II SA 3418/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spraw.) Sędziowie: NSA Stanisław Gronowski WSA Grażyna Śliwińska Protokolant Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2004 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Kółek Rolniczych w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie opłaty drogowej za przejazd pojazdem nienormaatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] października 2001 r.; 2. nakazuje pobrać od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 238 zł (dwieście trzydzieści osiem) tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego; 3. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Zastępca Dyrektora M. Zarządu Dróg Wojewódzkich działając z upoważnienia Zarządu Województwa M. decyzją z dnia [...] października 2001 r. nr [...], na podstawie art. 19 ust. 2 p.2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000r., Nr 71, poz. 838 ze zm.) i na podstawie § 2 ust.2 tabela Lp. 1,2,3,4,6 i ust.3 i 4 oraz § 9 ust.1, 2, 3 oraz ust.4 p.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych (Dz. U. Nr 51 poz.607) w związku z § 2,3,4,5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999r.w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. nr 44 poz.432) i na podstawie art. 104 § 1 KPA obciążył Spółdzielnię Kółek Rolniczych w G. opłatą drogową w wysokości 7.942 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia w dniu 25 października 2001r. na trasie Pułtusk — Warszawa. W uzasadnieniu tej decyzji podano wyniki stwierdzonych podczas kontroli przekroczeń dopuszczalnych parametrów pojazdu, stanowiących podstawę naliczenia opłaty. Z protokołu tej kontroli wynika, że przekroczone zostały naciski na drugą trzecią czwartą i piątą oś pojazdu należącego do strony. Spółdzielnia Kółek Rolniczych złożyła odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. /dalej SK0/ wnosząc o uchylenie opłaty jako krzywdzącej. W uzasadnieniu odwołania podnosiła, że masa całkowita pojazdu była zgodna z przepisami, spółdzielnia wiozła wyprodukowany przez siebie rzepak, a jej sytuacja finansowa jest niedobra. SKO w W. decyzją z dnia [...] września 2002r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję I instancji powołując się na art. 138 § 1 p.1 i art. 139 KPA w związku z art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych. W uzasadnieniu podniosło, że rozporządzenie z 27 czerwca 2000r., którego § 9 był podstawą naliczenia opłaty, już od 1 stycznia 2002r. nie obowiązuje, ale obowiązujący od 1 stycznia 2002r. zmieniony art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych wprowadza, w miejsce opłat drogowych, kary pieniężne na przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, a kary te są jeszcze wyższe niż dawne opłaty wynikające z rozporządzenia i tylko ze względu na treść art. 139 KPA orzeczenie nie może być zmienione na niekorzyść skarżącego. Spółdzielnia Kółek Rolniczych zaskarżyła decyzję SKO w W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, wstrzymanie wykonania i zwolnienie od opłat. W uzasadnieniu skargi podnosiła, że masa całkowita pojazdu nie została przekroczona, więc pojazd nie był pojazdem nienormatywnym. Podnosiła również bardzo złą kondycję finansową spółdzielni, która nie pozwala ani na uiszczenie kosztów sądowych ani też na zapłatę wymierzonej opłaty. NSA postanowieniem z 20 stycznia 2003r. zwolnił skarżącą z kosztów sądowych, a postanowieniem z 8 maja 2003r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podniosło, że opłata była wymierzona zgodnie z przepisami prawa tj. z § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 czerwca 2000r. Podniosło też, że wobec zmiany przepisów, która miała miejsce od 1 stycznia 2002r. należałoby wymierzyć obecnie karę wyższą na co nie pozwala zakaz zmiany orzeczenia na niekorzyść skarżącego wynikający z art.139 KPA. Z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 153 p.1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / dalej zwane p.p.s.a. , Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/. Zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wobec tego, że sprawa dotyczy skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., którego siedziba znajduje się w Warszawie sprawa rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a postępowanie toczy się na podstawie p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002r., P 6/02 wydanym po rozpoznaniu pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego o zbadanie zgodności m. in. § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. o opłatach drogowych (Dz. U. Nr 51, poz. 607) z art.2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP orzekł, że § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 tego rozporządzenia jest niezgodny z art. 92 ust. 1 oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. W obszernym uzasadnieniu Trybunał powołał się na swój wcześniejszy wyrok z dnia 27 kwietnia 1999r., P 7/98, w którym stwierdził, że § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dna 14 października 1996r. w sprawie opłat drogowych był niezgodny z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP przez to, że naruszał zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowił przepis o charakterze represyjnym. Trybunał uznał, że ustalanie opłaty za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia na podstawie § 9 ust. 1 pkt 2 i ust 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych następuje w istocie w taki sam sposób, jak ustalenie tej opłaty na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 14 października 1996r. w sprawie opłat drogowych, uznanego wcześniej przez Trybunał za niekonstytucyjny. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych, pomimo wspomnianego, wcześniejszego wyroku TK w sprawie P 7/98 dalej powtórzyło i utrzymało przepisy niezgodne z Konstytucją. Mając to na względzie Trybunał przyjął, że kwestionowane przepisy rozporządzenia RM z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych zostały wydane na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia ustawowego (bez ustawowego upoważnienia) i dlatego są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP W rozpoznawanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie § 9 ust. 1,2,3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych tj. na podstawie przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za sprzeczny z Konstytucją. Decyzja SKO utrzymała w mocy decyzję, której podstawą prawną stanowił przepis sprzeczny z Konstytucją. Stosownie do art. 145 a § 1 KPA w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego będącego podstawą rozstrzygnięcia, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego. Natomiast przepis art. 145 § 1 p.1 b) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.270 ) zobowiązuje ten sąd do uchylenia decyzji w razie zaistnienia naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Tak więc ponieważ obie decyzje w sprawie oparte są na niekonstytucyjnym przepisie, co mogłoby stanowić podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, sąd administracyjny zobowiązany jest uchylić te decyzje a rozważanie dalszych zarzutów podniesionych w skardze staje się zbędne. Mając to wszystko na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 p.1 b) ustawy p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o niewykonywaniu decyzji sąd oparł na art. 152 ustawy p.p.s.a. zaś rozstrzygnięcie o kosztach na podstawie art. 223 § 2 p.p.s.a.