II SA 3437/02
WyrokWSA w Warszawie2004-04-15
Skład orzekający: Maria Jagielska, Zbigniew Rudnicki, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rejestracja znaku towarowego słowno-graficznego "M Z" narusza przepisy ustawy o znakach towarowych z 1985 r. (art. 8 pkt 1, art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2) ze względu na podobieństwo do wcześniejszego znaku "M. z H." lub powszechną znajomość tego ostatniego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że rejestracja znaku towarowego "M Z" nie narusza przepisów ustawy o znakach towarowych. Stwierdzono, że znak "M Z" nie jest na tyle podobny do znaku "M. z H.", aby wprowadzać w błąd co do pochodzenia towarów, zwłaszcza biorąc pod uwagę graficzne i kolorystyczne elementy znaku "M Z" oraz fakt, że słowo "M." jest używane przez wielu producentów jako nazwa rodzajowa. Ponadto, skarżący nie wykazał, aby znak "M. z H." był znakiem powszechnie znanym w rozumieniu ustawy, co stanowiłoby przeszkodę rejestracyjną.Stan faktyczny
Spółka "M." Sp. z o.o. wniosła o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego "M Z", argumentując, że jest on podobny do wcześniej zarejestrowanego znaku "M. z H." oraz do znaku powszechnie znanego. Skarżąca podnosiła również zarzuty dotyczące naruszenia zasad współżycia społecznego i wadliwości umowy przeniesienia prawa do znaku. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek, uznając, że słowo "M." jest nazwą rodzajową, a znak "M Z" nie wprowadza w błąd co do pochodzenia towarów. Spółka "M." złożyła skargę do sądu administracyjnego, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Jagielska, Sędziowie : Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki, Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.), Protokolant : Aleksandra Borowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi "M." Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...]lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego "M." - oddala skargę -
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. Urząd Patentowy RP, działający w trybie postępowania spornego, po rozpoznaniu sprawy z wniosku M. Sp. z o.o. z siedzibą w B. przeciwko Zakładom Przemysłu Cukierniczego W. S.A. z siedzibą w K. o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego "M." nr [...] na podst. art. 8 pkt 1, art. 9 ust. 1 pkt 1 i art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz.U. z 1985 r. Nr 5, poz. 17) w zw. z art. 315 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508), oddalił wniosek.
Z akt sprawy wynika, iż decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2000 r., nr [...] dokonano na rzecz J. Zakład Produkcji Cukierniczej s.c. S.D., J.K., M.K. z siedzibą w B. rejestracji znaku towarowego słowno-graficznego M., zgłoszonego do rejestracji w dniu [...] grudnia 1995 r. Wpisano znak towarowy do rejestru znaków towarowych pod numerem [...]. Wskazano oznaczanie wyżej wymienionym znakiem towarów w klasach towarowych [...]. Wykaz towarów obejmował: wyrób} cukiernicze, batony, biszkopty, bita śmietana, budynie, ciasta, cukierki, czekolada, wyroby z kakao, wyroby czekoladowe na bazie orzeszków, słodycze oraz galaretki.
W dniu 22 stycznia 2001 r. wspomniana spółka cywilna J. Zakład Produkcji Cukierniczej s.c. S.D., J.K., M.K., jako uprawniony z w/w rejestracji znaku towarowego nr [...], zawarła ze spółką Zakłady Przemysłu Cukierniczego W. S.A. z siedzibą w K. umowę o przeniesienie prawa z rejestracji znaku towarowego i sprzedaży prawa do receptury i technologii. Na mocy wspomnianej umowy J. s.c. przeniosła na rzecz drugiej strony umowy przysługujące jej prawo z rejestracji słowno-graficznego znaku towarowego M Z, nr [...] (vide: § 4 Umowy).
Na tej podstawie w/w spółki wystąpiły w dniu [...] lutego 2001 r. do Urzędu Patentowego RP z wnioskiem o dokonanie zmian w rejestrze znaków towarowych i Urząd w dniu [...] sierpnia 2001 r. wydał postanowienie, na mocy którego dokonał w rejestrze znaków towarowych pod numerem [...] w rubryce [...] zmiany wpisu poprzez wpisanie w miejsce dotychczasowego uprawnionego z w/w rejestracji nowy podmiot - spółkę Zakłady Przemysłu Cukierniczego W. S.A.
