II SA 3199/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Kinga Płociak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2004r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora M. Zarządu Dróg Wojewódzkich z dnia [...] sierpnia 2001 r., Nr [...], w sprawie obciążenia opłatą drogową w wysokości 8109,20 zł (osiem tysięcy sto dziewięć złotych i dwadzieścia groszy) Firmy przewozowej K. A. 2. zasądza na rzecz skarżącego A. K. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. kwotę 243 zł (dwieście czterdzieści trzy złote) tytułem zwrotu wpisu sądowego. 3. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Podczas kontroli drogowej dokonanej na trasie z O. M. do T. w dniu [...] sierpnia 2001 stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osiach II, III, IV i V zespołu składającego się z ciągnika marki MERCEDES (nr rejestracyjny [...]), należącego do firmy transportowej K. A.. W związku z tym Dyrektor M. Zarządu Dróg Wojewódzkich podjął dnia [...] sierpnia 2001 r. decyzję, Nr [...], opartą na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 14, poz. 60, z późn. zm.), § 2 ust.2 tabela Lp. 1,2,3,4,6 i ust.3 i 4 oraz § 9 ust. 1, 2, 3 oraz ust. 4 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych (Dz.U. Nr 51, poz. 607) w związku z § 2, 3, 4, 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 44, poz. 432) oraz uchwały Nr. [...] Zarządu Województwa M. z dnia [...] lipca 200 Ir. w sprawie udzielenia upoważnień do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach dotyczących opłat drogowych, którą obciążył powołaną wyżej firmę przewozową K. A. opłatą drogową w wysokości 8109,20 zł (osiem tysięcy sto dziewięć 20/100 złotych). W uzasadnieniu decyzji Dyrektor M. Zarządu Dróg Wojewódzkich stwierdził, że opłatę nalicza się za przejazd w dniu 9 sierpnia 2001 r. pojazdem marki MERCEDES o nr rej, [...] , u którego podczas kontroli stwierdzono przekroczenie nacisków na drugą oś, co potwierdza, że pojazd ten poruszał się jako nienormatywny na trasie: od m. O. M. do m. T.. Stwierdzone przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu i należnej opłaty zawiera załącznik będący częścią wspomnianej decyzji Od powyższej decyzji odwołanie złożył zainteresowany przewoźnik stwierdzając, że droga nr 627 jest jedyną drogą umożliwiającą dojazd do jego punktów sprzedaży w miejscowościach R. i T.. W dniu kontroli masa całkowita pojazdu wynosiła 41, 49 t, a więc nie zachodziło przekroczenie tego parametru. Natomiast przy ładunku 24 t pojazdu nie sposób wyważyć w taki sposób, by spełniał warunek zachowania nacisku na pojedynczą oś nie przekraczającego 80 kN, wymaganego na drodze O. M. – O.. Zachowanie tego warunku wymagałoby przeładowywania towarów na dwa lub więcej samochodów w O. lub O., co czyniłoby działalność gospodarczą prowadzoną przez skarżącego nieopłacalną. Rozpatrując odwołanie Dyrektor M. Zarządu Dróg Wojewódzkich nie stwierdził możliwości zastosowania art. 132 K.p.a. i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w przedmiotowej decyzji przekazując sprawę do rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2002 r., Nr [...], działąjąc na podstawie art. 127 § 2 K.p.a. w związku z art. 17 pkt. 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania A. K.. od decyzji Dyrektora M. Zarządu Dróg Wojewódzkich postanowiło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji SKO w W. stwierdzono, że zgodnie z normami ustalonymi dla drogi, na której dokonano kontroli, dopuszczalny nacisk na osie wynosił 80 kN. W wyniku kontroli ustalono, że nacisk zespołu transportowego przekroczył dopuszczalne normy o 27,61 kN na osi II, 5,19 kN na osi III, 4,01 kN na osi IV i 3,52 kN na osi V. W załączniku nr 1 do wydanej decyzji - Stwierdzeniu przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu i obliczeniu opłaty za przejazd - podano wyliczenie opłaty za wykryte przekroczenie. Ustalono je na 8109,20 zł. Naliczenia opłaty dokonano zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. SKO w W. nie dopatrzyło się żadnych uchybień w dokonaniu kontroli ani naliczeniu opłat za ustalone przekroczenia. Wyniki kontroli zawarte w protokole z zatrzymania i kontroli pojazdu podane są z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku. Kolegium uznało, że przewoźnik nie może uwolnić się od odpowiedzialności za przewożony ładunek i jego rozkład. Jest on odpowiedzialny za prawidłowe ułożenie i zabezpieczenie ładunku, tak aby na trasie nie doszło do niekontrolowanego przemieszczania się towaru i stworzenia jakiegokolwiek zagrożenia dla mchu drogowego. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył zainteresowany wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. W skardze podniósł on argumenty użyte już w odwołaniu, stwierdzając przy tym, że nałożona nań kara, nawet rozłożona na raty, doprowadzi do upadku jego firmę. Odpowiadając na w/w skargę SKO w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu z dnia [...] marca 2002 r. Dodatkowo wyjaśniło, iż skarżący podniósł, iż droga nr 627 jest jedyną drogą, którą może dojechać do swojej firmy, a przestrzeganie obowiązujących przepisów w zakresie dopuszczalnego nacisku na osie pojazdu przewożącego towar wiązałoby się dla niego z nadmiernymi kosztami. Przytoczona przez skarżącego argumentacja, uzasadniająca zarówno wcześniejsze odwołanie, jak i skargę do Sądu, nie mogła jednak -zdaniem Kolegium - zostać uwzględniona, z uwagi na fakt, iż przepisy dotyczące dopuszczalnego nacisku na osie samochodów poruszających się określonymi drogami obowiązują wszystkich użytkowników dróg, mając na celu ochronę nawierzchni i zagwarantowanie bezpieczeństwa w mchu drogowym. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując sprawę nie dopatrzyło się żadnych uchybień w dokonaniu kontroli ani naliczaniu opłaty drogowej za ustalone przekroczenie norm. Uznało przy tym, iż przewoźnik nie może uwolnić się od odpowiedzialności za przewożony ładunek i jego rozkład tłumacząc się nadmiernymi kosztami, jakie stwarzałoby dla niego przestrzeganie obowiązujących przepisów; jest on odpowiedzialny za prawidłowe ułożenie i zabezpieczenie ładunku, tak aby na trasie nie doszło do niekontrolowanego przemieszczenia się towaru i stworzenia zagrożenia dla ruchu drogowego. Podkreślenia również - zdaniem Kolegium - wymaga fakt, iż z treści wniesionego odwołania oraz skargi jednoznacznie wynika, iż skarżący doskonale zdawał sobie sprawę z obowiązujących przepisów ( Jest to droga wojewódzka i nacisk na oś nie może przekroczyć 8t" ) oraz z ich nieprzestrzegania przez jego pojazd ( "musiałbym dowozić towar do O. lub Oi. i przeładowywać na dwa samochody, żeby było zgodne z przepisami obowiązującymi na tej drodze", "przy ładunku 24t pojazd nie jest wstanie się wyważyć" ), a tym samym świadomie naruszał powszechnie obowiązujące przepisy prawa, świadomie narażając się na odpowiedzialność za te naruszenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 240, poz. 2052). sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, polegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie przepisów tej właśnie ustawy. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, choć z innych powodów, niż w mej wskazano. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002 r., sygn. P 6/02(Dz.U. Nr 214, poz.1816) wydanym po rozpoznaniu pytana prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego o zbadanie zgodności m.in. § 9 ust.l pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 września 2000 r. o opłatach drogowych (Dz. U. Nr 51,poz. 607) z art. 2 i art. 92 Konstytucji RP orzekł, że § 9 ust.l pkt 2 i ust. 2 tego rozporządzenia jest niezgodny z art. 92 ust.l oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. W obszernym uzasadnieniu Trybunał powoływał się na swój wcześniejszy wyrok z dnia 27 kwietnia 1999 r., sygn. 7/98, w którym stwierdził, że § 4 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych był niezgodny z art. 2 i art. 92 Konstytucji RP przez to, że naruszył zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowił przepis o charakterze represyjnym. Stwierdził w związku z tym, że ustalenia opłaty za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia na podstawie § 9 ust.l pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych następuje w istocie w taki sam sposób, jak ustalenie tej opłaty na podstawie §4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych, uznanego przez Trybunat za niekonstytucyjny. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych, pomimo wspomnianego, wcześniejszego wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P/98, dalej powtórzyło i utrzymało przepisy niezgodne z Konstytucją. Mając to na względzie należało przyjąć, że kwestionowane przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w spawie opłat drogowych zostały wydane na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia ustawowego (bez ustawowego Wyeliminowanie z porządku prawnego przepisu prawnego powoduje, że nie może on być też wzorcem kontroli dla innych przepisów prawnych. W rozpoznawanej sprawie decyzje administracyjna organu I instancji -Dyrektora M. Zarządu Dróg Wojewódzkich została wydana na podstawie § 9 ust.l pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych. Stosownie zaś do art. 145a § 1 K.p.a. w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego. Natomiast przepis art. 145 pkt 1 lit b) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązuje Sąd do uchylenia decyzji w razie zaistnienia naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W świetle tej regulacji prawnej rozważanie zarzutów podniesionych w skardze staje się zbędne. Mając to wszystko na uwadze, na podstawie art. 145 1 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.