II SA 314/03

WyrokWSA w Warszawie2004-05-24

Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Dorota Wdowiak, Andrzej Czarnecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, która przejęła prawa i obowiązki przedsiębiorcy na podstawie art. 43 ust. 3 ustawy o dostosowaniu górnictwa węgla kamiennego, może kwestionować obowiązki dotyczące ochrony środowiska nałożone w decyzji o wygaśnięciu koncesji, argumentując, że nie wstąpiła w prawa i obowiązki wynikające z postanowień organu współdziałającego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka K. Sp. z o.o., jako następca prawny przedsiębiorcy, wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki wynikające z czynności cywilnoprawnych i decyzji administracyjnych, w tym określonych w prawie geologicznym i górniczym, zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o dostosowaniu górnictwa węgla kamiennego. Skoro obowiązek współdziałania organu z organem koncesyjnym został skutecznie dochowany, a postanowienie organu współdziałającego stanowi integralną część decyzji stwierdzającej wygaśnięcie koncesji, spółka nie może kwestionować nałożonych obowiązków.
Stan faktyczny
Spółka K. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Ministra Środowiska stwierdzającą wygaśnięcie koncesji na wydobywanie węgla kamiennego. Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 43 ust. 3 ustawy o dostosowaniu górnictwa węgla kamiennego, twierdząc, że nie wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki, w tym te wynikające z postanowień organów współdziałających. Minister Środowiska utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie WSA Dorota Wdowiak (spraw.) Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2004 r. sprawy ze skargi K. Spółka z o.o. w upadłości z siedzibą w S. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia koncesji na wydobywanie węgla kamiennego oddala skargę Minister Środowiska decyzją z dnia [...] września 2002 roku [...], na podstawie art.28 ust.lpkt 3, ust.2 i art.29 ust.2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku Prawo geologiczne i górnicze, na wniosek K. Sp. z o.o., po uzyskaniu uzgodnień z właściwymi organami miast i gmin: 1) stwierdził wygaśnięcie koncesji nr [...] z dnia [...] sierpnia 1996 roku, udzielonej [...] przez Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża "[...]", położonego na terenie miast i gmin: [...],[...] i [...] w byłym województwie [...], 2) zobowiązał K. Sp. z o.o. do wypełnienia warunków dotyczących ochrony Środowiska postawionych w postanowieniach: Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2000 roku - [...] oraz Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2000 roku - [...]. Po rozpoznaniu wniosku K. Sp. z o.o. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Środowiska decyzją z dnia [...] października 2002 roku [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2002 roku. Decyzje Ministra Środowiska zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne: Dnia [...] sierpnia 1996 roku Minister Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa udzielił [...] koncesji nr [...] na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża "[...]". Termin ważności koncesji określony został na dzień [...] grudnia 2005 roku. Uchwałą Zarządu [...] S.A. nr [...] z dnia [...] stycznia 1999 roku "[...]" postawiony został w stan likwidacji z dniem [...] lipca 1999 roku. [...] S.A. aktem notarialnym z dnia [...] lipca 1999 roku wniosła aportem "[...]" do K. Sp. z o.o. Zgodnie więc z art. 43 ust.3 ustawy z dnia 26 listopada 1998 roku o dostosowaniu górnictwa węgla kamiennego do funkcjonowania w warunkach gospodarki rynkowej oraz szczególnych uprawnienia i zadaniach gmin górniczych, K. Sp. z o.o. jako nowopowstały podmiot na podstawie aktu notarialnego i wpisu do rejestru handlowego wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki dotyczące "[...]" wynikające z czynności cywilnoprawnych i decyzji administracyjnych w tym także określonych w prawie górniczym i geologicznym. Do dnia zakończenia procesu likwidacji tj. do dnia [...] września 2000 roku przedmiotową koncesją legitymowała się K. Sp. z o.o. i to ona po jej zakończeniu zwróciła się do organu koncesyjnego o stwierdzenie wygaśnięcia koncesji. Minister Środowiska wydał decyzję stwierdzającą wygaśnięcie koncesji nr [...] z dnia [...] sierpnia 1996 roku udzielonej [...] S.A. na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża "[...]". W decyzji stwierdzającej wygaśnięcie koncesji K. Sp. z o.o. jako następca prawny "[...]" została zobowiązana do wypełnienia warunków dotyczących ochrony środowiska ujętych w postanowieniach prezydentów miast: [...] i [...]. Prezydent Miasta [...] nie uzgodnił decyzji o wygaśnięciu koncesji na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża "[...]". Jednak postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2002 roku wydanym na skutek zażalenia K. Sp. z o.o. uchylono postanowienie Prezydenta Miasta [...] wskazując przepis art. 105a Prawa geologicznego i górniczego jako podstawę pozytywnego uzgodnienia decyzji stwierdzającej wygaśnięcie koncesji z powodu niedotrzymania ustawowego terminu do zajęcia stanowiska przez organ współdziałający przy wydawaniu decyzji. Na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] października 2002 roku skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła K. Sp. z o.o. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez błędne zastosowanie art. 43 ust.3 ustawy z dnia 26 listopada 1998 roku o dostosowaniu węgla kamiennego do funkcjonowania gospodarki rynkowej oraz szczególnych uprawnieniach i zadaniach gmin górniczych do rozstrzyganego decyzją stanu faktycznego. Zdaniem skarżącego przepis ten dotyczy spółek utworzonych /rejestrowanych/ po wejściu w życie ustawy. K. została zarejestrowana w dniu [...] września 1996 roku a więc przed wejściem w życie ustawy. Gdyby nawet przyjąć, że ustawa ma zastosowanie w niniejszej sprawie, to dotyczyłoby to jedynie wstąpienia z mocy prawa przez skarżącą w prawa i obowiązki dotyczące kopalni a wynikające z czynności cywilnoprawnych i decyzji administracyjnych a nie postanowień wskazanych w pkt 2 decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] września 2002 roku. Wskazując na powyższe K. Sp.z o.o. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części tj w zakresie utrzymującym w mocy decyzję z dnia [...] września 2002 roku. w pkt 2) jako niezgodnej z prawem. Minister Środowiska w odpowiedzi na skargę w nosił ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W dniu 1 stycznia 2004 roku weszły w życie: 1. ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U.Nr 153, poz. 1269/, 2. ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/, 3. ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/. Zgodnie z art. 97 § 2 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niniejsza sprawa należy do takiej kategorii spraw. Zgodnie z art. 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, chodzi o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania nie zaś według kryteriów słusznościowych. Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych kryteriów sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim za nietrafny należy uznać zarzut naruszenia prawa materialnego a mianowicie art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 26 listopada 1998 roku o dostosowaniu górnictwa węgla kamiennego do funkcjonowania w warunkach gospodarki rynkowej oraz szczególnych uprawnieniach i zadaniach gmin górniczych /Dz.U.nr 162, poz.1112 ze zm./ polegający na Jego niewłaściwym zastosowaniu. Wbrew twierdzeniom skarżącego przepis art. 43 ust.3 ustawy ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z jego treścią jeżeli kapitał zakładowy spółki /w niniejszej sprawie K. Sp. z o.o./ utworzonej w trybie określonym w ust.2 pokryty zostanie przez spółkę węglową przedsiębiorstwem w rozumieniu art. 551 kodeksu cywilnego będącego kopaliną /w tym przypadku "[...]"/, to spółka ta wstępuje, z dniem zarejestrowania, we wszystkie prawa i obowiązki dotyczące kopalni, wynikające z czynności cywilnoprawnych i decyzji administracyjnych, w tym także określonych w prawie górniczym i geologicznym oraz przepisach wydanych na jego podstawie. Tak powstała spółka została zarejestrowana [...] września 1999 roku co wynika z odpisu z Rejestru Handlowego Dział B nr [...]. Uszło uwadze skarżącego, że w pozycji 7, w dniu [...] września 1999 roku, wykreślono dotychczasowy wpis firmy i jej adres i wpisano: K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, skrót firmy: K.-Sp. z o.o., adres spółki: ul. [...]. Jak więc widać z powyższych rozważań, zaistniały przesłanki z art. 43 ust. 3 ustawy. Skarżąca spółka, jako nowopowstały podmiot, została zarejestrowana po wejściu w życie ustawy, przejęła więc tym samym wszystkie prawa i obowiązki dotyczące "[...]", wynikające z czynności cywilnoprawnych i decyzji administracyjnych, w tym także określonych w prawie geologicznym i górniczym oraz przepisach wydanych na jego podstawie. Obowiązujące przepisy prawa nie wymagały od organu koncesyjnego jakiegokolwiek aktu o charakterze władczym. Należy zauważyć, co nie jest kwestionowane, że od podpisania aktu notarialnego K. Sp. z o.o. legitymowała się koncesją i na jej podstawie prowadziła prace likwidacyjne. Tak, więc skarżąca weszła w prawa kopalni. Kwestionuje swoje obowiązki, co oznacza, że przepis art. 43 ust.3 ustawy traktuje wybiórczo. Stosownie do przepisu art. 29 ust 1 i 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku Prawo geologiczne i górnicze /w brzmieniu z daty decyzji ostatecznej/ wygaśnięcie koncesji nie zwalnia dotychczasowego przedsiębiorcy z wykonania określonych w niej obowiązków związanych z likwidacją zakładu górniczego. Zakres i sposób wykonania obowiązków ustala organ koncesyjny w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie koncesji, w uzgodnieniu z właściwym wójtem, burmistrzem lub prezydentem miasta. Tak, więc organ koncesyjny obowiązany jest obligatoryjnie określić obowiązki dotyczące ochrony środowiska oraz związane z likwidacją zakładu górniczego. Obowiązek podjęcia działań zmierzających do dokonania uzgodnienia spoczywa na organie koncesyjnym. To on zwraca się do organu współdziałającego o zajęcie stanowiska /uzgodnienie/. Następuje to w trybie art. 106 kpa co w niniejszej sprawie zostało dochowane. Ten obowiązek współdziałania to wykonanie obowiązku ustawowego nałożonego normą prawa materialnego. Strony mogą dochodzić swoich racji zaskarżając postanowienie organu współdziałającego a poza tym mogą realizować swoje uprawnienia wynikające z art. 10 § 1 kpa przed wydaniem decyzji w sprawie, w której miało miejsce współdziałanie innych organów. Skoro obowiązek współdziałania został skutecznie dochowany, a był on obowiązkiem wynikającym z ustawy, to prawomocne postanowienie organu współdziałającego stanowi integralną część decyzji stwierdzającej wygaśnięcie koncesji. Strona skarżąca nie może więc podnosić zarzutu, że nie wstąpiła w prawa i obowiązki wynikające z postanowienia ponieważ nie jest ono wymienione w art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 26 listopada 1998 roku. W świetle powyższych rozważań, K. Sp. z o.o. była podmiotem legitymującym się koncesją i do niej mogła być tyko adresowana decyzja. Zarzuty skarżącej jako bezpodstawne nie zostały uwzględnione a skarga jako niezasadna, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło