II SA 3316/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant Małgorzata Łukasiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2005 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] lipca 2000 r. [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, 1. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Decyzją nr [...] Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...] października 1993 r. J. R., na podstawie art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 88, poz. 400) został przeniesiony ze stanowiska [...] na stanowisko [...]. Funkcjonariusz nie odwołał się od ww. decyzji. W dniu 8 stycznia 2000 r. J. R. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] października 1993 r. podnosząc, iż została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na nieuzasadnionym zastosowaniu art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Zgodnie z powołanym przepisem, strażaka przenosi się na niższe stanowisko służbowe w razie stwierdzenia w opinii służbowej nieprzydatności na zajmowanym stanowisku. W ocenie J. R., w sprawie brak było opinii służbowej stwierdzającej o jego nieprzydatności do służby na stanowisku [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. [...] Komendant Wojewódzki PSP w K., na podstawie art. 157 § 1 kpa, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 1993 r. o przeniesieniu J. R. na niższe stanowisko służbowe. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podstawa prawna powołana w przedmiotowej decyzji została skorygowana postanowieniem z dnia [...] maja 2000 r. Komendanta Miejskiego PSP w G. Korekta polegała na zmianie podstawy prawnej przeniesienia J. R. na niższe stanowisko służbowe, poprzez zastąpienie dotychczasowego art. 38 ust. 2 pkt 2, przepisem art. 38 ust. 2 pkt 3, tj. przyjęciu, iż przeniesienie wynikało z faktu niewywiązywania się przez J. R. z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego PSP w K., decyzji z dnia [...] października 1993 r. nie można zarzucić rażącego naruszenia prawa, bowiem zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy o PSP przełożony jest uprawniony do przeniesienia strażaka na niższe stanowisko, a przyczyny uzasadniające to przeniesienie określone w pkt 2 i 3 ust. 2 art. 38 ustawy są bliskoznaczne. Nadto, za takim stanowiskiem, zdaniem organu, przemawia fakt, iż J. R. nie odwoływał się od decyzji o przeniesieniu, a od jej podjęcia upłynęło 7 lat. W wyniku rozpoznania odwołania J. R. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego PSP w K. z dnia [...] lipca 2000 r., Komendant Główny PSP w dniu [...] sierpnia 2000 r. podjął decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 1993 r. Postępowanie związane z zaskarżeniem tej decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wobec cofnięcia skargi, zostało umorzone postanowieniem Sądu z dnia 30 sierpnia 2001 r. W dniu 26 maja 2003 r. J. R. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego PSP w K. z dnia [...] lipca 2000 r. [...], uzasadniając go w sposób zbliżony do uzasadnienia podanego we wcześniejszym wniosku z dnia 8 stycznia 2000 r. Komendant Główny PSP decyzją nr [...], na podstawie art. 157 § 1 i 158 § 1 kpa, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego PSP w K. z dnia [...] lipca 2000 r. Komendant Główny PSP wskazał, że przedmiotowa decyzja była poddana kontroli instancyjnej przez organ wyższego stopnia, który utrzymał ją w mocy. Zdaniem organu decyzja z dnia [...] lipca 2000 r. zawiera podstawę prawną i obszerne uzasadnienie. Sprostowanie decyzji z dnia [...] października 1993 r. postanowieniem z dnia [...] maja 2000 r. nie było, zdaniem Komendanta Głównego PSP, aktem samowoli, bowiem zgodnie z art. 113 § 1 kpa organ może z urzędu prostować błędy pisarskie, rachunkowe i inne oczywiste omyłki w wydanych decyzjach. W przekonaniu Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej decyzji z dnia [...] lipca 2000 r. nie można zarzucić, że rażąco narusza ona prawo. W wyniku rozpoznania odwołania J. R. od powyższej decyzji, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając ocenę prawną organu zawartą w zaskarżonej decyzji. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi J. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W przekonaniu skarżącego, zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego – art. 7, 8, 9, 11, 138 § 1 i § 2 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organy orzekające w sprawie w ogóle nie wzięły pod uwagę, że powołany jako podstawa prawna przeniesienia skarżącego na niższe stanowisko służbowe art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej nie miał zastosowania w sprawie. W dniu 12 maja 2005 r. skarżący złożył przy piśmie procesowym z dnia 8 maja 2005 r. odpis postanowienia [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP w K. z dnia [...] kwietnia 2005 r., którym organ stwierdził nieważność postanowienia Komendanta Miejskiego PSP w G. z dnia [...] maja 2000 r., w części, w której sprostowano podstawę prawną decyzji nr [...] Komendanta Rejonowego PSP w G. z dnia [...] października 1993 r. Postanowienie wydano w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2005 r. sygn. II SA 2974/03, którym stwierdzono nieważność postanowienia Komendanta Głównego PSP, utrzymującego w mocy postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP o odmowie stwierdzenia nieważności pkt 1 postanowienia z dnia [...] maja 2000 r. Komendanta Miejskiego PSP w G. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wobec stwierdzenia nieważności pkt 1 postanowienia z dnia [...] maja 2000 r., którym dokonano sprostowania podstawy prawnej przeniesienia skarżącego na niższe stanowisko służbowe decyzją z dnia [...] października 1993 r., oceny zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2003 r. należało dokonać z uwzględnieniem decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego PSP z dnia [...] października 1993 r. w jej pierwotnym brzmieniu. W decyzji tej, jako podstawę prawną przeniesienia skarżącego na niższe stanowisko służbowe, organ powołał art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 88, poz. 400), tj. nieprzydatność skarżącego do służby na zajmowanym stanowisku [...] stwierdzonej w opinii służbowej. Wymieniona decyzja nie posiada uzasadnienia, a jej treść sprowadza się wyłącznie do podania rozstrzygnięcia organu i pouczenia strony o możliwości zaskarżenia decyzji. Rozpatrując wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] października 1993 r. Komendant Wojewódzki PSP w K. nie poczynił ustaleń, czy zastosowana przez Komendanta Miejskiego PSP podstawa prawna przeniesienia znajdowała uzasadnienie faktyczne, tj. czy istniała opinia służbowa stwierdzająca nieprzydatność skarżącego na dotychczas zajmowanym stanowisku. Jak wynika z uzasadnienia decyzji z dnia [...] lipca 2000 r., nieprzydatność, o jakiej mowa w pkt 2 ust. 2 art. 38 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, a niewywiązywanie się z obowiązków, o jakich mowa w pkt 3 ust. 2 art. 38 ustawy, są przyczynami zbliżonymi i uzasadniają przeniesienie służbowe, bez względu na to, jaki konkretnie przepis prawa został powołany jako podstawa prawna przeniesienia. Stanowiska takiego można by bronić, gdyby w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 1993 r. organ, pomimo niewłaściwie wskazanej w sentencji decyzji podstawy prawnej przeniesienia, podał jakie okoliczności uzasadniały podjętą decyzję. Uzasadnienia tego jednak brak, do czego w ogóle nie odniósł się Komendant Wojewódzki PSP w K. w decyzji z dnia [...] lipca 2000 r. Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 1993 r., nie została poprzedzona ustaleniami w zakresie, czy istniały wskazane w decyzji przesłanki przeniesienia skarżącego na niższe stanowisko służbowe. Sam fakt, iż skarżący nie odwoływał się od tej decyzji oraz, że od jej podjęcia upłynęło kilka lat, nie zwalniał organu z obowiązków proceduralnych, przewidzianych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższych uchybień natury formalnej nie dopatrzyły się również organy rozstrzygające wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego PSP w K. z dnia [...] lipca 2000 r., pomimo że w sprawie, co jest bezsporne, brak jest opinii służbowej stwierdzającej nieprzydatność skarżącego na stanowisku [...]. W kontekście takiego ustalenia i przy braku uzasadnienia decyzji o przeniesieniu skarżącego na niższe stanowisko służbowe, Komendant Główny PSP i Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji powinni ponownie ocenić wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego PSP w K. z dnia [...] lipca 2000 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego PSP w G. z dnia [...] października 1993 r. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.