W dniu [...] marca 2001 r. skarżący – M. Sp. z o.o. z siedzibą w B., jako następca prawny [...] Zakładów Przemysłu Cukierniczego "H." S.A. z siedzibą w S., złożył do Urzędu Patentowego RP wniosek o Unieważnienie prawa z rejestracji w/w znaku towarowego. Jako podstawę unieważnienia skarżący wskazał przepis art. 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 1 Ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych ze względu na podobieństwo do znaku powszechnie znanego "[...]", oraz przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy ze względu na podobieństwo do znaku towarowego "M. z H." zarejestrowanego z wcześniejszym pierwszeństwem za numerem [...]. W uzasadnieniu skarżący podniósł m.in., iż znak towarowy M Z jest
podobny do wcześniejszego znaku wnioskodawcy "M. z H." nr [...] ze względu na wspólny człon słowny "[...]", charakterystyczny, doskonale znany odbiorcom od wczesnych 60-tych i wyróżniający tego rodzaju czekoladki spośród wielu asortymentów słodyczy. Dodatkowo skarżący stwierdził w uzasadnieniu wniosku, iż zastosowane przez producenta "M Z" opakowania w postaci sreberka, dotychczas stosowane jedynie przez uprawnionego z rejestracji znaku towarowego "M. z H." na tego rodzaju wyrobie powoduje konfuzję u odbiorców. Skarżąca spółka dodała również, iż pierwotnie uprawniona ze znaku towarowego "M Z" spółka J. s.c. wydzieliła się ze [...] Zakładów Przemysłu Cukierniczego "H." w S. -producenta od kilkudziesięciu lat czekoladek orzechowych "[...]" - zatem naśladownictwo znanego wyrobu (kształt, opakowanie) należy uznać za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 8 pkt 1 w/w ustawy). Wnioskodawca poinformował, iż oznaczenie M. jest stosowane na produktach typu czekoladki o smaku orzechowym (dawniej wyroby grylażowe) od wczesnych lat 60-tych, tj. od prawie 40 lat w obrocie gospodarczym przez przedsiębiorstwa wchodzące w skład Zjednoczenia Przemysłu Cukierniczego i produkowane przez "H." z S., "S." ze S. i "B." z G.w oparciu o recepturę opracowaną i stosowaną w tych zakładach na podstawie stosownego zarządzenia dyrektora Z.P.C. W miarę upływu czasu poszczególne zakłady opracowały różniące się nieco receptury, co pozwoliło rozróżnić wyroby pochodzące z poszczególnych zakładów i związać z danym zakładem określoną grupę odbiorców. Zdaniem skarżącej spółki znak "[...]" przez kilkudziesięcioletnią obecność na rynku i utrzymując w tym czasie wysoką jakość jest niewątpliwie znakiem powszechnie znanym w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy. Zarzucił również, iż w trakcie rejestracji znaku "M Z" Urząd nie uruchomił procedury kolizyjnej.
W odpowiedzi z dnia [...] maja 2001 r. spółka Z.P.C. W. S.A., jako następca prawny spółki J. s.c. - uprawniona ze znaku towarowego "M Z" złożyła swe polemiczne stanowisko odnośnie w u zarzutów wnioskodawcy, podnosząc m.in., iż jej znak towarowy słowno-graficzny "M Z" posiada oryginalny dodatek "Z." oraz oryginalny kolorystyczny układ graficzny, które razem dostatecznie wyróżniają się wśród znaków przeciwstawionych w związku z czym jej znak towarowy nie wprowadza odbiorców towarów w błąd co do ich pochodzenia w rozumieniu przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Zdaniem Z.P.C. "W." S.A. nietrafny jest również zarzut wnioskodawcy, jakoby rejestracja znaku towarowego "M Z" naruszała przepis art. 9 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, albowiem czekoladki z orzechami pod nazwą [...] wytwarzane były przez wielu producentów od [...]r. - w tym D.Z.P.C. "S.", [...] "H.". [...]. "B.", czy też [...] J. s.c, a więc znak towarowy "[...]" nie spełnia kryteriów znaku Powszechnie znanego, która to instytucja w rozumieniu ustawy o znakach towarowych odnosi się tylko do jednego producenta wyrobów oznaczanych takim znakiem. Również stawiany przez wnioskodawcę zarzut naśladownictwa znanego wyrobu przez uprawnionego z rejestracji nr [...], jako działania sprzecznego z zasadami Współżycia społecznego (art. 8 pkt 1 ustawy) nie został - zdaniem [...] "W." SA, potwierdzony jakimikolwiek dowodami.
