II SA 3424/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2004r. sprawy ze skargi E. W. na w [...] z dnia [...] sierpnia 2003r. nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego przeniesienia własności działki uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. w przedmiocie nieodpłatnego przeniesienia własności działki nr ewid. [...] o powierzchni 0,57 ha położonej w obrębie [...] Gmina J. stanowiącej własność Skarbu Państwa, uregulowanej w księdze wieczystej nr KW[...]. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, decyzją Naczelnika Gminy w J. z dnia [...] VII 1976 r. gospodarstwo rolne położone we wsi [...] składające się z działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 3,68 ha oraz we wsi [...] składające się z działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 1,37 ha zostało przyjęte bez zabudowań na rzecz Skarbu Państwa od małżonków Z. i W. B. w zamian za rentę. Z nieruchomości tej wydzielono zabudowaną działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 0,57 ha, która stanowiła dla małżonków B. grunt pod budynkiem mieszkalnym i działkę dożywotniego użytkowania. Wyłączone z gospodarstwa budynki, stanowiące odrębny od gruntu przedmiot własności od małżonków B. nieformalną umowę z dnia [...].I.1977 r. nabył J. B. syn A. i S., który do chwili śmierci w nich zamieszkiwał i uprawiał działkę ewidencyjną nr [...][...] XII 1977 r. J. B. nabył także od Skarbu Państwa gospodarstwo rolne składające się z działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] o łącznej powierzchni 3,11 ha. Spadkobiercami J. B. jest matka A. B. i rodzeństwo E. W., Z. B. i J. B. 25.03.2003 r. A. B., E. W. i J. B. wystąpili do Starostwa Powiatowego w [...] o nieodpłatne przeniesienie własności działki gruntu nr [...] o powierzchni 0,57 ha. Podstawą materialno-prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 118 ust. 2a ustawy z dnia 20 XII 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, albowiem ustawa z dnia 14 XII 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin została uchylona. Zgodnie z tym artykułem nabyć nieodpłatnie własność działki na mocy powyższych przepisów mogła jedynie osoba, która przekazała gospodarstwo rolne państwu bądź jej spadkobiercy. Z uwagi na fakt, iż warunków tych nie spełniali wnioskujący ich wniosek został oddalony. Na powyższe rozstrzygnięcie skargę złożyła E. W., podnosząc, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując jej wniosek zastosowało niewłaściwe przepisy, podczas gdy ona wniosła o zwrot działki siedliskowej na podstawie art. 6 ustawy z dnia 24 II 1989 r., który to przepis jest aktualny i obejmuje sytuację prawną przedmiotowych budynków. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, podkreślając że organ administracji przy rozpatrywaniu sprawy musi brać pod uwagę przepisy prawa obowiązujące w dniu wydania decyzji. Tymczasem ustawa z 14 XII 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1984 r. Nr 24 poz. 133 ze zm.) na którą powołuje się skarżąca została uchylona art. 122 ustawy z 20 XII 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników ( Dz. U. z 1998 r. nr 7 poz. 25 z pow. zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 30.VIII. 2002 r. ,, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi’’ (Dz. U. nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle §2 tegoż artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Innymi słowy, przynajmniej zasadniczo, sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Badana w świetle wskazanych powyżej kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela poglądu wyrażonego przez organy obu instancji, iż art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rachunków indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym w dacie podejmowania decyzji, a także w chwili obecnej nie obowiązuje. Powyższa ustawa w art. 1 wprowadzała zmiany w ustawie z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. Nr 40 poz. 268 z 1984 r. Nr 52, poz. 269, z 1986 r. Nr 42, poz. 202 i z 1988 r. Nr 19, poz. 132), która to ustawa została uchylona przez ustawę z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (art.122) (Dz. U. 98.7.25 tekst jednolity ze zm.). Jednakże ustawa z 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym poza zmianami obowiązujących ustaw zawierała także odrębne, samodzielne regulacje prawne zawarte w art. od 2 do 7. Przepisy te obowiązują aktualnie, albowiem art. 122 ustawy z 20 grudnia 1990 r. wyraźnie określał, iż traci moc ustawa z dnia 14 XII 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Nie można zatem przepisu tego odnieść do ustawy z dnia 24 II 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym, a konkretnie do jej odrębnych unormowań prawnych nie odnoszących się do zmiany ustawy z 14 XII 1982 r. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że przedmiotowa sprawa nie została rozpoznana zgodnie z żądaniem sformułowanym we wniosku z 25.03.2003 r. Tymczasem unormowania zawarte w art. 118 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, w oparciu o które rozpoznawany był wniosek są różne od zawartych w art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustaw (...). Odnoszą się one do innych stanów faktycznych . Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ rozważy, czy w świetle obowiązującego przepisu art.6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustaw (...) skarżącym przysługują uprawnienia wskazane w tym artykule. Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do merytorycznego rozpoznania sprawy i orzekania w zakresie wniosku, a jedynie do kontroli czy przy jego rozpoznaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego i procesowego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Skoro w sprawie niniejszej doszło do omówionego powyżej naruszenia przepisów prawa skargę należało uwzględnić, a zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] uchylić na podstawie art. 145 §1 ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. ,,Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi’’ uchylić. Zważywszy, że z zaskarżonymi decyzjami nie wiąże się bezpośrednio kwestia wykonalności, bezprzedmiotowe było orzekanie w trybie art. 152 p.p.s.a. Skarżąca nie wniosła o zwrot kosztów procesu, w związku z czym Sąd nie orzekał także w tym zakresie.