II SA 3172/02
WyrokWSA w Warszawie2004-03-17
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Maria Jagielska, Andrzej Czarnecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zgłoszony znak towarowy graficzny w postaci rozsypanych ziaren kawy, przeznaczony do oznaczania kawy, posiada wystarczające znamiona odróżniające, aby mógł zostać zarejestrowany jako znak towarowy?Ratio decidendi
Zgłoszony znak towarowy graficzny w postaci rozsypanych ziaren kawy, przeznaczony do oznaczania kawy, nie posiada wystarczających znamion odróżniających, które pozwoliłyby zindywidualizować towar na rynku. Powszechne używanie tego oznaczenia przez różne przedsiębiorstwa od lat siedemdziesiątych utrwaliło w świadomości odbiorców, że znak ten oznacza jedynie produkt jakim jest kawa, bez przypisania go konkretnemu przedsiębiorcy, co uniemożliwia mu pełnienie funkcji znaku towarowego.Stan faktyczny
Skarżący E. L. E. Ltd złożył skargę na decyzję Urzędu Patentowego R P z dnia [...] sierpnia 2002 r. o odmowie rejestracji znaku towarowego graficznego zgłoszonego w 1994 r. dla oznaczenia kawy. Urząd Patentowy uznał, że znak ten nie posiada wystarczających znamion odróżniających, ponieważ był powszechnie używany przez różne podmioty gospodarcze jako oznaczenie kawy, a nie konkretnego przedsiębiorcy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o znakach towarowych oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz, Sędziowie WSA Maria Jagielska /spr./, Asesor WSA Andrzej Czarnecki, Protokolant Aleksandra Borowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2004 r. sprawy ze skargi E. L. E. Ltd na decyzję Urzędu Patentowego R P z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji znaku towarowego - oddala skargę.
Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia Urząd Patentowy - Izba Odwoławcza - utrzymał w mocy decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] lipca 2000r. o odmowie rejestracji znaku towarowego graficznego zgłoszonego do rejestracji w dniu [...] czerwca 1994r. pod numerem [...] przez ,rE.Ltd." E. L. z siedzibą w Z.
Podstawą wydania decyzji o odmowie rejestracji zgłoszonego znaku przeznaczonego do oznaczania kawy w klasie [...], był art. 4 oraz art. 7 ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych ( u.z.t. - Dz. U. Nr 5, poz. 17 z późn. zmianami ). Zgłaszający nie podzielił stanowiska Urzędu składając do Izby Odwoławczej Urzędu Patentowego odwołanie, w którym zarzucił obrazę 4 ust. 1 i 2 oraz art. 7 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 u.z.t. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując odwołanie Urząd Patentowy stwierdził, że istotą znaku towarowego jest zdolność odróżniania towarów lub usług jednego przedsiębiorstwa od towarów i usług tego samego rodzaju innego przedsiębiorstwa. Urząd wywodził że, znakiem towarowym może być jedynie znak, do używania którego można przyznać wyłączność tylko jednemu podmiotowi gospodarczemu, bez naruszania prawa swobodnego dostępu do Oznaczeń ogólnych wszystkich uczestników obrotu towarowego. Konsekwencją tej zasady, zgodnie z art. 7 ust. 2 u.z.t. jest niedopuszczalność rejestrowania znaków wskazujących jedynie na jakość lub rodzaj towarów, do oznaczania których zostały przeznaczone. Przeciwna praktyka prowadziłaby, zdaniem Urzędu, do monopolizacji oznaczeń, powodując utrudnienia na rynku.
Urząd uznał, że zgłoszony znak towarowy graficzny w postaci rozsypanych ziaren kawy przeznaczony do oznaczania kawy nie posiada znamion odróżniających, które pozwoliłyby zindywidualizować towar na rynku pośród towarów tego samego rodzaju, ale pochodzących z innych źródeł. Brak możliwości odróżnienia towaru poprzez zaproponowany znak graficzny nie pozwolił, jak stwierdził Urząd, na zmianę decyzji.
Na decyzje Urzędu Patentowego, E. L. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia. Decyzji i całemu postępowaniu zarzucił obrazę art. 252 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej ( Dz. U. Nr 119, poz. 1117 ) w związku z art. 80, 81, 107 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa.).
Urząd Patentowy wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. W uzasadnieniu podtrzymał wyrażone w decyzji stanowisko o braku dostatecznych znamion wyróżniających znaku i niemożności przypisania oferowanej nim kawy konkretnemu przedsiębiorstwu w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego.
