II SA 3200/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz WSA Maria Jagielska /spr./ Sędziowie Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Aleksandra Borowiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2004 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie opłaty drogowej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia [...] czerwca 2001 r., 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Sygn. 6 II SA 3200/02 UZASADNIENIE Dyrekcja Dyrekcja Dróg Publicznych Oddział [...] - Rejon Dróg Krajowych przeprowadził na drodze krajowej nr [...] w L. kontrolę pojazdu -samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej [...] stanowiącego własność W., a użytkowanego na podstawie umowy leasingu nr [...] z dnia [...] kwietnia 1998r. przez M.S. W trakcie kontroli ustalono, że przekroczone zostały dopuszczalne parametry nacisku osi przewidziane rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych ( Dz. U. Nr 51, poz. 607 ). Przewoźnik nie posiadał stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, określonego przepisami Prawo o ruchu drogowym. Powyższe ustalenia zawarte zostały w protokole z zatrzymania i kontroli pojazdu [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. W tej sytuacji Generalny Dyrektor Dróg Publicznych wydał dnia [...] grudnia 2001 r. decyzję nr [...], na mocy której obciążył M.S., za przejazd pojazdem nienormatywnym, opłatą drogową w wysokości 2 008,22 zł. W uzasadnieniu tej decyzji, Generalny Dyrektor powołał się na art. 61 ust. 11 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zmianami ) i wskazał fakt przejazdu po określonej trasie pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oraz stwierdzone przekroczenie dopuszczalnych parametrów pojazdu wraz z obliczeniem należnej opłaty. W wyniku wniesionego przez M.S. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, uznając że opłata drogowa została nałożona zgodnie z obowiązującymi w dniu wydania decyzji przepisami. Decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad została zaskarżona przez M.S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący zarzucił decyzji niezgodność z przepisami § 3 - § 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia Dz. U. Nr 44, poz. 432 ) skargę, wniósł o jej uchylenie. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone decyzje zostały wydane na podstawie art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ) przewidującego pobieranie opłat podwyższonych oraz na podstawie § 2 ust. 2 Lp. Tabeli 5 i § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych ( Dz. U. Nr 51, poz. 607 ) Przypomnieć należy, iż Trybunał Konstytucyjny w dniu 10 grudnia 2002r. wydał wyrok ( sygn. akt OTK-A 2002/7/91 ) stwierdzający, że § 9 ust. 1 pkt 2 i ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych jest niezgodny z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i nie jest zgodny z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zmianami) przez to, że narusza zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowi przepis o charakterze represyjnym. Orzeczenie dotyczyło przedziału czasowego funkcjonowania delegacji ustawowej zawartej w art. 13 ust. 4 ustawy o drogach publicznych w jej pierwotnym brzmieniu, kiedy to istniały możliwości wprowadzenia przez Radę Ministrów "opłat podwyższonych". Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności wspomnianego § 9 ust. 1 pkt 2 i ust 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych ( Dz. U. Nr 51, poz. 607 ) z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP oraz z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych oznacza co do zasady, iż przepis ten, w zakresie spraw załatwionych na jego podstawie, nie może być uznany za właściwą podstawę prawną decyzji administracyjnych wymierzających opłatę za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W takiej sytuacji - zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji - orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w innych przepisach właściwych dla danego postępowania. W świetle powołanej normy konstytucyjnej nasuwa się wniosek, że skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę prawną ostatecznej decyzji administracyjnej jest, co do zasady, powinność uchylenia takiej decyzji. Wskazać należy także, iż przepisem art. 82 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997r. o Trybunale Konstytucyjnym ( Dz. U. Nr 102, poz. 643 ) wprowadzono do Kodeksu postępowania administracyjnego ( Kpa.) art. 145a stanowiący, iż można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą na podstawie którego została wydana decyzja ( §1) oraz że skargę w takiej sytuacji wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału. ( § 2). Stosownie natomiast do art. 145 § pkt 1b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) decyzja lub postanowienie ulega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Tak więc, należy przyjąć, iż jest zasadą, że Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zaś jedną z nich jest - jak wyżej wspomniano - orzeczenie trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej tej decyzji. Konsekwencją takiego wniosku winna być zatem powinność stwierdzenia przez Sąd Administracyjny nieważności zaskarżonych decyzji. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) orzekł jak w sentencji.