II SA 3279/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Jarosław Lenard apl.prok. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2004 r. sprawy ze skargi "A." spółka z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2003r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia karą pieniężną 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję I instancji z dnia [...] stycznia 2003r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "A." spółka z o.o. z siedzibą w P. kwotę 320,00 /trzysta dwadzieścia/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu . Dnia [...] stycznia 2003r. pojazd o nr rej. [...], jadący drogą krajową nr [...], wiozący rzeczy należące do "A." spółka z o.o. z siedzibą w P., został poddany kontroli drogowej przez inspektora kontroli Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w P.. W protokole kontroli inspektor ustalił, że pojazd był własnością M. K., kierował nim J. K., wykonywany był przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, co naruszało art. 92 ust. 2 p. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz.U. Nr 125 z 2001 r. poz. 1371 z późniejszymi zmianami/. Do protokołu tego kierowca nie wniósł żadnych uwag. Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. nałożył na "A." Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 2000,00 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 33 ust. 1 i 3, art. 92 ust. 1 p. 1, w związku z lp.1.3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym /Dz.U. Nr 115 z 2002 r. poz. 999 z późn. zmianami/. W uzasadnieniu tej decyzji podał, że na podstawie rozmowy z kierowcą ustalił, iż pojazdem tym "A." sp. z o.o. wykonywała przewóz na potrzeby własne. Od decyzji tej, w terminie właściwym dla jej zaskarżenia, wniosła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji "A." sp. z o.o. Do wniosku dołączyła kopię dowodu rejestracyjnego zatrzymanego pojazdu, z którego wynika, iż jest on współwłasnością M. i W. K. i podniosła, że pojazd nie jest jej własnością i nie ona wykonywała nim przewóz. Wyjaśniła też, że właściciele pojazdu, M. i W. K. prowadzą "A." spółkę jawną, która w ramach działalności swojego przedsiębiorstwa świadczy usługi transportowe na rzecz innych podmiotów i nie wykorzystuje pojazdu dla wykonywania przewozu na potrzeby własne, jako działalności pomocniczej. Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powołał się na art.138 § 1 p.1 KPA oraz art. 33 ust.1 i art. 92 ust.1, p.1, ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym a także lp. 1 ust. 3 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym /Dz.U. Nr 115 z 2002 r. poz. 999/. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że potraktował wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji I instancji jako odwołanie od niej i rozpatrzył w trybie właściwym dla odwołania. Wyjaśnił, że wykonywany przez stronę przewóz spełniał warunki ustawowe przewozu na potrzeby własne z art. 4 p.4 ustawy o transporcie drogowym, a z oświadczenia kierowcy złożonego do protokołu kontroli wynikało, że przewóz wykonywany był przez "A." sp. z o.o. na potrzeby własne. Dalej wskazał, że zgodnie z ustawą przewóz na potrzeby własne, to przewóz wykonywany pomocniczo, a skarżąca spółka nie udowodniła, że wykonywała usługi transportowe. Podniósł też, że z załączonego do akt odpisu z KRS wynika iż M. K. jest wspólnikiem "A." spółki z o.o. Dalej wyjaśnił przepisy uzasadniające wysokość nałożonej kary. Na tę decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego wniosła skargę ukarana "A." Sp. z o.o. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, wstrzymanie wykonania decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucała naruszenie art. 77 § 1 KPA oraz 33 ust. 1 i 92 ust. 1 p.1 ustawy o transporcie drogowym i skierowanie decyzji do niewłaściwego podmiotu. Wyjaśniła, że w dniu kontroli "A." spółka jawna z siedzibą w O.. wykonywała odpłatne usługi na rzecz "A." spółki z o.o., a kontrolowany samochód należy właśnie do "A." spółki jawnej, która trudni się wykonywaniem usług przewozowych na rzecz osób trzecich. "A." spółka z o.o. nie ma w ogóle własnych pojazdów i nie zajmuje się w ogóle transportem drogowym ani na potrzeby własne ani na rzecz innych podmiotów. Kierowca samochodu jest zatrudniony w obu firmach tj. w "A." sp. z o.o. i w "A." spółce jawnej i tego dnia wykonywał pracę dla "A." spółki jawnej wioząc rzeczy "A." spółki z o.o. Skarżąca zarzucała, że organ nie zgromadził całego materiału dowodowego i nie wyjaśnił stosunków własnościowych między wskazanymi podmiotami ani nie wyjaśnił niezgodności między oświadczeniem kierowcy co do własności samochodu a danymi wynikającymi z jego dowodu rejestracyjnego. Podkreślała, że nigdy nie wykonywała usług transportowych i wadliwe jest twierdzenie organu, iż ten właśnie fakt powinna udowodnić. Zarzucała, że niedopuszczalny jest wniosek organu, że skoro wspólnik spółki z o.o. był jednym ze współwłaścicieli samochodu wykonującego przewóz, to decyzja o ukaraniu prawidłowo skierowana jest do tej właśnie spółki z o.o. Skarżący wyjaśnił w skardze, że pojazd nigdy nie był aportem w "A." spółce z o.o. zaś jest wkładem niepieniężnym do "A." spółki jawnej. Zdaniem skarżącego, w tym stanie rzeczy, decyzja została skierowana do niewłaściwego podmiotu co wyczerpuje dyspozycję art. 156 § 1 ust. 4 KPA i uzasadnia stwierdzenie je nieważności. Do skargi skarżący dołączył fakturę VAT wystawioną przez "A." spółkę jawną "A." spółce z o.o., za wykonywanie usług transportowych, załadunku i prace magazynowe, w której jako data sprzedaży wskazany jest 31 stycznia 2003 r. a dla potrzeb księgowości jako data sprzedaży wskazany styczeń 2003 r. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie i wyjaśnił, że wskazana wyżej faktura powinna być przedstawiona przez stronę w toku postępowania administracyjnego a sąd nie ma prawa jej badać kontrolując prawidłowość decyzji, nie jest bowiem organem apelacyjnym. Podnosił również, że przewóz nie musi odbywać się pojazdem stanowiącym własność kontrolowanego, a wymogi z art. 4 p. 4 lit. d ustawy o transporcie drogowym są spełnione, jeżeli pojazd znajduje się w prawnej dyspozycji wykonującego przewóz. W sprawie niniejszej przewóz miał związek z działalnością skarżącego i to uzasadniało ukaranie go, jako wykonującego przewóz na potrzeby własne pojazdem należącym do osoby trzeciej. Z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /dalej zwane p.p.s.a., Dz.U. Nr 153 z 2002 r. poz.1270/. Zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wobec tego, że sprawa dotyczy skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, którego siedziba znajduje się w Warszawie, sprawa rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a postępowanie toczy się na podstawie p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153 z 2002 r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę m.in. decyzji administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Badając pod tym kątem zaskarżone decyzje Sąd stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc uzasadniona. Z protokołu kontroli wynikało, że przewóz wykonywany był samochodem nie będącym własnością "A." spółki z o.o. Organ I instancji nie ustalił jednak czy i na jakiej podstawie pojazd jest w prawnej dyspozycji przedsiębiorcy, do którego należą przewożone towary oraz czyim pracownikiem jest kierowca pojazdu i od razu uznał, że wszystkie przesłanki z art. 4 p.1 - 4 są spełnione a przewóz spełnia warunki przewozu na potrzeby własne. Już na tym etapie postępowania organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy naruszając tym art. 7 i 77 KPA. Zaniedbanie to pogłębiło się na etapie postępowania II instancyjnego. W odwołaniu skarżący podniósł, że są dwa odrębne podmioty, które mają w swej nazwie taki sam element fantazyjny "A.", a tylko jeden z nich świadczy zarobkowo usługi transportowe i jest to "A." spółka