II SA 3383/03
WyrokWSA w Warszawie2004-10-07
Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Magdalena Bosakirska, Andrzej Czarnecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stołek dla dziecka, którego nogi są wygięte pod kątem 93 stopni i który był produkowany i sprzedawany przez wnioskodawcę od 1993 roku, może być uznany za nowy wzór użytkowy w rozumieniu przepisów ustawy o wynalazczości, jeśli przed datą zgłoszenia (1995 r.) był prezentowany w katalogach firm trzecich?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zgłoszony wzór użytkowy 'Stołek dla dziecka' nie spełniał przesłanki nowości wymaganej do udzielenia prawa ochronnego. Wnioskodawca sam przyznał, że produkował stołek według zgłoszonego wzoru od 1993 roku, co oznaczało, iż przed datą zgłoszenia (1995 r.) rozwiązanie było już ujawnione publicznie poprzez produkcję i dystrybucję, a także poprzez prezentację w katalogach firm trzecich. Nawet specyficzne wygięcie nóg pod kątem 93 stopni nie stanowiło nowości, gdyż było częścią już produkowanego i ujawnionego rozwiązania.Stan faktyczny
Wnioskodawca P.C. złożył wniosek o udzielenie prawa ochronnego na wzór użytkowy 'Stołek dla dziecka', charakteryzujący się specyficznym kształtem siedziska i wygięciem nóg. Urząd Patentowy odmówił udzielenia prawa ochronnego, uznając, że wzór nie jest nowy, ponieważ był już produkowany i prezentowany w katalogach firm trzecich przed datą zgłoszenia. Po postępowaniu odwoławczym i stwierdzeniu nieważności decyzji przez NSA z przyczyn procesowych, Izba Odwoławcza ponownie utrzymała w mocy decyzję o odmowie. Wnioskodawca zaskarżył tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów o nowości oraz KPA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zdzisław Romanowski Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Jarosław Lenard apl.prok. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2004 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2003r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na wzór użytkowy oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego utrzymała w mocy decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] lipca 1999r. nr [...], którą Urząd Patentowy odmówił udzielenia prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. Stołek dla dziecka.
Do jej wydania doszło w następującym stanie faktycznym.
Podaniem z dnia [...] października 1995r. P.C. wystąpił do Urzędu Patentowego z wnioskiem o udzielenie prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. Stołek dla dziecka. Podał się za twórcę tego projektu. Z załączonego zastrzeżenia ochronnego wynika, że przedmiotem ochrony miał być "stołek dla dziecka mający siedzisko, cztery nogi, znamienny tym, że siedzisko jest w kształcie koa , zaś cztery nogi mają w górnej części wygięcia pod kątem koło 90 stopni a zakończenie nogi zarówno dolne jak i górne są proste i połączone z siedziskiem co najmniej trzema wkrętami".
Przeciwko udzieleniu prawa ochronnego sprzeciw wniosła firma "N.", która zarzuciła wzorowi brak nowości w rozumieniu art.77 ustawy z dnia 19 października 1972r. o wynalazczości /Dz.U. nr 26 z 1993r. poz. 117/. Podała, że od 1992r. współpracuje z francuską firmą N., której wyroby sprzedaje i dla której uruchomiła w Polsce produkcję mebli dla dzieci. Jednym z wzorów jest stołek dla dzieci zgłoszony przez wnioskodawcę. Dołączyła katalog firmy N. z 1994r. w którym jako wzór nr [...] przedstawiony jest stołek dla dzieci taki sam jak zgłoszony. Dołączyła również katalog duńskiej firmy H. z 1992r., w którym jako wzór nr [...] figuruje będący przedmiotem zgłoszenia stołek dla dzieci. Dołączyła również własny katalog na 1996r. w którym wskazany stołek figuruje jako wzór nr [...] i zaznaczyła, że katalog ten wydrukowany został i oddany do dystrybucji we wrześniu 1995r.
W tej sytuacji Urząd Patentowy pismem z dnia [...] marca 1999r. zawiadomił wnioskodawcę, że zgłoszone przez niego rozwiązanie nie może być uznane za nowe i wezwał do wypowiedzenia się.
Pismem z dnia [...] kwietnia 1999r. P.C. zawiadomił Urząd, że w prezentowanym przez niego stołku nogi przymocowane są do spodu siedziska pod kątem 93 stopnie, co zwiększa stabilność wyrobu. Wyjaśnił również, że od 1993r. produkuje prezentowany stołek i od lat współpracuje z firmą N., dla której produkuje wiele wyrobów, a wśród nich – zgłoszony stołek.
Urząd Patentowy powołując się na art.77 cytowanej wyżej ustawy o wynalazczości i § 34 p.2 w związku z § 37 ust.1 Zarządzenia Prezesa Urzędu Patentowego RP z dnia 23 marca 1993r. w sprawie ochrony wynalazków i wzorów użytkowych /M.P. nr 18 z 1993r. poz. 179/ odmówił udzielenia prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. Stołek dla dziecka. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że zgłoszone rozwiązanie nie jest nowe, zaś informacje zawarte w piśmie wnioskodawcy z [...] kwietnia 1999r. co do kąta wygięcia nóg stołka w górnej części nie stanowią nowej wersji zastrzeżenia ochronnego.
Od decyzji tej wnioskodawca P.C. odwołał się i wskazał, że jest twórcą wzoru, firma N. jest firmą wyłącznie handlową, która korzysta z myśli technicznej jego firmy. Wskazał również, że wygięcie nóg stołka pod kątem 93 stopnie jest nowatorskie i żaden z producentów go nie stosuje.
Decyzją z dnia [...] listopada 2001r. nr [...], uzupełnioną decyzją z dnia [...] listopada 2001r. o tym samym numerze, Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego powołując się na art. 245 i 318 ust.3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej /Dz.U. nr 49 z 2001r. poz.508/ utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazała, że zgłoszone rozwiązanie nie jest nowe w rozumieniu art.11 i 77 ustawy o wynalazczości, bowiem obejmuje w całości wszystkie istotne cechy techniczne rozwiązań prezentowanych przez firmy H. i N..
Na decyzję tę wnioskodawca wniósł skargę do NSA, który wyrokiem z dnia 24 stycznia 2003r. sygn.akt II SA 4092/01, z przyczyn procesowych stwierdził nieważność obu decyzji Izby Odwoławczej nr [...].
Rozpoznając ponownie odwołanie P.C. Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego powołując się na art.245 i art.318 ust. 3 cytowanej wyżej ustawy Prawo własności przemysłowej i art.77, 11 w związku z art.82 ustawy o wynalazczości decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego utrzymała w mocy decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] lipca 1999r. nr [...], którą Urząd Patentowy odmówił udzielenia prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. Stołek dla dziecka. W uzasadnieniu Urząd podał, że rozwiązanie nie jest nowe, zaś wskazane w pismach dodatkowe cechy techniczne nie ujawnione w dacie zgłoszenia nie mogą być wzięte pod uwagę.