Urząd nie zgodził się z zarzutem nieuwzględnienia w sposób całościowy i wnikliwy argumentów podnoszonych przez skarżącego m.in. podawanych przez niego przykładowo decyzji rejestrujących znaki oraz podobnych sytuacji będących przedmiotem postępowania rejestracyjnego w świetle orzecznictwa. Ocenił, że sprawy żadnego znaku towarowego nie da się rozpatrywać w sposób ogólny lub na tle innych znaków, gdyż każda sprawa jest oceniana w swych konkretnych uwarunkowaniach i odniesieniach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – ppsa ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Innymi słowy, WSA nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego, a jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia, które zapadło w danym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami postępowania administracyjnego. Analizując skargę pod tym względem nie zasługuje ona na uwzględnienie. Stosownie do art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. -Prawo własności przemysłowej ( Dz. U. Nr 119, poz. 1117) ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym. Zatem ocena zdolności rejestrowej znaku towarowego zgłoszonego przez skarżącego w niniejszej sprawie podlega przepisom ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych - u.z.t. ( Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zmianami ).
Zasadnicza przeszkodą, dla której zgłoszony przez skarżącego znak nie uzyskał rejestracji w Urzędzie Patentowym była niemożność oznaczenia pochodzenia towaru czyli niespełnianie przez znak funkcji odróżniającej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.z.t. znakiem towarowym może być znak nadający się do odróżniania towarów lub usług określonego przedsiębiorstwa od towarów lub usług tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw. Następny zaś przepis, na który powołał się Urząd Patentowy odmawiając rejestracji znaku - art. 7 u.z.t. dozwolił zarejestrowanie znaku pod warunkiem posiadania przez niego dostatecznych Znamion odróżniających w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. O braku znamion odróżniających Urząd zawiadamiał skarżącego przed wydaniem decyzji. Niekwestionowany przez skarżącego fakt używania zgłoszonego znaku od połowy lat siedemdziesiątych przez różne przedsiębiorstwa spowodować musiał utrwalenie się w świadomości odbiorców, iż znak ten oznacza tylko produkt jakim jest kawa bez przypisania go konkretnemu przedsiębiorcy. Skarżący podniósł wprawdzie w odwołaniu, iż w 1989r. otrzymał zgodę od wojewódzkiego Związku Gminnych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" na używanie przedmiotowego wzoru, jednak nie zmienia to faktu powszechnej używalności zgłoszonego znaku jako oznaczenia kawy. "Samo oznaczenie nie jest znakiem towarowym, ale staje się nim z chwilą związania go z towarem w
sposób pozwalający zindywidualizować go na podstawie jego pochodzenia" ( Prawo znaków towarowych - komentarz, Ryszard Skubisz, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1997r. ). Należy stwierdzić, że używanie oznaczenia przez kilku przedsiębiorców uniemożliwia wykonywanie przez znak funkcji oznaczenia pochodzenia. Podnoszony przez zgłaszającego argument, iż znak ma charakter złożony, składa się z kilku elementów tworzących zamkniętą całość i w tej postaci trafia do przeciętnego odbiorcy, nie może zmienić ustalonego faktu wcześniejszego, wieloletniego posługiwania się tym znakiem przez innych przedsiębiorców. Również podnoszony argument wydania przez skarżącego książkowej reklamy wydanej w nakładzie 20000 sztuk, której jednak brak w aktach sprawy, nie wnosi nic nowego, bowiem dotyczyć może wyłącznie okresu po 1989r. kiedy to zgłoszony znak funkcjonował w świadomości odbiorców jako oznaczenie kawy bez identyfikacji producenta. Urząd prawidłowo uznał, że brak cech dystynktywnych zgłoszonego znaku musi stanowić przeszkodę dla jego rejestracji.
Skarżący zarzucił Urzędowi, iż nie rozprawił się z wszystkimi argumentami podnoszonymi przez niego w trakcie postępowania, tym samym że naruszył przepisy tego postępowania. Tymczasem Urząd w zaskarżonej decyzji, choć w sposób ogólny, jednak wyjaśnił skarżącemu dlaczego odmówił uwzględnienia podnoszonych przez skarżącego przykładowo podanych rejestracji innych znaków. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, zarzucając Urzędowi naruszenie art. 7 Kpa., na czym polegało niewyjaśnienie przez Urząd stanu faktycznego sprawy. Nie wykazał też, zarzucając organowi naruszenie art. 80 i 81 Kpa., w jaki sposób naruszył on zasadę swobodnej oceny dowodów. Sąd badając sprawę, mimo stwierdzenia, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest sporządzone w sposób skrótowy, uznał, iż zawiera ono jednak podstawowe elementy niezbędne do uznania go za prawidłowe. Podnoszony przez skarżącego argument w postaci braku oznaczenia w zaskarżonej decyzji organu ją wydającego nie może zasługiwać na uwzględnienie, bowiem organem właściwym do wydania decyzji Jest Urząd Patentowy i to oznaczenie jest umieszczone na rozstrzygnięciu. Fakt rozpatrywania sprawy przez Izbę Odwoławczą Urzędu Patentowego uwidoczniony jest poprzez wskazanie symbolu rozpatrywanej sprawy, wynika również z treści samej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na Podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło