II SA 3071/02

Dnia 11 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. Andrzej Kuba Sędziowie WSA Ewa Frąckiewicz spr. Asesor WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Alicja Dobrenko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2004 roku sprawy ze skargi P. S.A. w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...].01.2002 roku, 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz P. w M. SA kwotę 133 ( sto trzydzieści trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania W dniu [...] lutego 2001 roku przeprowadzono w [...] przy ulicy [...] kontrolę nacisku osi i masy całkowitej pojazdu marki [...], nr rejestracyjny [...] z naczepą typ [...], nr rejestracyjny [...]. Pojazd prowadził R. K., a właścicielem pojazdu jest P. S.A. w M. Pomiaru dokonali pracownicy Zarządu Dróg Miejskich w [...] przenośnymi wagami do pomiarów statycznych, posiadającymi legalizację Głównego Urzędu Miar w [...]. Kontrolowany pojazd jechał na trasie od [...] do [...] przy ul. [...], zaś zatrzymany został w wyznaczonym do tego miejscu kontroli przy ul. [...] w [...], które zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 5 lipca 2000 roku w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych w [...] na odcinku od ulicy [...] do [...], leży w kręgu drogi krajowej nr [...]. Z zatrzymania pojazdu i jego kontroli został sporządzony protokół, który podpisały osoby przeprowadzające kontrolę, natomiast kierowca pojazdu odmówił podpisania protokołu kontroli bez podania przyczyny tej odmowy. Kierowca nie zgłosił żadnych zastrzeżeń co do osób i miejsca przeprowadzenia kontroli, sposobu ważenia i legalizacji wag. Po przeprowadzonej kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych nacisków na II, III i IV osi. Bezpośrednią przyczyną przeciążenia był zbyt duży ładunek piasku. W związku z powyższym obciążono właściciela pojazdu opłatą za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Decyzja w tym przedmiocie została wydana w dniu [...] lipca 2001 roku z upoważnienia przez Zarząd Dróg Miejskich w [...]. Owo upoważnienie dla Zarządu wynika z uchwały Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzję z dnia [...] listopada 2001 roku uchyliło decyzją z dnia [...] lipca 2001 roku i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 roku nr [...], podpisaną z upoważnienia Zarządu Miasta [...] przez Zastępcę Dyrektora ds. Utrzymania Zarządu Dróg Miejskich, ponownie obciążono P. w M. opłatą drogową w wysokości 3344 złote za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia na trasie z M. do W. Jako podstawę wydanej decyzji wskazano art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych ( Dz.U. z 2002 r. Nr 71, poz. 838 z późn. zmianami), a także § 2 ust. 2 tabela lp. 5 i ust. 3, 4 oraz § 9 ust. 1, 2 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 roku w sprawie opłat drogowych ( Dz.U. Nr 51, poz. 607 ), w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia ( Dz.U. Nr 44, poz. 432 ) oraz art. 104 § 1 kpa. Od powyższej decyzji P. w M. odwołało się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], które decyzją z dnia [...] lipca 2002 roku zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. Kolegium orzekło, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu oraz, że została należycie uzasadniona. Zwróciło uwagę na okoliczność, że kierowca pojazdu mógł zapoznać się z protokołem i zgłosić stosowne uwagi co do sposobu ważenia, terenu ważenia oraz używanych do pomiaru wag. Nie uczynił tego, tylko odmówił podpisania protokołu bez podania przyczyny. Badając sprawę, Kolegium stwierdziło, iż w zaskarżonej decyzji zastosowano przepis § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 roku w sprawie opłat drogowych ( Dz.U. Nr 51, poz. 607) i według niego naliczono opłatę, aczkolwiek od 1 stycznia 2002 roku rozporządzenie to utraciło w tym zakresie moc wiążącą. Stało się tak ze względu na nowelizację ustawy o drogach publicznych, dokonaną w art. 99 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym ( Dz.U. Nr 125, poz. 1371) i wprowadzenie w ustawie o drogach publicznych odrębnego załącznika ustalającego opłaty karne na podstawie jej art. 13 ust. 2 a. Uwzględniając aktualny stan prawny i stosując go do ustaleń zawartych w protokole z dnia [...] września 2001 roku nowe stawki kar ( wprowadzonych zamiast opłat ) za przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osie na drogach, gdzie dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 100 kN, należałoby ustalić obecne kary w znacznie wyższej wysokości. Mając jednak na względzie dyspozycję art. 139 kpa nie wolno w przypadku rozpoznawania odwołania wydać decyzji merytorycznej dla strony i dlatego utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] sygn. akt [...] z dnia [...] lipca 2002 roku skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło P. w M. S.A., domagając się jej uchylenia bądź zmiany wraz z zasądzeniem kosztów postępowania w sprawie. W skardze podniesiono ponownie, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie zawierają należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego, Kolegium nie wyjaśniło rozbieżności, tj. faktu przekroczenia dopuszczalnych nacisków na osie w czasie kontroli i prawidłowych wyników w czasie ważenia pojazdu u odbiorcy w tym samym dniu, kilka godzin później. Waga odbiorcy ma aktualne świadectwo legalizacji. Nie odniesiono się do tej sugestii i konieczności ponownej legalizacji wag używanych przez kontrolujących. Protokół kontroli nie zawiera również komisyjnego stwierdzenia równości nawierzchni, na której ustawiona była waga w momencie ważenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podnosząc, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera szczegółową odpowiedź na zarzuty zawarte w odwołaniu, jak i analizę i wyjaśnienie stanu prawnego, będącego podstawą rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, dokonanego przy uwzględnieniu materiału dowodowego zebranego w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002 roku, sygn. akt P 6/02 wydanym po rozpoznaniu pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego o zbadanie zgodności m.in. § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 roku o opłatach drogowych ( Dz.U. Nr 51, poz. 607 ) z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP orzekł, że § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 tego rozporządzenia jest niezgodny z art. 92 ust. 1 oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. W obszernym uzasadnieniu Trybunał powołał się na swój wcześniejszy wyrok z dnia 27 kwietnia 1999 roku, sygn. akt P 7/98, w którym stwierdził, że § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 roku w sprawie opłat drogowych był niezgodny z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP przez to, że naruszał zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowił przepis o charakterze represyjnym. Stwierdził w wyroku tym, że ustalenie opłaty za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia na podstawie § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 roku w sprawie opłat drogowych następuje w istocie w taki sam sposób, jak ustalenie tej opłaty na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 14 października 1996 roku w sprawie opłat drogowych, uznanego za niekonstytucyjny. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 roku w sprawie opłat drogowych, pomimo wspomnianego wcześniejszego wyroku TK w sprawie P 7/98, dalej powtórzyło i utrzymało przepisy niezgodne z Konstytucją Mając to na względzie, należało przyjąć, że kwestionowane przepisy rozporządzenia RM z dnia 27 czerwca 2000 roku w sprawie opłat drogowych zostały wydane na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia (bez ustawowego upoważnienia) i dlatego są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. W rozpoznawanej sprawie obie decyzje administracyjne zostały wydane na podstawie § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 roku w sprawie opłat drogowych. Stosownie do art. 145 a § 1 kpa w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego. Natomiast przepis art. 145 § 1 pkt 1) b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) zobowiązuje Sąd do uchylenia decyzji w razie zaistnienia naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W świetle tej regulacji prawnej rozważanie zarzutów podniesionych w skardze staje się zbędne. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy powołanych wyżej przepisów oraz art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr 153, poz. 1271, Nr 240, poz. 2052 ) oraz art. 3 § 1, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) orzekł jak w wyroku.