W dniu [...] kwietnia 2002 r. skarżący złożył wniosek o rozstrzygnięcie zagadnienia prejudycjalnego dotyczącego ważności i skuteczności umowy przeniesienia prawa z rejestracji znaku towarowego [...]. Drugi wniosek skarżącej spółki z dnia [...] kwietnia 2002 r. dotyczył połączenia spraw o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego "M Z" prowadzonych przez Urząd Patentowy RP pod nr [...] i [...] do jednego postępowania.
W odpowiedzi z dnia [...] maja 2002 r. spółka uprawniona z rejestracji znaku "M Z" przedłożyła pisemne wyjaśnienia i dowody na okoliczność prawidłowego przeniesienia prawa z rejestracji [...]. Na rozprawie wnioskodawca podtrzymał ww. wnioski z dnia [...] kwietnia 2002 r. i do akt sprawy złożył dowody mające świadczyć o powszechnej znajomości znaku "[...]", w tym wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 31 grudnia 2001 r., sygn. akt [...].
W wyniku przeprowadzonego postępowania Urząd Patentowy RP wydał w dniu [...] lipca 2002 r. decyzję nr [...], w wyniku której oddalił wniosek M. Sp. zo.o. o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego "M Z" [...]. W uzasadnieniu decyzji Urząd Patentowy RP stwierdził, że z uwagi na fakt, iż Zjednoczenie Przemysłu Cukierniczego nie zarejestrowało słowa "M." jako znaku wspólnego, słowo [...] w ciągu kilkudziesięciu lat poczynając od 1965 r. (do dnia dzisiejszego) kojarzy się odbiorcom/konsumentom jako synonim określonego gatunku cukierka (czekoladowy o smaku orzechowym) podobnie jak kukułka, krówka lub ptasie mleczko, i słowo [...] nawet po rejestracji kilku znaków z tym słowem na rzecz różnych podmiotów nie jest odnoszone przez odbiorców/ konsumentów do jednego wytwórcy, zatem słowo "M." nie nadaje się do odróżnienia towarów określonego przedsiębiorstwa od towarów tego samego rodzaju innych przedsiębiorstwa w myśl art. 4 ust. 1 ustawy o znakach towarowych. Słowo [...] podobnie jak kukułka, czy też krówka należy -zdaniem Urzędu - do domeny publicznej. Urząd przywołał w uzasadnieniu decyzji wszystkie rejestracje znaków ze słowem "[...]" ([...][...]; M. z H. [...]; M B [...]; M S [...]; M Z [...]). Urząd stwierdził ponadto, iż słowo [...] nie indywidualizuje żadnego z producentów cukierków [...], dlatego użycie tego słowa należącego do domeny publicznej nie powoduje podobieństwa między znakami, odbiorcy/konsumenci kojarzą słowo [...]z określonym rodzajem cukierka, a nie z konkretnym producentem, dlatego użycie tego słowa w znaku towarowym "M Z" nie powoduje, iż ten znak w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy jest podobny do znaku "M z H.". Odnośnie zarzutu naruszenia przepisu art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy organ stwierdził, że słowo [...] było używane (i jest do dzisiaj) przez wielu producentów cukierków - [...] od kilkudziesięciu lat i dla odbiorców/ konsumentów stało się synonimem rodzaju cukierka (czekoladowy o smaku orzechowym) i wskutek używania nie stało się (przed rejestracją znaków z tym słowem) znakiem powszechnie znanym, ponieważ nie służyło do odróżniania towarów (cukierków) określonego przedsiębiorstwa od towarów tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw (art. 4 ust. 1 ustawy), zatem rejestracja znaku "M Z" w świetle art. 9 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy jest prawidłowa.
uzasadnieniu swej decyzji Urząd Patentowy RP odniósł się ponadto do kwestii powołanego przez wnioskodawcę wyroku sądu powszechnego z dnia 31 grudnia 2001 r. oraz do kwestii wniosków strony z dnia [...] kwietnia 2002 r.
W dniu[...] października 2002 r. spółka M. Sp. z o.o. z siedzibą w B. złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2002 r. Skarżąca spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Urzędu albo o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi spółka ta podniosła, iż jej wniosek z dnia [...] kwietnia 2002 r. kwestionujący prawidłowość dokonania zmiany uprawnionego z rejestracji znaku [...] stanowił de facto wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Urzędu Patentowego RP z dnia [...] sierpnia 2001 r. o dokonaniu zmiany uprawnionego z rejestracji w/w znaku towarowego. W ocenie skarżącej spółki wniosek ten winien być rozpatrzony w trybie art. 157 § 2 k.p.a., a właściwym do wydania decyzji w tym zakresie nie jest Kolegium Orzekające Urzędu Patentowego RP. Uzasadniając swój alternatywny wniosek o uchylenie w/w decyzji skarżący stwierdził, iż w jego ocenie organ dopuścił się naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a., oraz ogólnych przepisów k.p.a., w tym w szczególności art. 8 k.p.a., jak również przepisu art. 32 Konstytucji RP. W ocenie skarżącego Urząd Patentowy nie ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do dowodów złożonych przez skarżącego, a także nie wskazał przyczyn i podstaw prawnych ich nieuwzględnienia. Zdaniem skarżącego organ nie ustosunkował się m.in. do kwestii: ugody zawartej przed Urzędem Patentowym RP potwierdzonej decyzją z dnia [...].02.1994 r., postępowania UP RP w sprawie zarejestrowania znaku "M z H." nr [...] oraz postępowania w sprawie rejestracji znaku towarowego "M. z H." (nr zgłoszenia [...]), do zarzutu złej wiary. Skarżący podniósł ponadto, iż organ nie uwzględnił odmiennego stanowiska Urzędu Patentowego RP w sprawie znaku towarowego [...]" jako znaku powszechnie znanego wyrażonego w piśmie UP RP z dnia [...]09.1998r., a także, iż organ wskazał znak towarowy "[...]" jako znak nazwę rodzajową bez podania podstawy prawnej takiego zakwalifikowania znaku towarowego albo bez wskazania innego źródła, a jedynie oparcie tego stwierdzenia na własnych poglądach członków Kolegium Orzekającego UP RP. W ocenie skarżącej Spółki Urząd nie uwzględnił ponadto powołanego wyroku Sądu Okręgowego w K., sygn. akt [...], w którym to wyroku sąd ten stwierdził, iż używanie znaku towarowego "M Z" imitującego znak "[...]" wyczerpuje znamiona czynu nieuczciwej konkurencji wskazanego w przepisie art. 10 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Skarżący uznał ponadto, iż organ administracji nie ustosunkował się w zaskarżonej decyzji do zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji RP poprzez wydawanie odmiennych decyzji w analogicznych sprawach, jak również do zarzutu naruszenia art. 16 ust. 2 ustawy o znakach towarowych, oraz, że nie uwzględnił wniosku z dnia [...].04.2002 r. o połączenie spraw [...] i [...] przez co dopuścił się obrazy przepisu art. 62 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ odnosząc się do zarzutu związanego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji stwierdził, że rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji/postanowienia Urzędu w zakresie wpisu w rejestrze znaków
towarowych nie należy do trybu spornego. Ponadto organ stwierdził, iż w dacie rozstrzygania sprawy nr [...] dla Urzędu działającego w trybie postępowania spornego treść wpisu w rejestrze odnośnie znaku [...] była wiążąca. Ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów w zakresie wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji organ podniósł, iż - jeśli chodzi o powołaną przez skarżącego ugodę, pełnomocnik skarżącej spółki pominął fakt, że Komisja Odwoławcza UP w decyzji z dnia [...] października 1999 r., nr [...], stwierdziła nieskuteczność zawartej ugody. Urząd podniósł, iż w wyniku ugody organ ten zarejestrował trzy znaki towarowe: M. z H., M B i M S, a zatem wbrew tezie skarżącej spółki samo słowo [...] (w odniesieniu do cukierków [...]) nie nadaje się do odróżnienia towarów określonego przedsiębiorstwa od towarów tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw i słowo "[...]" nie jest elementem, który mógłby świadczyć o podobieństwie znaku skarżącej - "M. z H." i znaku uprawnionej – M Z. Urząd w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę stwierdził ponadto, odnosząc się do pozostałych zarzutów, iż skarżąca nie udowodniła tezy o złej wierze po stronie spółki uprawnionej z rejestracji znaku towarowego M Z, zaś fragment uzasadnienia powołanego przez nią wyroku Sądu Okręgowego odnoszący się do art. 10 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji nie dotyczy znaku [...], a etykiety różniącej się zdaniem Sądu zdecydowanie od zarejestrowanego znaku. Odnośnie kwestii zarzutu nieustosunkowania się do kwestii naruszenia przepisu art. 16 ust. 2 ustawy o znakach towarowych, organ stwierdził, iż ustosunkował się do tego zarzutu w pkt. VI b uzasadnienia zaskarżonej decyzji, podnosząc, iż rejestracje znaku "M Z" dokonane przez spółkę J. s.c. za granicą nie wywierają żadnego wpływu na zakres ochrony znaku "M Z" w Polsce, ani rejestracje zagraniczne nie mogą wywołać konfuzji u polskich odbiorców. Odnośnie zarzutu nieustosunkowania się do kwestii wniosku o połączenie spraw [...] i [...] organ stwierdził, iż odniósł się do tego wniosku w części VI a uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Ustawa - Prawo własności przemysłowej w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę, w myśl której zdolność ochronną znaków towarowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed dniem 22 sierpnia 2001 r. ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. W związku z tym należało uznać, iż przepisami, stanowiącymi podstawę do oceny zdolności ochronnej znaku towarowego będącego przedmiotem niniejszego postępowania są przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych.
W świetle przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 18 października 2002 r., a więc zgodnie z cytowanym przepisem
ustawy sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga spółki "M." Sp. z o.o. z siedzibą w B. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...] nie narusza prawa.
Przedmiotowa decyzja Urzędu Patentowego RP nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych, jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., czy też art. 80 k.p.a., jak również wskazanego przez skarżącego przepisu art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynika sprawy.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy o znakach towarowych z 1985 r., w tym w szczególności przepisy art. 8 pkt 1, art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 29 cyt. ustawy.
Zgodnie z przepisem art. 29 ustawy o znakach towarowych, prawo z rejestracji znaku towarowego może być unieważnione w całości lub w części, jeżeli nie były spełnione ustawowe warunki wymagane do rejestracji, określone w przepisach art. 4, 6-9 i 32 tej ustawy. Jak stanowi przepis art. 30 ust. 1 w/w ustawy z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego może wystąpić każdy, kto ma w tym interes prawny. Musi to być obiektywnie uzasadniony interes o charakterze materialnoprawnym. W ocenie Sądu należy przyjąć, iż skarżący legitymuje się w niniejszej sprawie wspomnianym interesem prawnym.
W opinii skarżącego wyrażonej we wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego przedmiotowa rejestracja znaku towarowego "M Z", nr [...], na rzecz spółki J. s.c. (obecnie [...] "W." S.A. w K.) była niedopuszczalna, albowiem naruszała ona przepis art. 8 pkt 1 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o znakach towarowych.
Jak stanowi przepis art. 8 pkt 1 i 2 cyt. ustawy niedopuszczalna jest rejestracja znaku, który jest sprzeczny z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego (pkt 1), oraz narusza prawa osobiste i majątkowe osób trzecich (pkt 2).
Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest podobny w takim
stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Jak stanowi z kolei przepis art. 9 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego powszechnie znanego w Polsce jako dla towarów pochodzących z innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.
Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd miał na względzie to, iż nawet przyjęcie podobieństwa znaków i podobieństwa towarów, do oznaczania których znaki te są przeznaczone, nie oznacza jeszcze, że rejestracja znaku z późniejszym pierwszeństwem jest niedopuszczalna.
Analizując dokonaną rejestrację w świetle przepisu art. 8 pkt 1 i 2 ustawy o znakach towarowych należy podnieść, iż w toku niniejszego postępowania skarżący nie wykazał, aby rejestracja znaku towarowego "M Z" na rzecz spółki [...] W. S.A. z K. mogła stanowić zagrożenie dla renomy zarejestrowanego na rzecz skarżącego znaku towarowego słownego "M. z H.", nr [...]. Również stawiany przez wnioskodawcę zarzut naśladownictwa znanego wyrobu przez uprawnionego z rejestracji nr [...], jako działania sprzecznego z zasadami współżycia społecznego nie został - w ocenie składu orzekającego- potwierdzony przekonywującymi dowodami. Z kolei, aby w świetle art. 8 pkt 2 cyt. ustawy zaistniała przeszkoda dla zarejestrowania znaku towarowego, a tym samym podstawa do unieważnienia praw wynikających z takiej rejestracji, wspomniana rejestracja powinna naruszać prawa osobiste lub majątkowe przedsiębiorcy wcześniej używającego wspomniany znak. Cytowany przepis wprawdzie nie precyzuje bliżej przejawów naruszenia praw osobistych i majątkowych przedsiębiorcy używającego wcześniej ten znak, niemniej - zdaniem Sądu - szkoda może polegać przykładowo na obniżeniu przez późniejszą rejestrację siły odróżniającej znaku towarowego używanego wcześniej przez danego przedsiębiorcę, kojarzonego przez nabywców z towarami (usługami) tego właśnie przedsiębiorcy, nie zaś przedsiębiorcy używającego później ten znak. Innymi słowy, szkodą jest spadek wartości znaku służącego do oznaczania towarów danego przedsiębiorcy, będący następstwem późniejszej jego rejestracji na rzecz innego przedsiębiorcy, a także uszczerbek, jaki doznaje przedsiębiorca w wyniku używania elementu jego oznaczenia przez innego przedsiębiorcę (tak np.: /w:/ uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 28 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 2914/01). Zdaniem Sądu w przypadku znaku towarowego będącego przedmiotem niniejszej sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów na poniesienie przez skarżącą spółkę wspomnianego uszczerbku, czy też spadku wartości znaku towarowego "M. z H." służącego do oznaczania czekoladek orzechowych.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż skarżąca spółka nie wykazała w toku postępowania, aby w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez organ administracji postanowień przepisów art. 8 pkt 1 i 2 ustawy o znakach towarowych.
Jeśli chodzi o kwestię oceny zaskarżonej decyzji w świetle przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy, Sąd uznał, iż należy rozpatrzyć kilka aspektów związanych z powołanym przepisem ustawy. Po pierwsze należy uznać, iż niebezpieczeństwo
wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów polega na możliwości błędnego, nie odpowiadającego rzeczywistości, przypisania przez przeciętnego odbiorcę uprawnionemu z rejestracji danego towaru ze względu na nałożony na niego znak. Niewątpliwie niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów jest rezultatem podobieństwa towarów i podobieństwa oznaczeń. Przy ustalaniu, czy wskazane niebezpieczeństwo występuje, konieczne jest
- zdaniem Sądu - przeprowadzenie badania towarów i oznaczeń dwóch porównywanych znaków towarowych. Problem podobieństwa towarów stanowi niewątpliwie kwestię wstępną rozstrzyganą przed badaniem podobieństwa oznaczeń. Dopiero stwierdzenie podobieństwa towarów uzasadnia rozpoczęcie badania podobieństwa oznaczeń. Używanie bowiem nawet identycznych oznaczeń dla towarów niepodobnych nie wywołuje ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów (tak np.: R. Skubisz /w:/ "Prawo znaków towarowych. Komentarz.", s. 84).
O ile - w ocenie Sądu - należy uznać, iż porównywane znaki towarowe zarejestrowane na rzecz skarżącego ("M. z H.", nr [...]) i uprawnionego z rejestracji ("M Z", nr [...]) są podobne w aspekcie wspólnego słowa "[...]", o tyle bezspornym jest również to, że nie należy zapominać, iż porównywane znaki towarowe nie są wyłącznie znakami słownymi, albowiem znak "M Z" jest znakiem słowno-graficznym. Wprawdzie generalnie uznaje się, iż przy porównywaniu znaków kombinowanych elementy słowne mają charakter decydujący, niemniej należy stanowczo podnieść, iż ocenie składu orzekającego okoliczność, że zgłoszony do ochrony znak towarowy słowno-graficzny ma jeden człon identyczny z członami znaku słownego już zarejestrowanego nie jest wystarczającą przesłanką do odmowy zarejestrowania tego znaku. Znak "M Z" posiada bogatą kolorową szatę graficzno-obrazową, a jedyną cechą wspólną obu znaków jest słowo "[...]", tak więc nie sposób - zdaniem Sądu - uznać, iż istnieje w tym przypadku ryzyko konfuzji.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie można było również pominąć tego, iż określaniu istnienia niebezpieczeństwa wprowadzania odbiorców w błąd należy wziąć pod uwagę, czy są używane podobne znaki towarowe przez inne podmioty, niż uprawniony do przeciwstawionego znaku towarowego. Siła oddziaływania znaku i tym samym zakres jego oddziaływania (zakres ochrony) jest zredukowany przez używanie takiego samego lub podobnego znaku towarowego przez osoby trzecie. Im więcej podobnych znaków towarowych jest używanych, tym mniejsza siła oddziaływania znaku i tym mniejszy jego zakres ochrony. W ocenie Sądu używanie podobnych znaków towarowych prowadzi do zawężenia zakresu ochrony przeciwstawianego znaku towarowego.
W tym kontekście należy przyjąć, że Urząd Patentowy RP słusznie podniósł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż nie bez znaczenia jest fakt, że w Polsce od [...] r. do chwili obecnej w oparciu o recepturę dawnego Zjednoczenia Przemysłu Cukierniczego czekoladki orzechowe o nazwie "[...]" produkuje wiele firm (w tym m.in. [...] "H."-obecnie M. Sp. z .o.o.; [...] "S.", [...] "B."), na rzecz których zarejestrowane są znaki towarowe ze słowem "[...]".
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż przedmiotowa rejestracja znaku towarowego nr [...] na rzecz wspomnianej spółki cywilnej J. (obecnie na
rzecz uprawnionego z rejestracji - spółki [...] "W." S.A. z K.) nie naruszyła normy wskazanej w przepisie art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych.
5-
Jeśli chodzi o ewentualną kwestię powszechności znaku "M z H. zarejestrowanego wcześniej na rzecz skarżącego - tj. M. Sp. z o.o. i zarzutu wykorzystania renomy tego znaku przez spółkę J. s.c. (obecnie przez [...] wW." S.A.), w ocenie Sądu należy generalnie uznać, iż rejestracja zgłoszonego znaku jest niedopuszczalna, jeżeli użycie tego znaku mogłoby wywołać przekonanie odbiorców, że dany towar pochodzi z przedsiębiorstwa uprawnionego do znaku powszechnie znanego lub z przedsiębiorstwa związanego z nim organizacyjnie, gospodarczo lub prawnie. Zgodnie z poglądami doktryny (vide: R. Skubisz /w:/ "Prawo znaków towarowych. Komentarz.", s. 193, a także U. Promińska /w:/ "Ustawa o znakach towarowych. Komentarz", Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1998, s. 97) za znak towarowy powszechnie znany powinien być uznany znak, który charakteryzuje się następującymi cechami: - musi być znany na większości terytorium Polski, - musi być kojarzony do określonego towaru przez krajowych potencjalnych odbiorców, - musi być znany powszechnie wśród potencjalnych nabywców, a zatem więcej niż połowie osób tej grupy, przy czym, - nie jest wymagane wyobrażenie potencjalnych odbiorców towarów o szczególnie wysokiej jakości wyrobów z tym znakiem. Niewątpliwie tak rozumiana powszechna znajomość znaku towarowego na terenie całego kraju stanowi przeszkodę rejestracji. Zdaniem Sądu skarżący w toku postępowania nie wykazał jednakże tej przesłanki, a więc Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa materialnego. Z uwagi na powyższe należy całkowicie zgodzić się z tezą przyjętą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP, iż słowo "[...]" nie nabyło statusu znaku powszechnie znanego, choć Sąd nie podziela tezy Urzędu, iż nazwa [...] nie mogła stać się znakiem towarowym powszechnie znanym, bowiem nie służyła do odróżniania towarów określonego przedsiębiorstwa od towarów tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw (art. 4 ust. 1 ustawy o znakach towarowych). Zdaniem Sądu - po pierwsze brak jest przekonywujących dowodów, iż nazwa "[...]" stała się synonimem określonego gatunku (rodzaju) cukierka czekoladowego, a po drugie -należy stwierdzić, iż mając na uwadze postanowienia przepisów art. 25 pkt 4 i art. 26 ustawy o znakach towarowych, organ nie powinien stwierdzać tego faktu przy okazji rozpatrywania problemu kolizji znaków towarowych (jak w zaskarżonej decyzji UP RP).
