II SA 3354/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie: WSA Grażyna Śliwińska Asesor WSA Andrzej Czarnecki /spr./ Protokolant Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2004 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Nr [...] z dnia [...] września 2002 r. w przedmiocie obciążenia opłatą drogową za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. 6IISA 3354/02 UZASADNIENIE Decyzją nr [...] z dnia [...]08.2001 r. Generalny Dyrektor Dróg Publicznych na podstawie art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 71, poz. 838 ze zm.) i § 2 ust. 2 Lp. tabeli 5 oraz § 9 ust. 1 pkt 2, § 9 ust. 2 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych (Dz. U. Nr 51, poz. 607), a także na podstawie § 2.1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 44, poz. 432) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071), obciążył D. P. stosownie do art. 61 ust. 11 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) opłatą drogową w kwocie 2 510,29 zł. za przejazd w dniu 24.07.2001 r. pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. D. P. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Odwołujący powołując się na wynik ważenia samochodu z towarem po załadunku stwierdza, że pojazd nie przekroczył dopuszczalnej ładowności, gdyż ważył 41 920 kg. a dopuszczalną ładowność miał do 42 000 kg. Tymczasem kontrolerzy nieprawidłowo stwierdzili na drodze, iż masa pojazdu wynosi 42 630 kg. Z pomiarem nie zgadzał się także kierowca pojazdu, który nie podpisał protokółu kontroli. Nadto pomiaru masy pojazdu dokonano jednokrotnie zamiast powtórzyć go na innej wadze w sytuacji zakwestionowania pomiaru przez kierowcę. Ponieważ waga pojazdu z ładunkiem, zdaniem przedsiębiorcy, nie przekraczała dozwolonej ładowności pojazdu, to również naciski na poszczególne osie nie były przekroczone. Po ponownym rozpoznaniu sprawy przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad ( następcę prawnego Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych) decyzją z dnia [...] 09.2002 r. [...] wydaną na podstawie art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych i § 2 ust. 2 Lp. tabeli 5 oraz § 9 ust. 1 pkt 2, § 9 ust. 2 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie opłat drogowych, a także na podstawie § 2-5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a .utrzymał on w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja uznając, że ładunek mógł ulec przemieszczeniu, jak niewykluczał tego skarżący w odwołaniu stwierdza, że wystąpiło przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu, co uzasadniało nałożenie opłaty. Organ administracji uznał za bezzasadny zarzut skarżącego o nieprawidłowości przeprowadzonej kontroli, gdyż protokół został wypełniony prawidłowo, określał numer fabryczny wagi a jej certyfikat legalizacyjny był do wglądu kierowcy w miejscu kontroli. Od powyższej decyzji D. P. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego (data wpływu 14.10.2002 r.) wnosząc o uchylenie obu decyzji. W skardze podnosi, że decyzja podaje błędnie datę przejazdu i kontroli pojazdu - 01.07.2001r. - i chociaż błąd ten został sprostowany postanowieniem z dnia [...]12.2002 r. to w uzasadnieniu decyzji w dalszym ciągu pozostał co, zdaniem skarżącego, stanowi błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia i skutkuje rażącym naruszeniem prawa (art. 7, art. 77 art. 80 i art. 81 k.p.a.). W dalszej części skargi D. P. powołując się na zarzuty podnoszone w odwołaniu od decyzji i przedłożone tam dowody stwierdza, że oba organy administracji nie wyjaśniły dlaczego kierowca pojazdu odmówił podpisanie protokółu kontroli. Zdaniem skarżącego skoro wynik ważenia został zakwestionowany przez kierowcę to kontrolujący powinien dokonać powtórnego ważenia na innej wadze, gdyż ta, której użyto nie wiadomo czy faktycznie miała legalizację (zdaniem skarżącego zapis w protokóle kontroli o posiadanym certyfikacie legalizacyjnym wagi nie dowodzi jeszcze, że aktualny certyfikat ten waga miała). Przedsiębiorca stwierdza, że zebrany materiał dowodowy w sprawie jest niekompletny czym rażąco narusza przepisy procedury. Nadto skarżący zarzuca niekonstytucyjność § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie opłat drogowych a także art. 13 ust. 4 ustawy o drogach publicznych. