II SA 3145/02

WyrokWSA w Warszawie2004-03-18

Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Zbigniew Rudnicki, Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel pojazdu nienormatywnego, który został użyczony innej osobie, ponosi odpowiedzialność za nałożoną karę pieniężną za przejazd tym pojazdem bez zezwolenia, jeśli nie wykazał, że nie był faktycznym przewoźnikiem?
Ratio decidendi
Właściciel pojazdu nienormatywnego, który został użyczony innej osobie, ponosi odpowiedzialność za nałożoną karę pieniężną, jeśli nie wykazał, że nie był faktycznym przewoźnikiem w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Odpowiedzialność tę ponosi przewoźnik, którym jest osoba faktycznie prowadząca przedsiębiorstwo przewozowe, niezależnie od tytułu prawnego do pojazdu. Obowiązek wykazania okoliczności zwalniających z odpowiedzialności spoczywa na stronie, która je podnosi, a nie na organie prowadzącym postępowanie.
Stan faktyczny
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nałożył na T. P. karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. T. P. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną, gdyż pojazd był użyczony i przejazd nie odbywał się na jego zlecenie. Organ utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że właściciel pojazdu jest odpowiedzialny jako przewoźnik. T. P. złożył skargę do WSA, podtrzymując zarzut skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie WSA Zbigniew Rudnicki Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Kinga Płociak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2004 roku sprawy ze skargi T. P. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] sierpnia 2002r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2002 roku Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b, 1p.5 pkt 1 lit.b, 1p.5 pkt 5 lit.a, art. 18 ust.9 i art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych / tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm./ w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm./ oraz § 3.1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia /Dz.U. Nr 44, poz. 432/ obciążył T. P. karą pieniężną w wysokości 2280.00 złotych za stwierdzony w dniu [...] kwietnia 2002 roku przejazd zespołem nienormatywnym bez zezwolenia po drodze krajowej Nr [...] co wynika z protokołu kontroli i zatrzymania pojazdu Nr [...]. T. P. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenia sprawy. Zarzucił decyzji rażące naruszenie prawa a mianowicie art. 156§ 1 kpa polegające na skierowaniu decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie. Nie był bowiem przewoźnikiem. Pojazd został użyczony. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji z przyczyn nieważności i umorzenie postępowania. Na wezwanie organu o udokumentowanie użyczenia pojazdu i przekazania dokumentów dotyczących przewozu towaru na zlecenie skarżący odpowiedział, że będąc osobą trzecią w sprawie nie ma żadnego obowiązku przedstawiania jakichkolwiek dokumentów. Nie ma też obowiązku udowadniania, że nie jest stroną w postępowaniu. Generalny Dyrektor Dróg Publicznych i Autostrad po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji GDDPiA podniósł, że na okoliczność przekroczeń osi pojedynczej i osi składowej został sporządzony protokół, do którego kierowca pojazdu nie wniósł zastrzeżeń. Po dokonanej kontroli i stwierdzeniu przekroczeń uznano, że pojazd nie odpowiada warunkom technicznym, wobec czego uznany został za nienormatywny. Za stwierdzone przekroczenie została nałożona kara pieniężna. Kontrola pojazdu i nałożenia kary pieniężnej zostało dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] sierpnia skargę złożył T. P. zarzucając jej rażące naruszenie prawa – art. 156 § 1 pkt 4 kpa przez skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie. Wnosił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia [...] lutego 2004 roku skarżący podkreślił, że zarzut skargi dotyczy wyłącznie skierowania decyzji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie: ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz. 1269/ ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz. 1270/ ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153, poz. 1271/. Jednocześnie uchylona została ustawa z dnia 11 maja 1985 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, która obowiązywała w dacie wniesienia skargi w sprawie niniejszej. Zgodnie z art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej. W świetle art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę wchodzi kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnymi przepisami procesowymi. Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z protokołu zatrzymania i kontroli pojazdu z naczepą wraz z ładunkiem o nr rej. [...] marki [...] i nr rej. naczepy [...] wynika przekroczenie osi pojedynczej i osi składowej. W wyniku stwierdzenia powyższych przekroczeń kontrolujący pojazd uznali, że nie odpowiadał on warunkom technicznym, przez co uznany został za pojazd nienormatywny. Ten fakt nie został zakwestionowany w protokole ani w toku postępowania administracyjnego. Istota sprawy sprowadza się do zagadnienia, kogo należy obciążyć opłatami drogowymi za przejazd pojazdem nienormatywnym. W toku postępowania administracyjnego bezspornie zostało ustalone, że właścicielem przedmiotowego pojazdu jest skarżący T. P.. Twierdził on, iż pojazd którego jest właścicielem był użyczony a przejazd towaru odbywał się nie na jego zlecenie. Sam bowiem nie prowadzi działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 roku w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji ostatecznej za przejazd po drogach publicznych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia pobiera się karę pieniężną. Odpowiedzialność tę zatem ponosi przewoźnik. Przewoźnikiem jest prowadzący przedsiębiorstwo /zakład przewozowy/ na własny rachunek i może być nim osoba fizyczna lub prawna działająca w tym charakterze faktycznie bez względu na rodzaj tytułu prawnego / własność, użytkowanie, dzierżawa, leasing/. Nie przestaje być przwożnikiem osoba trudniąca się przewozem bez wymaganego zezwolenia, posługująca się środkiem transportu bez tytułu prawnego. Skarżący nie wykazał, że to nie on był w sensie prawnym władającym pojazdem w dniu kontroli. Z art. 7 i 77 kpa wynika, że obowiązek wyczerpującego zebrania w sprawie materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Nie znaczy to, że strona jest zwolniona od współdziałania w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza gdy podnosi okoliczności z których wywodzi określone skutki prawne. Obowiązkiem organu w takiej sytuacji jest uprzedzić stronę o skutkach nieudowodnienia określonej okoliczności. W niniejszej sprawie to nie organ zachowywał postawę bierną, lecz skarżący. Twierdził, że niczego nie musi wykazywać. Podnosząc, że to nie on jest przewoźnikiem w żaden sposób nie wykazał tej okoliczności a bez współdziałania strony nie sposób było jej ustalić. Skarżący był dwukrotnie wzywany do udokumentowania przewozu przez inną osobę i uprzedzony o skutkach prawnych niewywiązania się z nałożonego na niego obowiązku. Mimo tego, nie udowodnił podnoszonej okoliczności faktycznej, co musiało doprowadzić do rezultatu dla niego niekorzystnego. Z faktu własności pojazdu i braku wykazania, że to nie skarżący był w dniu kontroli władającym przedmiotowym pojazdem wynika, że to on był właśnie przewoźnikiem. Nie jest nim bowiem kierowca, chyba że kierowca jest jednocześnie przewoźnikiem. Ta okoliczność musi wynikać z protokołu kontroli. W niniejszej sprawie protokół kontroli nie potwierdza aby kierowca był jednocześnie przewoźnikiem. Nie zostało to również wykazane w toku postępowania administracyjnego a protokół kontroli nie był przecież kwestionowany. Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło