II SA 337/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędziowie: WSA Grażyna Śliwińska Asesor WSA Andrzej Czarnecki /spr./ Protokolant Aleksandra Borowiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2004 r. sprawy ze skargi R. S.A. na decyzję Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek oddala skargę Decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. Nr [...] Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji na podstawie art. 67 § 1 w związku z art. 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 31 ust. 1 i 2 w związku z art. 111 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 73, poz. 852 ze zm.) i art. 104 kpa odmówił R. S.A. umorzenia odsetek ustawowych naliczonych za nieterminowe wniesienie opłat za prawo do wykorzystywania częstotliwości. Powołując się w uzasadnieniu decyzji na rozporządzenie Ministra Łączności z dnia 27 marca 1998 r. w sprawie wysokości, terminów i sposobu uiszczania opłat za używanie częstotliwości (Dz. U. Nr 42, poz. 245 ze zm.), organ administracji stwierdza, że obowiązek wniesienia opłaty za wykorzystywanie częstotliwości oraz ich wysokość wynika wprost z powołanego rozporządzenia, w związku z tym operator powinien opłaty te wnosić w wysokości przez siebie naliczonej w terminie wskazanym w tym akcie normatywnym bez uprzedniego wezwania. Organ administracji przyznaje, że w celu usprawnienia pobierania opłat informował operatora o ich wysokości, jednakże brak takiej informacji nie upoważniał zobowiązanego do uiszczenia opłaty w terminie późniejszym od przewidzianego w powołanym rozporządzeniu. Z uwagi na opóźnienie w uregulowaniu opłaty zostały naliczone odsetki ustawowe, gdyż operator nie wykazał, zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy Ordynacja podatkowa, istnienia ważnego interesu własnego uzasadniającego umorzenie należności. Składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy operator wnosił o zaniechanie pobrania naliczonych odsetek za zwłokę. Skarżący podaje, że należną opłatę za wykorzystywanie częstotliwości wniósł zgodnie z treścią pisma Biura Finansów i Budżety Urzędu Regulacji Telekomunikacji z dnia [...] stycznia 2001 r. Pismo to zobowiązany otrzymał w dniu [...] lutego 2001 r. i uiścił opłatę w terminie w nim wskazanym - siedmiu dni od daty otrzymania. Operator jest zdania, że pismo wzywające do zapłaty, określające termin jej wniesienia, zobowiązywało go do zachowania zgodnie z treścią tego wezwania. Tymczasem jak się okazało organ administracji wprowadził go w błąd, a więc zobowiązany nie może ponosić ujemnych konsekwencji z tego tytułu. Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty na podstawie przepisów powołanych w zaskarżonej decyzji z wyłączeniem przepisów ustawy Ordynacja podatkowa oraz w powołaniu na § 3 i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 6, poz. 54) i art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 3 kpa, uchylił zaskarżoną decyzje w całości i odmówił umorzenia odsetek ustawowych. Organ administracji uzasadniał uchylenie zaskarżonej decyzji błędem w powołaniu się na przepisy Ordynacji podatkowej jako na podstawę prawna. W dalszej części wywodów wskazuje na to, że obowiązek uiszczania opłat za wykorzystywanie częstotliwości jest wyraźnie określony, także w zakresie terminu jego spełniania, w rozporządzeniu Ministra Łączności w sprawie wysokości, terminów i sposobu uiszczania opłat za używanie częstotliwości. W związku z tym operator zobowiązany jest do wnoszenia tych opłat zgodnie i na podstawie powołanego rozporządzenia. Tym samym wszelkie pisma kierowane do niego nie mogą stanowić podstawy do zmiany tych wymagań, tak w zakresie wysokości zobowiązania jak i terminowości jego spełniania. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ administracji stwierdza, że brak jest podstaw, w świetle § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa, do uwzględnienia wniosku skarżącego. Na decyzję tą R. SA. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzuca naruszenie przez zaskarżoną decyzje art. 8 i art. 9 kpa. Operator w zaufaniu do informacji (wezwania) uiścił opłatę zgodnie ze wskazanym terminem, czym naraził się na odpowiedzialność odsetkową. Tym samy działanie organu naruszało zasadę zaufania obywatela do organów państwa wyrażoną w art. 8 kpa. Zdaniem skarżącego organ także sprzeciwił się zasadzie wyrażonej w art. 9 kpa - czuwania nad tym, by strona nie poniosła szkody w postępowaniu administracyjnym. Skarżący kierując się ukształtowaną praktyką i działając w dobrej wierze z zaufaniem do organu administracji rządowej został narażony na przykre skutki finansowe. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty wnosił o jej oddalenie powołując się na argumenty przedłożone w zaskarżonej decyzji. Nadto organ administracji wskazuje na tą okoliczność, że pisma kierowane do operatora z informacją o wysokości opłat miały na celu wskazanie aktualnego konta bankowego. Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w oparciu o art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje; W okresie objętym skargą obowiązywało rozporządzenie Ministra Łączności z dnia 27 marca 1998 r. w sprawie wysokości, terminów i sposobu uiszczania opłat za używanie częstotliwości (Dz. U. Nr 42, poz. 245 ze zm.). Ten akt normatywny nakładał na operatora obowiązek uiszczania opłat za używanie częstotliwości od dnia otrzymania decyzji ojej przydziale lub od dnia określającego w decyzji datę rozpoczęcia używania częstotliwości. Opłata określana była w wysokości należności rocznej. Zgodnie z § 3 rozporządzenia opłatę tą uiszczało się w ratach kwartalnych w wysokości równej 1/4 opłaty rocznej do dnia 15 pierwszego miesiąca danego kwartału. Operator (użytkownik) mógł uiścić opłatę jednorazowo za cały rok lub w okresach półrocznych odpowiednio do końca stycznia lub do końca stycznia i lipca danego roku. W przypadkach gdy decyzja o przydziale częstotliwości została wydana w ciągu kwartału, ratę opłaty za ten kwartał uiszczało się w ciągu 7 dni od dnia doręczenia decyzji w kwocie równej iloczynowi liczby miesięcy objętych w danym kwartale decyzją o przydziale częstotliwości i 1/12 opłaty rocznej. Za okresowe, krótsze od kwartału, używanie częstotliwości uiszczało się opłatę jednorazowo w ciągu 7 dni od dnia doręczenia decyzji o przydziale częstotliwości w kwocie równej iloczynowi liczby miesięcy występujących w okresie objętym przydziałem częstotliwości i 1/12 opłaty rocznej. Minimalna opłata za okresowe używanie częstotliwości wynosiła 1/12 opłaty rocznej. W przypadku rezygnacji przez użytkownika z przydziału częstotliwości lub cofnięcia przydziału przed upływem terminu określonego w decyzji, uiszczona opłata nie podlegała zwrotowi. Rozporządzenie określało także zasady naliczania wysokości należnych opłat. Nie ulega więc wątpliwości, że wysokości i terminy uiszczania opłat za używanie częstotliwości zostały dokładnie sprecyzowane powołanym rozporządzeniem. Tym samym operator był zobowiązany, zgodnie z zasadą dies interpellat pro homine, do wnoszenia należnych opłat bez wzywania przez organ regulacyjny. Zgodnie z art. 31 ust. 1 (zdanie ostatnie) ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo Telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 73, poz. 852 ze zm. - tekst na datę wydania zaskarżonej decyzji) w razie opóźnienia w uiszczeniu opłaty za prawo do wykorzystywania częstotliwości naliczane były odsetki ustawowe. Ustawa Prawo telekomunikacyjne uregulował prawo do odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia odmiennie niż art. 481 § 1 kc. Przepis ten uprawnia wierzyciela do żądania odsetek, z którego to uprawnienia może on lecz nie musi skorzystać, natomiast ustawa telekomunikacyjna wprowadziła obowiązek dla regulatora "naliczania" tych należności. Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa daje, w określonych warunkach, Prezesowi URTiP możliwość umorzenia, odroczenia lub rozłożenia na raty zaległości pieniężnych, jednakże organ administracji zarówno w zaskarżonej decyzji jak i w odpowiedzi na skargę wskazał, że w rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki określone w § 3 i § 6 wymienionego rozporządzenia, dające podstawę do umorzenia odsetek. Sąd nie wkraczając w autonomiczne prawo regulatora do zastosowania powyższego rozporządzenia, badając legalność zaskarżonej decyzji stwierdza, że organ administracji nie naruszył w tym zakresie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Od wejścia w życie ustawy Prawo telekomunikacyjne, to jest od dnia 1 stycznia 2001 r. w miejsce regulatora - Państwowej Agencji Radiokomunikacyjnej - wszedł Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji (obecnie Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty), co wiązało się z tym, że powyższe opłaty, na podstawie art. 31 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego, pobierać zaczął URT, a nie jak dotychczasowo PAR. O tej zmianie skarżący został poinformowany pismem z dnia [...] stycznia 2001 r., aczkolwiek zdaniem Sądu organ administracji takiego obowiązku nie miał. Powinien jedynie poinformować operatora o aktualnym koncie bankowym, na które należy opłaty wnosić, gdyż oczywiście ze zmianą regulatora zmieniło się także konto bankowe. Skarga powołując się na powyższe pismo URT dowodzi, że to jego skutkiem powstał obowiązek wniesienia opłaty za prawo do wykorzystywania częstotliwości określający nadto termin uiszczenia tej opłaty. W ocenie Sądu stanowisko to jest błędne oraz sprzeczne z powołanym wyżej rozporządzeniem w sprawie wysokości, terminów i sposobu uiszczania opłat za używanie częstotliwości. Aby przypomnieć, rozporządzenie to wyraźnie określa wysokości i terminy uiszczania tych opłat. Nie występuje więc po stronie regulatora prawny obowiązek wzywania zobowiązanego do ich uiszczenia, gdyż sam termin powołany w rozporządzeniu jest tym wezwaniem, a skutkiem jego nadejścia spełnienie świadczenia pieniężnego staje się wymagalne. Konsekwencją nie uiszczenia należnej opłaty w terminie określonym w rozporządzeniu jest powstanie stanu opóźnienia i wystąpienie po stronie regulatora obowiązku naliczenia odsetek. Skarżący prowadząc określoną działalność gospodarczą ma obowiązek znajomości przepisów regulujących tą działalność, w tym tak istotnych jak określających zasady wnoszenia opłat. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 maja 2000 r. (I CKN 302/00) stwierdza, że dłużnik popada w opóźnienie, jeśli nie spełnia świadczenia pieniężnego w terminie, w którym stało się ono wymagalne, także wtedy, gdy kwestionuje istnienie lub wysokość świadczenia. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie i niekwestionowany. Stąd zarzut skarżącego sprowadzający się do twierdzenia, że korespondencja prowadzona z regulatorem zastąpiła w jego przekonaniu obowiązujące przepisy, nie może być uznany za trafny i uzasadniający niezastosowanie się do tych przepisów, tym samym Sąd nie podziela poglądu skarżącego, że w rozpoznawanej sprawie zostały naruszone przepisy art. 8 i art 9 kpa., także z uwagi na fakt, iż nie wystąpiły okoliczności z art. 61 kpa. W tych warunkach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.