II SA 3407/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Bronisław Szydło, Asesor WSA Janusz Walawski (spr.), Protokolant Grzegorz Walczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2004 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2003r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę Pani S. S., wdowa po zmarłym w dniu [...] stycznia 2003 r. S. S. złożyła w dniu 24 marca 2003 r. do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o przyznanie renty w drodze wyjątku. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia, o które wnosiła. Organ stwierdził, że wnioskodawczyni nie osiągnęła wieku emerytalnego wynoszącego 60 lat oraz na dzień wydania decyzji nie posiada orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy. Wnioskodawczyni od powyższej decyzji złożyła do organu wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym m.in. zobowiązała się do przedstawienia orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2003 r., którą odmówił wnioskodawczyni przyznania przedmiotowego świadczenia. Organ w uzasadnieniu podał, że zmarły mąż wnioskodawczyni w okresach od dnia [...] grudnia 1968 r. oraz od dnia [...] stycznia 1991 r. do dnia [...] września 1997 r. posiadał przerwy w zatrudnieniu pomimo, że zmarły był w tych okresach osobą zdolną do pracy. Całkowita niezdolność do pracy została orzeczona w dniu [...] maja 2002 r. Lekarz orzecznik uznał zmarłego męża wnioskodawczyni za całkowicie niezdolnego do pracy od lutego 2002 r., okresowo do maja 2003r. Zdaniem organu w sprawie nie stwierdzono, że przyczyną braku uprawnień do renty na zasadach ustawowych były szczególne okoliczności, na które zmarły mąż wnioskodawczyni nie miał wpływu. Wnioskodawczyni na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2003 r. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której m.in. stwierdziła, że "za całkowite nieporozumienie uważa zarzut (organu), że mąż posiadał 20 - letnią przerwę w zatrudnieniu, a więc i w ubezpieczeniu". Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 powołanej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając w sprawę w świetle powołanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.), ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie, przy czym do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, wszystkie przesłanki z powołanego powyżej przepisu muszą być spełnione łącznie. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwość fakt, że skarżąca jest wdową po S. S., zmarłym w dniu [...] stycznia 2003 r. i nie posiada niezbędnych środków utrzymania. Nie budzi również wątpliwości fakt, że na dzień wydania decyzji - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - skarżąca była osobą całkowicie niezdolną do pracy. Kolejną obligatoryjną przesłanką, od której spełnienia ustawodawca uzależnia przyznanie przez organ przedmiotowego świadczenia jest uznanie, że tylko wskutek szczególnych okoliczności nie zostały spełnione przez zmarłego warunki do uzyskania prawa do renty na zasadach ogólnych. Ta przesłanka w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona. Zmarły mąż skarżącej w okresach od dnia [...] grudnia 1968 r. do dnia [...] sierpnia 1982 r. oraz od dnia [...] grudnia 1990 r. do dnia [...] października 1997 r., a zatem przez ponad 20 lat nie wykonywał żadnej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, należy stwierdzić, że nie znajdują one potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym i stanowią subiektywną ocenę skarżącej, na którą - bez wątpienia - ma wpływ jej bardzo trudna sytuacja życiowa w jakiej się znalazła po śmierci męża. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych orzekł, jak w sentencji.