II SA 3178/03
WyrokWSA w Warszawie2004-10-26
Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Pamela Kuraś-Dębecka, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odpowiedzialność za brak uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych ma charakter obiektywny, niezależny od winy?Ratio decidendi
Odpowiedzialność administracyjno-karna za wykonywanie transportu drogowego po drogach krajowych bez uiszczenia stosownej opłaty ma charakter obiektywny, niezależny od winy osoby wykonującej ten transport. W związku z tym, nawet jeśli strona została wprowadzona w błąd przez osobę sprzedającą kartę opłaty, nie stanowi to podstawy do uchylenia decyzji o nałożeniu kary pieniężnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 4.000 zł. Kara została nałożona za brak posiadania właściwej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, gdyż skontrolowany zestaw pojazdów miał dopuszczalną masę całkowitą przekraczającą 12 ton, a skarżący okazał kartę przeznaczoną dla pojazdów do 12 ton. Skarżący podnosił, że został wprowadzony w błąd przez sprzedawcę karty oraz wskazywał na swoją trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki, Sędziowie: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka, Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.), Protokolant: Arkadiusz Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2004 r., sprawy ze skargi S. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej - oddala skargę -
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Pana S. D. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 4.000,- złotych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] kwietnia 2003 r. podczas przejazdu na drodze krajowej nr [...] zatrzymano i przeprowadzono kontrolę samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] oraz przyczepy o numerze rejestracyjnym [...], stanowiącego własność skarżącego S. D. W chwili kontroli kierowca przedstawił funkcjonariuszom Inspekcji Transportu Drogowego dobową kartę opłaty drogowej nr i seria [...] przeznaczoną dla pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) powyżej 3,5 ton do 12 ton. Z uwagi na fakt, iż skontrolowany zestaw pojazdów prowadzony przez skarżącego miał 4 osie oraz dmc przekraczające 12 ton (pojazd 11775 kg, przyczepa 9000 kg) stwierdzono brak właściwej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. Do sporządzonego protokołu kontroli skarżący nie wniósł uwag.
W konsekwencji stwierdzonego uchybienia, tj. braku posiadania prawidłowej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...], na podstawie której - działając w oparciu o przepis art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 1 pkt 6 oraz art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) - nałożył na skarżącego S. D. karę pieniężną w wysokości 4.000,- złotych, powołując się w uzasadnieniu decyzji na ustalenia zawarte w powołanym wyżej protokole kontroli.
Skarżący w piśmie z dnia [...] kwietnia 2003 r. odwołał się od w/w decyzji organu I instancji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, podnosząc w uzasadnieniu, iż przed wyjazdem w trasę dnia [...] marca 2003 r. wykupił na poczcie dobową kartę opłaty. Według skarżącego osoba, która sprzedała stronie kartę, poinformowała, że na sam samochód karta kosztuje 6,- złotych, a z przyczepą kosztuje 20,- złotych. W kontekście tych wyjaśnień skarżący był pewien, że wykupił prawidłową kartę opłaty. Podniósł on ponadto, iż była to jego pierwsza wykupiona karta opłaty, gdyż nie trudni się on transportem i jest na rencie inwalidzkiej. Podniósł on dodatkowo, iż skoro kupił kartę za 20,-złotych, to kupiłby za 45,- złotych. Jednocześnie strona wskazała, iż otrzymuje rentę w wysokości 561,- złotych, a więc nie jest w stanie ponieść kary pieniężnej w wysokości 4.000,- złotych.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji powołując się na obowiązujące w tej materii przepisy prawa materialnego oraz na wyniki przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2003 r. kontroli pojazdu należącego do skarżącego stwierdził, iż w chwili kontroli spełnione zostały przesłanki dla uznania, że wykonywany był transport drogowy bez uiszczenia stosownej opłaty za przejazd po drogach krajowych, zaś wysokość nałożonej kary pieniężnej została prawidłowo ustalona na podstawie załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. z 2002 r. Nr 115, poz. 999 ze zm.). W związku z trudną sytuacją materialną skarżącego organ odwoławczy dodał również, iż istnieje możliwość rozłożenia na raty, odroczenia terminu spłaty lub umorzenia zobowiązania, zaś organem właściwym do podjęcia takiej decyzji jest Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego.
Skarżący wniósł w dniu [...] sierpnia 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, podnosząc w uzasadnieniu swe dotychczasowe argumenty.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o oddalenie przedmiotowej skargi, podtrzymał w uzasadnieniu swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ stwierdził, że stawki opłat za przejazd po drogach krajowych uzależnione są od czasu przejazdu, rodzaju pojazdu samochodowego, dopuszczalnej masy całkowitej oraz liczby osi i emisji spalin (art. 42 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym). Wysokość tych opłat szczegółowo określono w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w. sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Organ odwoławczy uznał, iż skoro w niniejszej sprawie wykupiona została karta opłat za 20 zł, zamiast karta za 45 zł, to zasadnym jest uznanie, iż opłata za przejazd po drogach krajowych nie została uiszczona w prawidłowej wysokości i tym samym należało przyjąć, że transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne był wykonywany bez uiszczenia stosownej opłaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 20 sierpnia 2003 r., a więc zgodnie z cytowanym przepisem ustawy sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga Pana S. D. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa.
Przedmiotowa decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2003 r., i poprzedzająca ją decyzja Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz w cyt. rozporządzeniach Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. oraz z dnia 3 lipca 2002 r., jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 kpa, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynika sprawy.
Zgodnie z przepisem art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Stawki opłat za wspomniany przejazd po drogach krajowych uzależnione są od czasu przejazdu, rodzaju pojazdu samochodowego, dopuszczalnej masy całkowitej oraz liczby osi i emisji spalin (vide: art. 42 ust. 2 cyt. ustawy).
Uiszczenie opłaty drogowej następuje poprzez nabycie karty opłaty, którą należy następnie prawidłowo wypełnić.
Kwestię uiszczania przedmiotowych opłat szczegółowo reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 150, poz. 1684 ze zm.).
§ 2 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia określa wysokość tych opłat, stanowiąc, iż dla pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t (łącznie z dopuszczalną masą całkowitą przyczepy/naczepy) opłata ta wynosi 45 zł dla karty dobowej.
Zgodnie z dyspozycją § 4 ust. 1 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r., uiszczenie opłaty następuje przez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5. Jak stanowi z kolei § 4 ust. 2 rozporządzenia wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty.
Zdaniem Sądu z akt sprawy, w tym w szczególności z protokołu kontroli z dnia [...] kwietnia 2003 r. i załączonych do niego materiałów wynika jednoznacznie, iż w chwili kontroli przeprowadzonej przez upoważnionego pracownika Wojewódzkiego Inspektoratu Drogowego w [...] spełnione zostały wszelkie przesłanki dla uznania, iż skarżący wykonywał przewóz drogowy na potrzeby własne bez uiszczenia stosownej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Bezsporne jest, iż strona skarżąca okazała w toku kontroli dobową kartę opłaty drogowej seria i nr [...] przeznaczoną dla pojazdów o dmc do 12 ton. Z uwagi na fakt, iż skontrolowany zestaw pojazdów prowadzony przez skarżącego miał 4 osie oraz dmc przekraczające 12 ton (pojazd 11775 kg, przyczepa 9000 kg) organ zasadnie stwierdził brak właściwej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Ustalenia poczynione w tym zakresie przez organ zarówno I, jak i II instancji nie budzą jakichkolwiek zastrzeżeń i wątpliwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Ustalenia te nie były również podważane przez skarżącego, który nie zgłosił jakichkolwiek uwag do protokołu kontroli, a następnie w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w skardze wniesionej do sądu administracyjnego nie zarzucał organom administracji błędu w ustaleniach faktycznych. Strona skarżąca zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak również w skardze do Sądu ograniczała swe zarzuty do zastrzeżeń odnośnie wprowadzenia jej w błąd przez podmiot sprzedający kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych, a ponadto zwracała uwagę na swą trudną sytuację finansową.
Zdaniem Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż argumenty podnoszone przez stronę skarżącą nie mogły stanowić podstawy
do niewymierzenia kary pieniężnej, czy też do uchylenia wydanych w obu instancjach decyzji administracyjnych.
Zgodnie z przepisem art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 15.000 zł. Za naruszenie obowiązku uiszczenia przedmiotowej opłaty określona kara pieniężna wynosi 4.000 złotych (vide: L.p. 6 Załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym).
Z tej przyczyny Sąd nie znalazł podstawy do postawienia organom obu instancji skutecznego zarzutu naruszenia prawa materialnego będącego podstawą wydania zaskarżonych decyzji.
Ponadto zdaniem Sądu organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a). Organ odwoławczy, jak również organ I instancji, nie dopuściły się – w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem organy te oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny.
Sąd uznał, iż argumenty użyte przez skarżącego zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i przedstawione w skardze do sądu administracyjnego, nie mogą być uwzględnione. Sąd nie uznał za słuszne argumentów przytoczonych przez stronę skarżącą, albowiem bez znaczenia w niniejszej sprawie jest to, iż strona została wprowadzona w błąd przez osobę sprzedającą jej kartę opłaty. Odpowiedzialność administracyjno-karna za wykonywanie transportu drogowego po drogach krajowych bez uiszczenia stosownej opłaty ma charakter obiektywny, niezależny od winy osoby wykonującego ten transport.
W ocenie Sądu należy zatem przyjąć, iż skarga Pana S. D. nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło