II SA 3115/03

WyrokWSA w Warszawie2004-09-23

Skład orzekający: Maria Jagielska, Magdalena Bosakirska, Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wyrejestrowania pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, jeśli właściciel zgłosił przywłaszczenie pojazdu, a nie kradzież w rozumieniu przepisów prawa karnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wyrejestrowania pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, jeśli właściciel złożył oświadczenie o kradzieży pojazdu, nawet jeśli zgłoszony czyn nosi znamiona przywłaszczenia, a nie kradzieży w rozumieniu przepisów prawa karnego. Ustawa wymaga jedynie oświadczenia właściciela o kradzieży, a nie dowodu popełnienia przestępstwa kradzieży.
Stan faktyczny
Firma E. SA złożyła wniosek o wyrejestrowanie pojazdów z powodu ich przywłaszczenia przez leasingobiorcę. Organ pierwszej instancji odmówił wyrejestrowania, uznając, że przywłaszczenie nie jest podstawą do wyrejestrowania zgodnie z Prawem o ruchu drogowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, odrzucając argumentację o możliwości zastosowania analogii legis. Firma E. SA wniosła skargę do sądu administracyjnego, podtrzymując argumentację o możliwości wyrejestrowania pojazdu na podstawie analogii lub interpretacji przepisów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Wydziału Komunikacji Urzędu [...] W. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz E. SA zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Konrad Bonisławski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2004 r. sprawy ze skargi E. SA z siedzibą we [...]. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] maja 2003 r. 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz E. SA z siedzibą we [...] kwotę 20 zł (dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., rozpatrując odwołanie E. S.A. z siedzibą we [...] od decyzji wydanej przez Naczelnika Wydziału Komunikacji Urzędu [...] W., znak [...] z dnia [...] maja 2003r., uchyliło zaskarżoną decyzje w części dotyczącej pojazdu marki FSO Polonez nr rej. [...] i pojazdu marki lveco daily nr rej. [...] i umorzyło w tym zakresie postępowanie I instancji oraz utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy w pozostałej części. E. S.A. we [...] Oddział w [...] złożył do Urzędu [...] Gminy W. Wydziału Komunikacji wniosek o wyrejestrowanie samochodów wskazanych wyżej z uwagi na zgłoszony prokuraturze fakt popełnienia przestępstwa - przywłaszczenie pojazdów przez leasingobiorcę-użytkownika pojazdów. Do wniosku złożone zostały niezbędne dokumenty. Pismem z dnia [...] maja 2003r., uznanym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. za decyzję, naczelnik Wydziału Komunikacji Urzędu [...] W. stwierdził, że brak jest podstaw do wyrejestrowania wskazanych we wniosku pojazdów, a informacje złożone w urzędzie należy potraktować jako informacje. Odwołanie od decyzji złożyła, do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., firma E. S.A. we [...] wnosząc o jej uchylenie i wydanie decyzji o wyrejestrowaniu pojazdów opisanych we wniosku. Odwołujący nie zgodził się ze stwierdzeniem organu, że brak jest podstaw prawnych do wyrejestrowania, bowiem art. 79 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, określając katalog podstaw wyrejestrowania, nie wskazał przywłaszczenia jako jednej z nich. Zdaniem odwołującego się, przestępstwo przywłaszczenia jest w swej istocie niemal identyczne z przestępstwem kradzieży, a dla pokrzywdzonego oba przestępstwa rodzą takie same skutki. Brak decyzji wyrejestrowującej powoduje, że właściciel nie ma możliwości korzystać ze swej własności, ani pobierać z niej pożytków, ma za to obowiązek ponosić wszelkie ciężary jak ubezpieczenie czy podatek od środków transportowych. W dalszym ciągu odwołania, skarżący wywodzi ,że w obecnym stanie prawnym ustawodawca bądź uznał, że przywłaszczenie należy na gruncie ustawy - prawo o ruchu drogowym traktować na równi z kradzieżą, bądź doprowadził do powstania luki w prawie, którą należy usuwać w drodze analogii. Możliwość stosowania w prawie administracyjnym analogii legis potwierdził orzeczeniem Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 kwietnia 1999r. I SA/Kr 1413/97. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie uwzględniło argumentów odwołania i stwierdziło, że w sprawie brak jest podstaw do zastosowania analogii legis, co oznacza, iż w sprawach tego rodzaju co sprawa rozpatrywana, pojazdu nie wyrejestrowuje się. Na powyższe rozstrzygnięcie, E. S.A. z siedzibą we [...] skierował skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzje naczelnika Wydziału Komunikacji Urzędu [...] W. z dnia [...] maja 2003r. odmawiającej wyrejestrowania pojazdów Skoda Fabia [...] oraz Lublin [...]. W uzasadnieniu skarżący podtrzymał swoją argumentację dotyczącą możliwości zastosowania w sprawie analogii legis i wyrejestrowania pojazdów. Pismem z dnia 11 grudnia 2003r. skarżący cofnął skargę w odniesieniu do pojazdu Lublin nr rej. [...], a wnioski i zarzuty co do pozostałych pojazdów podtrzymał. SKO w W. wnosząc o oddalenie skargi podtrzymało wyrażone w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji stanowisko, że kradzież stanowiąca podstawę prawną wyrejestrowania pojazdu, o której stanowi art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym i § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, jako przestępstwo różni się zasadniczo od przywłaszczenia, bowiem do znamion przywłaszczenia nie należy zabranie mienia. Stąd brak jest możliwości zastosowania analogii legis i wyrejestrowania pojazdów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 3 powołanego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne kontrolują więc m.in. decyzje administracyjne pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Badając pod tym właśnie kątem zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, Sąd stwierdził, że naruszają one prawo, a skarga jest uzasadniona. Na wstępie należy stwierdzić, że całe postępowanie przeprowadzone zostało niestarannie, a ustalenia dokonane tak przez organ I instancji, jak przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie znajdują oparcia i uzasadnienia w aktach sprawy zawierających 24 dokumenty, z czego 3 dokumenty powtarzają się -odmowa wyrejestrowania pojazdów z dnia [...] maja 2003r. Naczelnik Wydziału Komunikacji Urzędu [...] W., odmawiając dnia [...] maja 2003r. wyrejestrowania pojazdów wskazanych w tej odmowie, przywołał wniosek złożony jakoby w tym przedmiocie przez skarżącego dnia [...] maja 2003r. Tymczasem, z akt sprawy przekazanych Sądowi wynika, że złożono dwa wnioski, z których jeden dotyczy samochodu SKODA FABIA nr rej. [...], a drugi samochodu Lublin nr rej. [...]. Również dokumentacja dołączona do akt sprawy w związku ze złożonymi wnioskami dotyczy wyłącznie tych dwóch pojazdów. Ustalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., stanowiące podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji w części pkt. 1, oparte są o nieznany Sądowi materiał dowodowy. Skarżący składając odwołanie od rozstrzygnięcia odmawiającego wyrejestrowania czterech pojazdów: lveco daily, Skoda Fabia, Lublin 35 i FSO polonez żądał uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w części dotyczącej pojazdów FSO polonez i lveco daily uchyliło decyzję i umorzyło w tym zakresie postępowanie uzasadniając to informacjami uzyskanymi od organu I instancji, że samochody te zostały: jeden wyrejestrowany, a drugi odzyskany. Skarżący miał rzekomo złożyć pisma w tej sprawie cofające żądanie wyrejestrowania tych pojazdów. W złożonej Sądowi dokumentacji, która powinna być kompletna, brak jest zarówno wspomnianych informacji od organu I instancji, jak też wniosku czy wniosków skarżącego w przedmiocie cofnięcia żądania wyrejestrowania pojazdów lveco daily i FSO polonez. Nic również nie wskazuje na to, że skarżący zmodyfikował swoje żądanie złożone w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ze złożonej przez skarżącego skargi wynika, że skarżący wnosił o uchylenie decyzji w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji odmawiającej wyrejestrowania pojazdu Skoda Fabia i pojazdu Lublin 35, a następnie pismem z dnia 19 lutego 2004r. cofnął skargę w odniesieniu do | pojazdu Lublin 35, a utrzymał żądanie w stosunku do pozostałych pojazdów, co mogło oznaczać wyłącznie żądanie uchylenia decyzji rozstrzygającej o pojazdach Skoda Fabia, lveco daily i FSO polonez. Skarżący i przedstawiciel organu zostali powiadomieni prawidłowo o terminie rozprawy, jednak nie stawili się i nie złożyli wyjaśnień w sprawie. Sąd nie będąc związany granicami skargi, a poruszając się w granicach danej sprawy i dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, ocenił, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja naczelnika wydziału komunikacji Urzędu [...] W. naruszają prawo materialne i przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można zgodzić się z dokonaną przez organy administracji w rozpatrywanej sprawie oceną, że w konkretnym stanie faktycznym, niemożliwe jest wyrejestrowanie pojazdów dlatego że brak jest podstawy prawnej do wyrejestrowania. Według stanu prawnego na dzień orzekania przez organ II instancji, zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 515 ) pojazd podlega wyrejestrowaniu, na wniosek jego właściciela, w przypadku kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania. Skarżący złożył, jak wynika z akt sprawy, dwa wnioski o wyrejestrowanie pojazdów Skoda Fabia i Lublin 35 ( wnioski dot. dwóch pozostałych samochodów nie są dołączone do akt sprawy ) podając w uzasadnieniu, że samochody zostały "przewłaszczone". Posłużył się tu błędnie terminem, który nie jest tożsamy z przesłanką wyrejestrowania pojazdu, o której mowa w art. 79 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy i który nie jest również znany przepisom prawa karnego, jednakże zapis końcowy wniosku, stanowiący oświadczenie o świadomości odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, wskazuje jednoznacznie na wolę skarżącego wyrejestrowania pojazdu na podstawie przywołanego przepisu ustawy. Przepis art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy- Prawo o ruchu drogowym nie wymagał żadnych poza oświadczeniem wnioskującego o wyrejestrowanie, dowodów lub innych dokumentów stwierdzających fakt popełnienia kradzieży w rozumieniu przepisów prawa karnego. Jeżeli miałaby być to kradzież w rozumieniu przepisów ustawy kodeks karny, to należałoby oczekiwać orzeczenia sądu karnego stwierdzającego ten fakt. Jeśli jednak ustawa wymagała wyłącznie oświadczenia właściciela, że pojazd do niego należący został skradziony, należy stwierdzić iż mógł on tego dokonać wyłącznie przez stwierdzenie, że ukradziono mu samochód lub że został wbrew swej woli, pozbawiony własności pojazdu. Nie był uprawniony do stwierdzania, czy dany czyn wypełnia znamiona przestępstwa kradzieży czy też nie. Oznacza to, że dla wyrejestrowania pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym winno wystarczyć organowi oświadczenie skarżącego o tym, iż ukradziono mu pojazd, przy czym należy stwierdzić, że ustawa nie nakłada, na wnioskującego o wyrejestrowanie pojazdu, obowiązku ustalenia, że kradzież, o której traktuje oświadczenie, wypełnia znamiona przestępstwa kradzieży w rozumieniu kodeksu karnego. Organ administracji odmawiając wyrejestrowania pojazdu wdał się bez podstawy prawnej w ocenę, czy wnioskowane pojazdy zostały ukradzione i czy kradzież ta była czynem w rozumieniu przepisów prawa karnego. Organ, przyjmując, że pojazdy zostały przywłaszczone nie ukradzione w rozumieniu przepisów prawa karnego, wyszedł w ocenie Sądu poza dyspozycje przepisu art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, co doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia i odmowy wyrejestrowania wskazanych przez skarżącego pojazdów. Mając na względzie, iż postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało wadliwie, a wyprowadzone przez organ wnioski i podjęte w pkt 1 zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie nie są poparte dowodami w sprawie, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) - p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości. Skarżący cofnął wprawdzie żądanie skargi dotyczące pojazdu Lublin 35, jednak z uwagi na fakt, iż samochód ten był jednym z dwóch, o których była mowa w pkt 2 decyzji, Sąd mógł orzec tylko co takiej części decyzji. Uchylone zostało również rozstrzygnięcie organu I instancji jako wadliwe merytorycznie i wydane z naruszeniem art. 107 § 1 i § 3 Kpa oraz z naruszeniem art. 7, 8, 9, 11,77 Kpa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło