II SA 3212/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Jarosław Lenard, apl.prok po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2004 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "I." I. S., M. W. Sp. j. na z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia karą pieniężną 1.uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2003 r. 2.stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2003r. utrzymana została decyzja Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] marca 2003r. nr [...] o nałożeniu na Przedsiębiorstwo "I" I. S., M. W. spółka jawna kary pieniężnej w wysokości 2.000zł. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji podstawę faktyczną nałożenia kary pieniężnej stanowił brak posiadania przez stronę zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do prowadzonej działalności gospodarczej. Fakt ten został ujawniony podczas kontroli należącego do strony pojazdu marki [...] o nr. rej. [...] kierowanego przez pracownika "I." W. P., przeprowadzonej przez Inspekcję Transportu Drogowego w dniu [...] marca 2003r. na drodze krajowej nr [...]. Podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. nr 125, poz. 1371 ze zm.), zgodnie z którym przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane tylko po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego ich prowadzenie. Wykonywanie ich bez tego zaświadczenia stosownie do art. 92 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podlega karze, której wysokość została określona na 2.000 zł zgodnie z lp. 1 ust. 3 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym. Zdaniem organu wykonywana przez stronę w chwili kontroli działalność spełniała cechy "przewozu na potrzeby własne" w rozumieniu art. 4 pkt 4 wyżej powołanej ustawy. W skardze z dnia [...] sierpnia 2003r. skarżący Przedsiębiorstwo "I." I. S., M. W. spółka jawna podniósł, iż nałożona kara jest niezasadna, albowiem usługi transportowe oraz sprzedaż paliw są dla skarżącego działalnością podstawową a nie pomocniczą, zaś prowadzona działalność wyczerpuje przesłanki z art. 1 ust. 1 pkt 1 oraz art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym i brak jest podstaw do stosowania art. 33 tejże ustawy. W przedmiotowym stanie faktycznym nie występują łącznie wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 4 ust. 4 ww. ustawy a co za tym idzie nie wystąpiła konieczność posiadania stosownego zaświadczenia przez "I." sp.j. w U. Kontrolowany samochód przewoził bowiem paliwo na rzecz obcych podmiotów, co zostało należycie udokumentowane. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał nadto, iż w trakcie kontroli przewożono paliwo na teren budowy, przewóz ten wykonywany był pomocniczo w stosunku do działalności podstawowej, którą to okoliczność stwierdzono na podstawie przesłuchania świadków i twierdzeń strony zawartych w odwołaniu. Jeżeli spełnione są przesłanki z art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym bez znaczenia pozostaje fakt prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie: – ustawa z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zwana u.s.a., – ustawa z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a., – ustawa z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p. Jednocześnie uchylona została ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.), która obowiązywała w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie. W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie sądowoadministracyjne toczy się na podstawie p.s.a. Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Istota sprawy dotyczy kwestii uprawnień przedsiębiorcy do poruszania się pojazdami po drogach publicznych. Na gruncie ustawy o transporcie drogowym, w tym również w stanie prawnym na dzień spornego przewozu, przedsiębiorców korzystających z dróg publicznych można podzielić na dwie zasadnicze kategorie. Pierwsza z nich odnosi się do przedsiębiorców wykonujących tę działalność zarobkowo. Są to, w rozumieniu art. 4 pkt 15 cytowanej ustawy, przewoźnicy drogowi, przez których rozumie się przedsiębiorców uprawnionych do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Druga kategoria to przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w innych branżach niż transport drogowy, zaś wykonywane przez nich przewozy służą jedynie realizacji tej innej działalności a czynność przewozu, chociaż z reguły stanowiąca składnik kosztów działalności, nie jest jednak odpłatna (niezarobkowa). W zależności od wspomnianego wyżej charakteru prowadzonej działalności gospodarczej ustawa o transporcie drogowym odmiennie określa wymagania jakie winni spełniać przedsiębiorcy poruszający się pojazdami po drogach publicznych. I tak, przewoźnicy drogowi winni posiadać licencję (art. 5 ust. 1), przy czym na mocy powołanego art. 103 ust. 3 cytowanej ustawy wspomniana kategoria przedsiębiorców (przewoźników) mogła tę działalność prowadzić jeszcze przez 2 lata od wejścia ustawy, korzystając z uprawnień przyznanych im przez poprzednio obowiązujące przepisy prawa. Natomiast pozostała grupa przedsiębiorców korzystających z dróg publicznych, a więc wykonujących przewozu na potrzeby własne, winna już od dnia wejścia w życie omawianej ustawy legitymować się przed podjęciem takich przewozów zaświadczeniem potwierdzającym zgłoszenie tej działalności (art. 33 ust. 1 ustawy). Z systematyki ustawy o transporcie drogowym, określającej zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego w ramach działalności gospodarczej (rozdział 2) oraz regulującej przewozy na potrzeby własne (rozdział 5), a także z odrębnej regulacji zawartej w art. 103 ust. 3 w przedmiocie zachowania przez okres dwóch lata posiadanych uprawnień do wykonywania takiej działalności przez zawodowych przewoźników płynie wniosek, że obowiązek, o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy, odnosi się jedynie do przedsiębiorców nie będących zawodowymi przewoźnikami. Przyjęcie odmiennego stanowiska w sposób oczywisty kłóciłoby się nie tylko z zasadą racjonalnego ustawodawcy przy interpretacji przepisów prawa, ale także z zasadami logiki (argumentum a maiori ad minus). Stanowiska tego nie zmienia przepis art. 33 ust. 2 pkt 3 ustawy, obowiązujący od dnia 28 września 2003r. wyraźnie zwalniający od obowiązku uzyskania wspomnianego zaświadczenie przedsiębiorców posiadających uprawnienia do wykonywania transportu drogowego. Przepis ten bowiem nie stanowi jakościowo nowej regulacji, a jedynie usuwa wątpliwości jakie w tym przedmiocie nasuwała redakcja art. 33 ust. 1 cytowanej ustawy. Rozstrzygniecie sprawy wymaga zatem ustalenia, czy do skarżącego ma zastosowanie przepis art. 103 ust. 3 cytowanej ustawy. Na tę okoliczność nie było jednakże prowadzone postępowanie dowodowe. Natomiast sam tylko zapis w rejestrze handlowym skarżącego nie jest wystarczającym dowodem prowadzenia przez niego zarobkowej działalności transportowej. Zgodnie bowiem z art. 3 obowiązującej do dnia 1 stycznia 2001r. ustawy o działalności gospodarczej przedsiębiorca był zobowiązany do spełnienia przewidzianych prawem warunków prowadzenia działalności gospodarczej danego rodzaju, co odnosi się także do działalności gospodarczej w dziedzinie transportu. W tym stanie sprawy zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1c p.s.a., zaś stosownie do art. 152 p.s.a. uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.