Wnioskodawca zaskarżył powyższą decyzję do NSA zarzucając naruszenie art.11 i 77 ustawy o wynalazczości przez błędne przyjęcie, iż wzór nie jest nowy w sytuacji, gdy stołki prezentowane w katalogach firm H. i N. zostały wyprodukowane przez wnioskodawcę dla tych firm, a firmy te nie zgłaszają żadnych zastrzeżeń co do jego zgłoszenia. Podnosił, że "N." jest tylko pośrednikiem handlowym. Zarzucał też naruszenie art. 6,7 i 9 KPA polegające na braku pouczenia go o wymaganiach formalnych zgłoszenia wzoru użytkowego. Podnosił, że ilustracje w katalogach nie pozwalają na ustalenie, iż wnioskowane rozwiązanie nie jest nowe. Podnosił także, że domagał się ochrony dla konkretnych detali konstrukcyjnych, zatem jeśli cały przedmiot nie jest nowością, to można zastrzec konkretne rozwiązania techniczne służące do jego wytworzenia.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie. Wyjaśniał, że rozwiązanie jest nowe, jeśli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo nie zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania. Zgłoszone rozwiązanie było udostępnione do wiadomości powszechnej przez wcześniejszą publikację, a przedstawione w katalogach wzory mają identyczne cechy konstrukcyjne jak zgłoszony wzór. Urząd wyjaśnił, że określenie wygięcia górnej części nóg stołka na 93 stopnie nie stanowiło nowej wersji zgłoszenia a jedynie podanie ścisłego wymiaru, nie stanowiące cechy objętej ochroną. Ze zdjęć w załączonych katalogach wynika wyraźnie, że przedstawione tam modele stołków mają nogi w górnej części wygięte pod kątem nieco większym niż 90 stopni. Zarówno w zawiadomieniu o wadach zgłoszenia jak i w decyzji I instancji Urząd pouczył wnioskodawcę o możliwości przedstawienia nowej wersji zgłoszenia.
Z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 153 p.1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / dalej zwane p.p.s.a. , Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/. Zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wobec tego, że sprawa dotyczy skargi na decyzję Urzędu Patentowego, którego siedziba znajduje się w W. sprawa rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a postępowanie toczy się na podstawie p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi. Badając pod tym kątem zaskarżone decyzje Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga nie jest więc uzasadniona.
Zgodnie z art. 77 i art.11 w związku z art.82 ustawy o wynalazczości przesłanką zdolności ochronnej wzoru użytkowego jest cecha nowości, przy czym chodzi o nowość w skali światowej a nie krajowej. Wzoru nie uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa ochronnego, został on podany do wiadomości powszechnej albo był jawnie stosowany lub wystawiony na widok publiczny w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do stosowania tego wzoru użytkowego. Cechę nowości niweczy jakiekolwiek ujawnienie wzoru bez względu na sposób, w jaki to nastąpiło. Ujawnienie następuje wówczas, gdy dotyczy nieokreślonej liczby osób, a liczba nie ma znaczenia. Zatem dla uzyskania prawa ochronnego na wzór użytkowy konieczne jest, aby elementy decydujące o jego istocie pozostały nieujawnione do wiadomości powszechnej tj. nieograniczonej liczbie osób, aż do daty dokonania zgłoszenia w Urzędzie Patentowym.
W sprawie niniejszej sam wnioskodawca w swoim piśmie z [...] kwietnia 1999r. powiadomił Urząd Patentowy, że produkuje stołek według zgłoszonego wzoru od stycznia 1993r. m.in. dla firmy N.. Już sam ten fakt wystarcza do stwierdzenia, że w dacie zgłoszenia to jest [...] października 1995r. rozwiązanie nie było już nowe, bowiem stołki według tego rozwiązania od dwóch prawie lat były produkowane i dostarczane dystrybutorowi, jakim była firma N.. Powiązanie tego faktu z katalogiem N. na 1994r. pozwala wysnuć wniosek, że zgłoszony przedmiot był przed datą zgłoszenia reklamowany i dostarczany nieokreślonej liczbie osób tj. odbiorcom, co stanowi ujawnienie projektu. W tym stanie rzeczy prawidłowo Urząd przyjął, że w dacie zgłoszenia wzór nie był już nowy i wobec tego nie mogło być na niego udzielone świadectwo ochronne. Wszelkie dalsze argumenty, a w szczególności dotyczące wielkości kąta nachylenia górnej części nóg stołka, nie mają znaczenia, bowiem sam wnioskodawca wskazał, że produkował właśnie taki stołek, w którym kąt ten wynosił 93 stopnie. Oznacza to, że również to rozwiązanie nie było nowe w dacie zgłoszenia. Skoro zaś zgłoszone rozwiązanie pozbawione było cechy nowości, nie mogło być na nie udzielone prawo ochronne. W tym stanie rzeczy zaskarżonej decyzji odmawiającej udzielenia prawa ochronnego nie można zarzucić naruszenia prawa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło