone w art. 2 i 32 Konstytucji. Zmiany przepisów prawnych po podjęciu decyzji o nauce na studiach podyplomowych, w ocenie sądu, nie można uznać za naruszenie powyższych zasad. Studia podyplomowe jak każda inna forma kształcenia ma na celu zdobycie, uzupełnienie wiedzy. Twierdzenie skarżącego, iż zmiana przepisów prawnych uczyniła studia podyplomowe, na które zdecydował się w zaufaniu do obowiązujących przepisów, zupełnie bezużytecznymi zaprzecza temu celowi. Podwyższenie kryterium odnośnie wymogu odpowiedniego wykształcenia zdobytego w jednostkach organizacyjnych uczelni dające gwarancję wysokiego poziomu kształcenia dla otrzymania certyfikatu księgowego bez egzaminu, tych zasad nie narusza. W myśl § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, przewidziano zachowanie dotychczasowych uprawnień dla osób, które w dniu 31 grudnia 2001 r. spełniały warunki do otrzymania świadectwa kwalifikacyjnego bez egzaminu, przewidując długi okres (do 31 grudnia 2002 r.) na składanie wniosków o wydanie świadectwa kwalifikacyjnego do ministra finansów. Krótki okres na składanie wniosków, przewidziany w poprzednim rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 7 grudnia 2001 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (Dz. U. 148, poz. 1652) został zastąpiony znacznie dłuższym okresem zawartym w § 18 ust. 1 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. Zaskarżona decyzja w przedmiocie odmowy wydania świadectwa kwalifikacyjnego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych ze względu na niespełnienie w dniu 31 grudnia 2001 r. wymogów dotyczących wykształcenia, odpowiada zatem prawu. Mając powyższe na względzie Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.