II SA 3208/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.), Sędziowie WSA Maria Jagielska, Asesor WSA Andrzej Czarnecki, Protokolant Aleksandra Borowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2004 r. sprawy ze skargi Zarządu Miasta L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 roku, wydaną w sprawie [...], Prezydent Miasta L. odmówił zmiany zapisów ewidencji gruntów miasta L. w części dotyczącej stanu władania w odniesieniu do działek nr ewidencyjny [...], [...] w obrębie ewidencyjnym [...] (ul. [...] i ul. [...]). W uzasadnieniu podniósł, że przedmiotowe działki znajdują się pod ulicami, które istnieją od kilkudziesięciu lat. Obecnie ulica [...] zaliczana jest do kategorii dróg powiatowych, a ul. [...] do kategorii dróg gminnych (Uchwała Nr [...] Rady Powiatu w L. z dnia [...] września 2000 roku, uchwała nr [...] Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] maja 1988 roku, Uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] października 2000 roku). Z tego względu Prezydent Miasta L. uznał, iż zapis dotyczący stanu władania w odniesieniu do działki [...] – Urząd Miejski w L., rodzaj użytków: drogi – ul. [...] i w odniesieniu do działki [...] – Zarząd Dróg Powiatowych, rodzaj użytków: drogi – ul. [...] jest prawidłowy. Należy nadmienić, że w ewidencji gruntów jako właściciele tych działek, objętych księgą wieczystą Kw [...] zostali ujawnieni małżonkowie M. M. i M. B. Odwołanie od tej decyzji złożyli Państwo B. i M. małż. M. podnosząc w nim, że przedmiotowe działki były i są we władaniu skarżących, ponieważ nikt nie pozbawił skarżących ani władania ani własności, która jest chroniona Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2001 roku, wydaną w sprawie [...] zastępca Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami, działający z upoważnienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] sierpnia 2001 roku uchylił w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, wskazując, że warunki techniczne odnowienia ewidencji gruntów oraz kontrola techniczna i przyjęcie do zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacji z tego odnowienia nie stanowi podstawy do odmowy dokonania zmian zapisów w ewidencji gruntów. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji tj. Prezydent Miasta L. decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2002 roku w sprawie [...] ponownie odmówił wprowadzenia zmian wnioskowanych przez małż. M. dotyczących zapisu władania działkami nr [...] i [...] w obrębie [...]. W uzasadnieniu decyzji podane zostało, iż organ I instancji zapoznał się z uchwałami: Uchwałą Nr [...] Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] maja 1988 roku, Uchwałą Nr [...] Rady Powiatu w L. z dnia [...] września 2000 roku, Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] października 2000 roku, z których to uchwał wynika, że ulica [...] została zaliczona do kategorii dróg powiatowych, zaś ulica [...] została zaliczona do kategorii dróg gminnych. Organ I instancji uznał, że przedłożona przez wnioskodawców kserokopia odpisu z księgi wieczystej Kw Nr [...], która potwierdza własność Państwa M. nie stanowi dowodu władania przedmiotowymi działkami. Odwołanie od tej decyzji wnieśli Państwo B. i M. M., podnosząc, że organ I instancji "nie posiada żadnych dokumentów o przeniesieniu władania". Do odwołania dołączono prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w N. z dnia [...] grudnia 1992 roku Sygn. akt [...] oddalające wniosek Zarządu Gminy L. o zasiedzeniu przedmiotowych działek. Po rozpoznaniu odwołania organ, działający z upoważnienia Wojewody [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 roku w sprawie [...] na podstawie art. 138 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z dnia 17 listopada 2000 roku Nr 98, poz. 1071) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o wykreśleniu dla działki nr [...] władającego – Urząd Miejski w L., oraz dla działki nr [...] władającego – Zarząd Dróg Powiatowych i wpisaniu jako władających tymi działkami właścicieli Państwa B. i M. M. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji powołał się na wyrok z dnia 1 sierpnia 1996 roku wydany przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie II SA 1718/95, w którym Sąd wyraził pogląd, że stosownie do art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów i budynków jest instytucją obejmującą określone prawem informacje dotyczące zarówno gruntów jak i budynków, jak i osób będących właścicielami lub władającymi nieruchomością. Władających jednakże wykazuje się tylko w odniesieniu do gruntów państwowych i komunalnych. W powyższym wyroku wskazano również, że uchwały dotyczące zaliczenia dróg do odpowiedniej kategorii nie są aktami, które mogą być uznane za dokumenty urzędowe rozstrzygające o tytułach prawnych wpisywanych do ewidencji gruntów. W tym stanie rzeczy należy uznać, że organ prowadzący ewidencję gruntów samodzielnie ustalał stan prawny i dokonał wpisu w ewidencji gruntów, do czego jest nieuprawniony. Winien natomiast opierać się na dokumentach, które stanowią wyłączny tytuł do dokonywania stosownych zmian w ewidencji gruntów. Organ I instancji rozstrzygnął zatem sprawę w zakresie stanu prawnego nieruchomości, naruszając tym samym istotę prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Państwo B. i M. małż. M. przedłożyli kserokopię odpisu w księgi wieczystej Kw nr [...], która potwierdza własność Państwa M. w stosunku do 977m2 pod ulicami [...] i [...], a zatem to oni winni być wpisani jako władający w ewidencji gruntów. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Zarząd Miasta L., domagając się jej uchylenia w części dotyczącej wykreślenia z ewidencji gruntów Miasta L. dla działki nr ewid. [...] władającego Urzędu Miejskiego w L. i wpisania jako władających B. i M. M. Skarżący powołał się na §12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 23 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454), zgodnie z którym prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w §10 ust. 1 pkt 2 oraz w §11 ust. 1 pkt 1 i 2 do gruntów i budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie m.in. dyspozycji zawartych w aktach normatywnych. Jest poza sporem, że działka nr ew. [...] w obrębie ewidencyjnym [...] położona jest pod drogą [...] zaś stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 roku we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne z dniem 1 stycznia 1999 roku stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Koresponduje to ściśle z treścią ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 roku, Nr 71, poz. 838 ze zm.). Stosownie do art. 19 ust. 2 pkt 3 i 4 w/w ustawy zarządcami dróg są dla dróg powiatowych – zarząd powiatu, a dla gminnych – zarząd gminy. W myśl art. 22 ust. 1 ustawy o drogach publicznych zarząd drogi sprawuje nieodpłatny trwały zarząd gruntami pod tymi drogami. Zarząd Miasta L. wystąpił już do Wojewody [...] w trybie art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną o stwierdzenie nabycia przez Gminę L. prawa własności działki nr ewid. [...] zajętej przez drogę publiczną. W odpowiedzi na skargę organ działający z upoważnienia Wojewody [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga Zarządu Miasta L. nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja wydana z upoważnienia Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 roku odpowiada prawu. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 z późn. zm.) celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny w swym dotychczasowym orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniał, że zapisy w ewidencji mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą one natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu lub budynku. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (wyroki II SA 1824/95, II SA 1718/95, II SA 1155/92, II SA 766/98, II SA 914/98, II SA 1094/98, II SA 810/98, II SA 258/98, II SA 566/99, II SA 862/00, II SA 1007/99). Z tego też względu w ewidencji gruntów jako władający co do działki nr [...] powinni figurować właściciele B. i M. małż. M. Podstawę takiego wpisu stanowi wpis w księdze wieczystej Kw nr [...], w której jako właściciele tej działki figurują małż. M. Natomiast Zarząd Miasta L. nie ma odpowiedniego tytułu do władania działką, pochodzącego od właściciela, lub wynikającego z aktu notarialnego, orzeczenia sądowego bądź administracyjnego. Dlatego też prawidłowo zaskarżoną decyzją został wykreślony z ewidencji gruntów. Po uzyskaniu decyzji wojewody wydanej w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) Urząd Miasta L. będzie mógł wnosić o dokonanie stosownych zmian w ewidencji gruntów co do działki nr [...] z obrębu [...]. Powyższe okoliczności przemawiają za nietrafnością skargi dlatego też Sąd na mocy art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, Nr 240, poz. 2052), art. 3 §1, art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.