II SA 3041/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie: WSA Zbigniew Rudnicki Asesor WSA Andrzej Czarnecki /spr./ Protokolant Beata Bińkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2004 r. sprawy ze skargi O. z siedzibą w C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie: nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] stycznia 2003r. Nr [...] 2. uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu W dniu [...] stycznia 2003 r. Inspekcja Transportu Drogowego w [...] zatrzymała do kontroli samochód ciężarowy O. (dalej O.) w C. wiozący mleko w workach foliowych. Mleko było wytworzone w O. w C. Kontrola stwierdziła brak zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne. Na skutek ustaleń kontroli Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...], na podstawie art. 92 ust. 1 w związku z naruszeniem art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w kwocie 2000 zł. Organ administracji ustalił, iż mleko było produktem O. w C. i przewożono je do innej Spółdzielni Mleczarskiej o nazwie "[...] " w K. Od decyzji tej O. w C. odwołała się do Głównego Inspektora Transportu Drogowego wnosząc o anulowanie zaskarżonej decyzji. Skarżący powołuje się na art. 103 ust. 3 i ust. 5 ustawy o transporcie drogowym twierdząc, iż zgodnie ze statutem i wpisem w Krajowym Rejestrze Sądowym, prowadzi różnego rodzaju działalności gospodarcze, natomiast transport - zgodnie z powołanym przepisem - wykonuje na warunkach dotychczasowych do czasu uzyskania licencji. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa, art. 33 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, lp. 1.3 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr 115, poz. 999 ze zm.) utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy. Organ administracji stwierdza, iż podstawą rozstrzygnięcia było nieposiadanie przez przedsiębiorcę zaświadczenia o przewozie na potrzeby własne uznając , iż mleko przewożono nieodpłatnie, a więc była to działalność pomocnicza w stosunku do wykonywanej przez skarżącego (skarżący nie przedłożył faktury za sprzedaż przewożonego mleka, nie posiadał listu przewozowego stanowiącego dowód zawarcia umowy przewozu oraz nie przedłożył dowodów, iż przewożone mleko było jego produktem). W związku z tym przedsiębiorca powinien posiadać zaświadczenie o wykonywaniu przewozu na potrzeby własne (art. 33 ust. 1 ustawy 0 transporcie drogowym), a ponieważ stwierdzono jego brak, na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 1 tej ustawy została nałożona kara pieniężna w wysokości określonej w lp. 1.3 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym. Na decyzję tą O. w C. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do argumentów decyzji - brak faktury za przewóz mleka -skarżąca stwierdza, iż zgodnie z przedstawioną kalkulacją koszt przewozu jest wliczany do ceny towaru. Nadto skarżąca jeszcze raz wskazuje, iż w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykonuje także transport drogowy 1 zgodnie z powołanym w odwołaniu art. 103 ust. 3 i 5 ustawy o transporcie drogowym miała prawo bez zaświadczenia wykonywać kwestionowany przewóz. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił ojej oddalenie. Organ nie zgadza się ze stanowiskiem skarżącej, iż wykonywany transport mleka nie był przewozem na potrzeby własne bowiem transport drogowy, jako działalność gospodarcza o charakterze "czysto" usługowym polega na przewożeniu rzeczy, do których przewoźnikowi nie służą żadne prawa rzeczowe ani obligacyjne, gdyż co najwyżej jest dzierżycielem przewożonych rzeczy. Natomiast przewozy na potrzeby własne charakteryzują się tym, iż do przewożonych rzeczy przewoźnikowi służą prawa rzeczowe lub obligacyjne. A więc przewóz na potrzeby własne, zdaniem organu administracji, nie jest wykonywany na podstawie umowy przewozu lecz ma jedynie charakter dostawy towaru. Ponieważ przewoźnik nie przedstawił faktury sprzedaży mleka organ uznał, iż było ono jego własnością, a to potwierdza jego zdaniem, iż przewóz odbywał się na potrzeby własne, a więc wymagał zaświadczenia. W ocenie organu art. 103 ust. 3 dotyczy wyłącznie transportu drogowego w zakresie przewozu rzeczy mającego charakter usługowy, a więc wykonywanego na podstawie umowy przewozu. Natomiast przewóz na potrzeby własne - wyodrębniony w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym - nie jest wykonywany na podstawie umowy przewozu i ma charakter pomocniczy w stosunku do działalności podstawowej przedsiębiorcy. Ponieważ w w/w przepisie nie przewidziano okresu przejściowego co do obowiązku zgłaszania wykonywania takich przewozów, przewoźnik powinien posiadać stosowne zaświadczenia. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje; Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie: ustawa z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269), zwana u.s.a., ustawa z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a., ustawa z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p. W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie sądowoadministracyjne toczy się na podstawie tej ustawy. Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Zgodnie z przedłożonym Statutem O. w C. (§ 3 pkt 12) przedmiotem działalności spółdzielni jest także -"świadczenie usług transportowych w zakresie przewozu towarowego". Wpis w Dziale 3 pkt 10 KRS wskazuje na zgłoszenie tej działalności gospodarczej. O. w C. w miesiącu styczniu 2003 r. wykonywała sprzedaż mleka dla Spółdzielni Mleczarskiej w K. "[...] ". W kalkulacji sprzedaży mleka wliczony został koszt transportu jako jeden z wymienionych tam kosztów. Z przedłożonej kalkulacji wynika, iż O. w C. sprzedając w miesiącu styczniu 2003 r. mleko Spółdzielni Mleczarskiej w K. w cenie sprzedaży wliczała koszt transportu mleka (koszt wynajmu własnego samochodu z kierowcą). Kontrola stwierdziła jednoznacznie, iż samochód był własnością skarżącej a kierowca jej pracownikiem. W ocenie Sądu dokumenty powyższe jednoznacznie wskazują na fakt, iż sprzedaż mleka powiązana została z usługa jego transportu, którą to usługę skarżąca na rzecz nabywcy towaru wykonywała. Organ administracji przedstawia koncepcję rozdzielającą sprzedaż mleka od wykonanej usługi transportu, powołując się na zasady sprzedaży rzeczy oznaczonych co do gatunku (własność tego rodzaju rzeczy przechodzi w chwili ich wydania nabywcy). Koncepcja ta nie podważa zasadności skargi bowiem w sprawie jest poza wszelkimi wątpliwościami, iż mleko zostało dostarczone i sprzedane Spółdzielni Mleczarskiej w K. Dostarczenie mleka nastąpiło transportem O. w C., która do jego ceny wliczyła koszt transportu zgodnie z kalkulacją. W związku z tym bez większego znaczenia jest czy w fakturze sprzedaży tego towaru wyodrębniono czy nie koszty transportu, skoro koszt ten zawierał się w cenie sprzedanego produktu. W tym stanie faktycznym nieuzasadnionym byłoby przyjęcie, iż transport towaru wykonywany w dacie kontroli przez skarżącego był przewozem niezarobkowym, czyli w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, przewozem na potrzeby własne, albowiem ów zarobek został uwzględniony w cenie transportowanego towaru. W związku z powyższym nie powstały przesłanki z art. 33 ust. 1 wymienionej ustawy zobowiązujące przewoźnika do posiadania zaświadczenia. Także mając na względzie treść art. 103 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym skarżący nie podlegał wymaganiom uzyskania zaświadczenia. Przedsiębiorca w zakresie prowadzonych działalności gospodarczych wykonywał również usługi transportowe (zapis w § 3 pkt 12 Statutu oraz w Dziale 3 pkt 10 KRS). Na mocy art. 103 ust. 3 w/w ustawy należał on do kategorii zawodowych przewoźników mogących prowadzić działalność transportową jeszcze przez dwa lata od wejścia w życie tego aktu normatywnego, korzystając z dotychczasowych uprawnień przyznanych mu przez poprzednio obowiązujące przepisy. Z systematyki ustawy o transporcie drogowym, określającej zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego w ramach wykonywanej działalności gospodarczej (rozdział 2) oraz regulującej przewozy na potrzeby własne (rozdział 5), a także z odrębnej regulacji zawartej w art. 103 ust. 3 ustawy, płynie wniosek, iż obowiązek, o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy odnosi się jedynie do przedsiębiorców niebędących przewoźnikami wykonującymi działalność gospodarcza w zakresie transportu drogowego. Sytuacji tej nie zmienia przepis art. 33 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym obowiązujący od 28 września 2003 r., który jednoznacznie zwalnia od obowiązku uzyskiwania zaświadczeń przez przedsiębiorców posiadających uprawnienia do wykonywania transportu drogowego. Przepis ten nie stanowi jakościowo nowej regulacji, a jednie usuwa wątpliwość jaką w tym przedmiocie mogła nasuwać redakcja art. 33 ust. 1 ustawy. W tym stanie faktycznym Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając, iż w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego - art. 31 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym - mającego wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.