II SA 3382/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Jarosław Lenard po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2004 r. sprawy ze skargi P.C. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2003 nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na wzór użytkowy oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego utrzymała w mocy decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] sierpnia 1999r. nr [...], którą Urząd Patentowy odmówił udzielenia prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. Krzesełko dla dziecka. Do jej wydania doszło w następującym stanie faktycznym. Podaniem z dnia [...] października 1995r. P. C. wystąpił do Urzędu Patentowego z wnioskiem o udzielenie prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. Krzesełko dla dziecka. Podał się za twórcę tego projektu. Z załączonego zastrzeżenia ochronnego wynika, że przedmiotem ochrony miało być "krzesełko dla dziecka mające cztery gięte, płaskie nogi, do których przymocowane jest siedzisko w kształcie koła, znamienne tym, że ma usytuowane między dwoma giętymi nogami pionowy element podparcia, również gięty od strony siedziska, zakończony giętym poziomym elementem podparcia". Przeciwko udzieleniu prawa ochronnego sprzeciw wniosła firma "S.", która zarzuciła wzorowi brak nowości w rozumieniu art. 77 ustawy z dnia 19 października 1972r. o wynalazczości /Dz.U. nr 26 z 1993r. poz. 117/. Podała, że od 1992r. współpracuje z francuską firmą N., której wyroby sprzedaje i dla której uruchomiła w Polsce produkcję mebli dla dzieci. Jednym z wzorów jest krzesło dla dzieci zgłoszone przez wnioskodawcę. P.C. wytwarzał krzesło, będące przedmiotem wzoru, na zlecenie "S." i według jej wskazówek. Zdaniem "S." krzesło dla dzieci było przedmiotem obrotu przed datą zgłoszenia i umieszczone było w katalogu firmy "S." na rok 1995/96, którego druk i dystrybucję rozpoczęto we wrześniu 1995r. Do sprzeciwu "S." dołączyła swój katalog na rok 1996, zawierający m.in. wzór nr [...] – krzesło, odpowiadające zgłoszonemu wzorowi. Dołączyła też rachunki z [...] września 1995r. i [...] października 1995r. za dostarczenie przedszkolom m.in. "krzesełka przedszkolnego" wzór [...], a także rachunek za druk katalogu z [...] września 1995r. i pokwitowanie opłat pocztowych, które jak twierdziła dotyczyły wysyłki tego właśnie katalogu do odbiorców. W tej sytuacji Urząd Patentowy pismem z dnia [...] maja 1999r. zawiadomił wnioskodawcę, że zgłoszone przez niego rozwiązanie nie może być uznane za nowe i wezwał do wypowiedzenia się. Pismem z dnia [...] czerwca 1999r. P.C. zawiadomił Urząd, że zgłoszony przez niego wzór krzesełka został zakupiony u niego przez "S." w ilości [...] sztuk w dniu [...] sierpnia 1995r. i bez uzgodnienia zamieszczony w katalogu. Do pisma dołączył rachunek z [...] sierpnia 1995r. za stoły sprzedane przez jego firmę "J." s.c. firmie "S.". Urząd Patentowy powołując się na art.77 w związku z art.82 cytowanej wyżej ustawy o wynalazczości decyzją z dnia [...] sierpnia 1999r. nr [...] odmówił udzielenia prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. Krzesełko dla dziecka. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że zgłoszone rozwiązanie nie jest nowe, bowiem było przedstawione w katalogu "S." we wrześniu 1995r. oraz było przedmiotem zbytu we wrześniu 1995r. tj. przed dokonaniem zgłoszenia. Urząd wyjaśnił również, że w świetle tej okoliczności nie ma znaczenia kto jest twórcą wzoru. Od decyzji tej wnioskodawca P.C. odwołał się i wskazał, że jest twórcą wzoru i sam wdrożył go do produkcji, zaś firma "S." po zakupieniu krzesełek w dniu [...] sierpnia 1995r. bez jego zgody umieściła je w swoim katalogu. Podnosił również, że kąt wygięcia górnej części nogi krzesełka, wynoszący [...] stopnie jest rozwiązaniem całkowicie nowym. Decyzją z dnia [...] stycznia 2002r. nr [...], Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego powołując się na art.245 i 318 ust.3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej /Dz.U. nr 49 z 2001r. poz.508/ utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazała, że zgłoszone rozwiązanie nie jest nowe w rozumieniu art.11 i 77 ustawy o wynalazczości, bowiem krzesełko o identycznych cechach konstrukcyjnych jak w zgłoszeniu zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania. Na decyzję tę wnioskodawca wniósł skargę do NSA, który wyrokiem z dnia 24 stycznia 2003r. sygn.akt II SA 630/02, z przyczyn procesowych stwierdził nieważność decyzji Izby Odwoławczej nr [...]. Rozpoznając ponownie odwołanie P.C. Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego powołując się na art. 245 i art.318 ust. 3 cytowanej wyżej ustawy Prawo własności przemysłowej i art.77, 11 w związku z art.82 ustawy o wynalazczości, decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...], utrzymała w mocy decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] stycznia 1999r. nr [...], którą Urząd Patentowy odmówił udzielenia prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. Krzesełko dla dziecka. W uzasadnieniu Urząd podał, że rozwiązanie nie jest nowe i było jawnie stosowane przed datą zgłoszenia, co stanowi przeszkodę dla udzielenia prawa ochronnego. Wnioskodawca zaskarżył powyższą decyzję do NSA zarzucając naruszenie art.11 i 77 ustawy o wynalazczości przez błędne przyjęcie, iż wzór nie jest nowy w sytuacji, gdy wnioskodawca jest jego autorem i producentem, zaś firma "S." tylko pośrednikiem handlowym i nigdy nie zgłaszała tego wzoru do Urzędu Patentowego. Zarzucił też, że wadliwe było przyjęcie przez Urząd, iż przedstawiona przez "S." faktura za sprzedaż krzesełek z września 1995r. dotyczy tego właśnie wzoru. Zarzucał również nie przyjęcie do rozpatrzenia korekty wzoru zgłoszonej przez niego [...] września 1999r. w odwołaniu od decyzji I instancji. Podkreślił także, że w N. firma niemiecka uzyskała świadectwo ochronne na podobne rozwiązanie, mimo iż zgłosiła je później. Zarzucał Urzędowi stronniczość dla firmy "S." i podnosił, że nie ma ona interesu prawnego do zgłaszania sprzeciwu. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie. Wyjaśniał, że rozwiązanie jest nowe, jeśli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo nie zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania. Zgłoszone rozwiązanie było udostępnione do wiadomości powszechnej przez wcześniejszą publikację w katalogu i dystrybucję do odbiorców. Zdaniem urzędu załączony do akt katalog "S." i rachunki za sprzedaż krzesełek potwierdzają ten fakt. Potwierdzeniem jest również informacja, pochodząca od samego wnioskodawcy, że już w sierpniu 1995r. sprzedał "S." [...] krzesełek wykonanych według zgłoszonego wzoru. Urząd podkreślił również, że zgłaszający nie przedstawił nowej wersji zgłoszenia rozwiązania, a wskazanie w odwołaniu, że nogi krzesełka są wygięte pod kątem 93 stopnie jest objęte ogólniejszą cechą kształtu – wygięcie górnej części nogi pod kątem około 90 stopni - znaną w krzesełku dla dzieci przed datą zgłoszenia. Informacja dotycząca ścisłego wymiaru nie umożliwiała rozpatrzenia jej jako nowej wersji zgłoszenia. Urząd wyjaśnił również, że "S." nie jest stroną postępowania i nie musi wykazywać swego interesu prawnego dla wniesienia sprzeciwu. Z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 153 p.1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /dalej zwane p.p.s.a. , Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/. Zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wobec tego, że sprawa dotyczy skargi na decyzję Urzędu Patentowego, którego siedziba znajduje się w W. sprawa rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a postępowanie toczy się na podstawie p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi. Badając pod tym kątem zaskarżone decyzje Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga nie jest więc uzasadniona. Zgodnie z art. 77 i art.11 w związku z art.82 ustawy o wynalazczości przesłanką zdolności ochronnej wzoru użytkowego jest cecha nowości, przy czym chodzi o nowość w skali światowej a nie krajowej. Wzoru nie uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa ochronnego, został on podany do wiadomości powszechnej albo był jawnie stosowany lub wystawiony na widok publiczny w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do stosowania tego wzoru użytkowego. Cechę nowości niweczy jakiekolwiek ujawnienie wzoru bez względu na sposób, w jaki to nastąpiło. Ujawnienie następuje wówczas, gdy dotyczy nieokreślonej liczby osób, a liczba tych osób nie ma znaczenia. Zatem dla uzyskania prawa ochronnego na wzór użytkowy konieczne jest, aby elementy decydujące o jego istocie pozostały nieujawnione do wiadomości powszechnej tj. nieograniczonej liczbie osób, aż do daty dokonania zgłoszenia w Urzędzie Patentowym. W sprawie niniejszej sam wnioskodawca w swoim piśmie z [...] czerwca 1999r. powiadomił Urząd Patentowy, że produkował krzesełko dziecięce według zgłoszonego wzoru, a w sierpniu 1995r. sprzedał "S." [...] sztuk takich krzesełek. Wskazał również, że wzór ten został zamieszczony w katalogu "S.". Już sam ten fakt wystarcza do stwierdzenia, że w dacie zgłoszenia to jest [...] października 1995r. rozwiązanie nie było już nowe, bowiem krzesełka według zgłoszonego rozwiązania były już produkowane i dostarczane dystrybutorowi, jakim była firma "S.". Powiązanie tego faktu z katalogiem "S." wydrukowanym przed wrześniem 1995r. i rozesłanym do odbiorców we wrześniu 1995r. pozwala wysnuć wniosek, że zgłoszony przedmiot był przed datą zgłoszenia reklamowany i dostarczany nieokreślonej liczbie osób tj. odbiorcom, co stanowi ujawnienie projektu. W świetle wskazanego pisma wnioskodawcy, w którym przyznał on, że sprzedał [...] krzesełek "S." w sierpniu 1995r. w celu dalszej odsprzedaży, Urząd prawidłowo powiązał nr katalogowy krzesełka z numerem na fakturach za krzesełka z września i początku października 1995r. i uznał, że przedmiotem obrotu były krzesełka będące przedmiotem zgłoszenia. Zasadnie Urząd przyjął, że w dacie zgłoszenia wzór nie był już nowy i wobec tego nie mogło być na niego udzielone świadectwo ochronne. Wszelkie dalsze argumenty, a w szczególności dotyczące wielkości kąta nachylenia górnej części nóg krzesełka, nie mają znaczenia, bowiem sam wnioskodawca wskazał, że produkował właśnie takie krzesełka, w których kąt ten wynosił [...] stopnie. Oznacza to, że również to rozwiązanie nie było nowe w dacie zgłoszenia. Skoro zaś zgłoszone rozwiązanie pozbawione było cechy nowości, nie mogło być na nie udzielone prawo ochronne. W tym stanie rzeczy zaskarżonej decyzji odmawiającej udzielenia prawa ochronnego nie można zarzucić naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.