II SA 3228/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia Eugeniusz Wasilewski, Asesorzy WSA Joanna Kube (spr.), Janusz Walawski, Protokolant apl. prok. Anna Jednorałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2004 r. sprawy ze skargi W.Z. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego W. Z. kwotę 240,- zł (słownie dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] na podstawie art. 134 kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody S. z dnia [...] lutego 1993 r. w przedmiocie mianowania W. Z. na stanowisko [...]. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2002 r. zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W. Z. otrzymał przedmiotową decyzję w dniu 1 lipca 2002 r., o czym świadczy zwrotne poświadczenie odbioru, a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony w dniu 16 lipca 2002 r., czyli dzień po upływie terminu określonego w art. 129 kpa. Podniesiono, że mimo wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z uchybieniem terminu nie złożono wniosku o jego przywrócenie. Organ, powołując się na wyrażoną w przepisie art. 16 § 1 kpa zasadę trwałości decyzji ostatecznej stwierdził, że niedopuszczalne jest rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu. W skardze skierowanej przez pełnomocnika skarżącego do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów zastępstwa radcowskiego w kwocie 400 zł. Pełnomocnik skarżącego zarzucił przedmiotowemu postanowieniu rażące naruszenie przepisu art. 40 § 1 i 46 § 1 kpa przez wadliwe ustalenie daty doręczenia decyzji, oraz art. 77 § 1 kpa. Zdaniem pełnomocnika wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 16 lipca 2002 r. wniesiony został z zachowaniem terminu, ponieważ należało przyjąć, że doręczenie decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. nastąpiło z chwilą jej doręczenia stronie tj. 2 lipca 2002 r. Wyjaśnił, że decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2002 r. stwierdzająca nieważność decyzji Wojewody S. z dnia [...] lutego 1993 r. w przedmiocie mianowania W. Z. na stanowisko [...] wysłana została na adres zakładu pracy, gdzie wpłynęła w dniu 1 lipca 2002 r. Decyzję tę jednak przekazano W. Z. dopiero w dniu następnym tj. 2 lipca 2002 r. Fakt ten potwierdza dziennik korespondencji Urzędu Wojewódzkiego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że stosownie do art. 46 kpa doręczenia oparte są na domniemaniu, że pismo organu administracji publicznej dotarło do rąk adresata i że w ten sposób doręczenie zostało dokonane prawidłowo w terminie odnotowanym na odpowiednich dokumentach urzędowych. Organ administracji państwowej nie ma obowiązku badania w każdym wypadku z urzędu, czy poświadczona urzędowo relacja organu doręczającego względem odbiorcy przesyłki odpowiada rzeczywistości. W dniu 12 sierpnia 2004 r. pełnomocnik skarżącego skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo procesowe, w którym podtrzymał żądania skargi. Odnosząc się do odpowiedzi na skargę powołał się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2002 r. (OSNP z 2004 r., nr 1 s. 3) dotyczące interpretacji przepisów kpa w zakresie doręczeń. Stosownie do tego orzeczenia doręczenie pisma osobie fizycznej w miejscu pracy (art. 42 § 1 kpa) może być dokonane wyłącznie adresatowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd, właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na obszarze tego Sądu znajduje się siedziba Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji – art. 13 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga okazała się zasadna. Przepis art. 42 § 1 kpa stanowi, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że w tym trybie pisma mogą być doręczane wyłącznie adresatowi, nie zaś innym osobom. Wskazanie w tym przepisie mieszkania osoby fizycznej będącej adresatem pisma lub miejsca jej pracy oznacza jedynie, że w tych miejscach, z zastrzeżeniem art. 42 § 2 i 3 kpa, można doręczyć pismo tej osobie. W przypadku, gdy – jak w niniejszej sprawie – decyzja została skierowana do osoby fizycznej w jej miejscu pracy, doręczenie w tym miejscu pracy jest skuteczne tylko wówczas, gdy pismo odbierze ta osoba fizyczna, nie zaś inna osoba uprawniona do odbioru pism w tym miejscu (zakładzie pracy) - por. postanowienie SN z dnia 14 listopada 2002 r. sygn. akt III RN 115/02 (OSNP z 2004 r., nr 1, s. 3). W przedmiotowej sprawie organ przyjął za datę doręczenia decyzji adresatowi w jego miejscu pracy, datę jej doręczenia osobie upoważnionej przez zakład pracy do odbioru pism kierowanych do tego zakładu. Tym samym doszło do rażącego naruszenia art. 42 § 1 kpa. Z przepisu tego wynika bowiem, że w miejscu pracy pisma (decyzje) doręcza się adresatowi pisma. Gdyby wolą ustawodawcy było dopuszczenie możliwości doręczania pism w miejscu pracy także innym osobom niż adresat pisma, przepis art. 42 § 1 kpa musiałby zawierać dodatkowe sformułowanie, takie jak np. w art. 138 § 2 kpc, iż dla adresata, którego doręczający nie zastanie w miejscu pracy, można doręczyć pismo osobie upoważnionej do odbioru pism (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 1999 r., I SA/Kr 129/98 LEX nr 39698), czy w art. 148 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, który wyraźnie stanowi, że pisma mogą być również doręczane w miejscu pracy adresata – osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. W wyniku błędnej interpretacji przepisu art. 42 kpa organ mylnie przyjął, że dokonane w dniu 1 lipca 2002 r. doręczenie zaskarżonej decyzji na adres zakładu pracy było skuteczne. Mając na względzie powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 powołanej ustawy. Natomiast o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 209 tej ustawy.