jawna nie zaś ukarana "A." spółka z o.o. Po takiej informacji organ nie podjął jednak żadnych czynności dla ustalenia czy jest ona prawdziwa i czy rzutuje na rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności czy samochód był w prawnej dyspozycji jednego ze wskazanych podmiotów i którego, na czym ta dyspozycja prawna się opiera, kto był podmiotem wykonującym przewóz i czyim pracownikiem był kierowca pojazdu. Podejmując, bez żadnych nowych ustaleń decyzję II instancji organ wyjaśnił, że skarżąca nie udowodniła, że wykonywała usługi transportowe a zatem wykonywała przewóz na potrzeby własne. Taki wniosek jest nie uprawniony. Z faktu, że pojazdem należącym do osoby trzeciej, przewożone są rzeczy należące do podmiotu nie wykonującego usług przewozowych, nie można jeszcze wyprowadzić wniosku, iż właściciel rzeczy wykonuje przewóz na potrzeby własne. Dla takiego ustalenia muszą być bowiem spełnione łącznie wszystkie cztery warunki z art. 4 p. 4 ustawy o transporcie drogowym a w szczególności poczynione ustalenie, że to właściciel rzeczy wykonywał przewóz, że pojazd był w jego prawnej dyspozycji a kierowca był jego pracownikiem. W sprawie niniejszej kwestie te były wątpliwe i pozostały niewyjaśnione. Podjęcie decyzji bez poczynienia takich ustaleń, w sytuacji gdy strona kwestionowała, iż to ona wykonywała przewóz, naruszało art. 7 i 77 KPA. Uzasadnienie decyzji II instancji, pomijające zupełnie argumenty strony, nie spełniało wymogów z art. 107 § 3 KPA, bowiem organ nie wyjaśnił dlaczego uznał za udowodnione, że pojazd był w prawnej dyspozycji skarżącego. Wniosek, że dla ukarania "A." spółki z o.o. ma znaczenie fakt, iż współwłaścicielem pojazdu był jeden z jej wspólników, jest wadliwy. Spółka z o.o. jest bowiem odrębnym podmiotem prawnym i dla jej ukarania muszą być wykazane okoliczności jej dotyczące. Jest całkowicie wadliwe takie prowadzenie postępowania administracyjnego, że ważne dla sprawy informacje, choć wcześniej sygnalizowane przez stronę, zawarte są dopiero w skardze do sądu administracyjnego. Wobec istniejących wątpliwości, informacje te, poparte stosownymi dowodami, powinien zebrać organ przed podjęciem decyzji i w oparciu o nie podjąć decyzję. Zasadny jest pogląd organu II instancji, że to nie sąd administracyjny ma gromadzić dowody w sprawie, jednak należy pamiętać, że na organie obowiązek taki spoczywa w ciągu całego postępowania. Art. 7 KPA nakłada na organ obowiązek dochodzenia do prawdy materialnej i nakazuje mu podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ jest też obowiązany na mocy art. 9 KPA do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków a w razie potrzeby powinien pouczyć stronę jakie dowody /dokumenty/ powinny być przedstawione dla wykazania powołanych przez nią faktów. Wymierzenie kary administracyjnej może mieć miejsce tylko wtedy, kiedy są udowodnione wszystkie okoliczności warunkujące jej nałożenie. Niedopuszczalne jest nałożenie kary, gdy tylko niektóre okoliczności ją warunkujące są udowodnione a inne pozostają niejasne. Nie istnieje przecież domniemanie, że wszystkie przesłanki wymierzenia kary są spełnione i to na organie spoczywa obowiązek wykazania, że one istnieją. Jeśli są wątpliwości, to organ a nie strona, musi je wyjaśnić. Gdy z dowodów zebranych przez organ wynika, że przesłanki ukarania są spełnione, strona może wykazywać wskazanymi przez siebie dowodami, że jest inaczej a organ przed podjęciem decyzji oceni wagę wszystkich zgromadzonych dowodów. Stanowisko odmienne prowadziłoby do stanu, że ciężar prowadzenia postępowania administracyjnego przerzucony byłby na stronę, gdy w rzeczywistości spoczywa on na organie administracji. Wobec wskazanych wyżej uchybień w prowadzeniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 p.1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił obie decyzje i orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. a o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a.