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wnosił o jej oddalenie stwierdzając, że w toku postępowania administracyjnego jak i w zaskarżonych decyzjach nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Podtrzymując swoje stanowisko odwołał się do uzasadnienia zawartego w zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w oparciu o art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje; Większość zarzutów stawianych przez skarżącego to naruszenie przepisów prawa procesowego a jeden z nich to naruszenia art.81 k.p.a. Zarzut ten nie znajduje uzasadnienia, gdyż skarżący miał możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów a wskazuje na to zawiadomienie Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych Oddział Zachodni z dnia [...]07.2001 r. o wszczęciu postępowania skierowane do skarżącego. Stroną w postępowaniu nie jest kierowca pojazdu kontrolowanego lecz przedsiębiorca, dlatego nie kierowca lecz przedsiębiorca mógł składać wnioski i odwołania określone właściwymi w niniejszej sprawie przepisami. Kierowca odmawiając podpisania protokółu kontroli pojazdu nie pozbawił skarżącego udziału w postępowaniu administracyjnym oraz możliwości składania wniosków co do przeprowadzonej kontroli. Skarżący podnosi jako zarzut podanie w protokóle kontroli i uzasadnieniu decyzji niewłaściwej daty kontroli. To ustalenie faktyczne jest błędne lecz nie ma wątpliwości, że pojazd skarżącego był kontrolowany na trasie określonej w protokóle kontroli i że sprawa dotyczy właśnie tego stanu faktycznego. W tej sytuacji należy stwierdzić, że powyższe uchybienie w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych przez organ administracji nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. W oparciu o zebrany stan faktyczny organ administracji rozpatrzył sprawę w sposób wyczerpujący i w tym zakresie należy stwierdzić, że ze strony organu nie doszło do naruszenia prawa, jednakże ocena okoliczności faktycznych powinna zostać poparta oceną prawną, co w rozpoznawanej sprawie dokonano wadliwe. Zaskarżona decyzja z dnia [...] września 2002 r. i poprzedzająca ją decyzja z dnia 3 sierpnia 2001 r. przyjęły za podstawę prawną rozstrzygnięcia między innymi § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych (Dz. U. Nr 51, poz. 607). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 10 grudnia 2002 r. (sygn. akt P 6/02) stwierdził niezgodność z art. 2 i z art. 92 ust. 1 Konstytucji wymienionych wyżej przepisów (§ 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia). Powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego oznacza dla omawianej sprawy, że przepisy § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów nie mogą być uznane za prawidłową podstawę prawną wydanych decyzji administracyjnych wymierzających skarżącemu opłatę za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Skutkiem więc wydania przez Trybunał Konstytucyjne wymienionego wyżej wyroku stanowiącego o niekonstytucyjności przepisów stanowiących podstawę prawną zaskarżonych decyzji powstaje powinność uchylenia tych decyzji administracyjnych. Należy zauważyć, że art. 82 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643) wprowadzono do Kodeksu postępowania administracyjnego art. 145a stanowiący, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W sytuacji tej skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Termin jednego miesiąca, o jakim mowa wyżej, należy liczyć od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego (art. 145a § 1 k.p.a.) we właściwym organie publikacyjnym zgodnie z art. 79 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643). Przepisy art. 145a k.p.a. nie mogą działać wstecz, a więc mogą mieć zastosowanie tylko w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego ogłoszonym po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym(wyrok NSA w Warszawie z dnia 1999.02.03 I SA 630/98 ONSA 2000/1/25). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Skoro zatem stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego, to stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności przepisu stanowiącego podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji uzasadnia uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny tej decyzji i utrzymanych nią w mocy decyzji poprzednich. W tym stanie faktycznym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji wyroku.