Jeśli chodzi o kwestię zarzutów zawartych w skardze, a dotyczących naruszenia przez organ przepisów postępowania, Sąd przyjął, iż brak jest podstaw do uznania, iż Urząd Patentowy RP dopuścił się obrazy powołanych przez skarżącego przepisów k.p.a. Zdaniem Sądu organ administracji wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 i art. 77 k.p.a.). Ponadto Urząd nie dopuścił się - w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem oparł się na materiale zebranym w toku postępowania., jego wszechstronnej oceny dokonał na podstawie całokształtu materiału dowodowego, oraz dokonał oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy.
Sąd nie dopatrzył się również takiego stopnia naruszenia przez Urząd Patentowy RP przepisu art. 107 § 3 k.p.a., który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu Urząd Patentowy RP, wbrew zarzutom skargi, ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do poszczególnych dowodów przedłożonych i powołanych w toku postępowania spornego przez skarżącą spółkę.
Sąd nie dostrzegł również naruszenia przez zaskarżoną decyzję powołanego przez skarżącą spółkę przepisu art. 32 Konstytucji RP, który to przepis wyraża konstytucyjną zasadę równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne.
Ustosunkowując się ponadto do zarzutu związanego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP z uwagi na stwierdzenie podstawy wskazanej w przepisie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., Sąd pragnie podnieść, iż nie znajduje podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji organu administracji w trybie w/w przepisu k.p.a., albowiem kwestia stwierdzenia nieważności postanowienia Urzędu Patentowego RP w zakresie zmian dokonanych we wpisie w rejestrze znaków towarowych nie należała do zakresu przedmiotowego postępowania spornego, a więc Kolegium nie wydawało w tym zakresie żadnej decyzji ograniczając się do rozstrzygnięcia właściwego przedmiotu sporu. Ponadto w ocenie Sądu brak jest uzasadnionych podstaw do podważenia umowy dotyczącej przeniesienia prawa z rejestracji znaku towarowego "M Z", nr [...] zawartej pomiędzy J. s.c. i "W." S.A. z siedzibą w K., a tym samym uznania wadliwości postanowienia Urzędu z dnia [...].08.2001 r. dotyczącego zmian wpisu w rejestrze znaków towarowych.Należy w pełni zgodzić się
ze stanowiskiem Urzędu Patentowego RP, w którym organ ten stwierdził, iż w dacie rozstrzygania sprawy nr [...] dla Urzędu działającego w trybie postępowania spornego treść wpisu w rejestrze odnośnie znaku [...] była wiążąca. W ocenie Sądu brak jest ponadto uzasadnienia dla powoływania się w tym zakresie przez skarżącego na postanowienia przepisu art.16 ust.2 ustawy o znakach towarowych, albowiem przepis ten nie może stanowić podstawy do uznania wadliwości przeniesienia prawa z rejestracji w/w znaku towarowego, albowiem rejestracje zagraniczne znaków towarowych nie stanowią rejestracji, o których mowa w powołanym przepisie ustawy, gdyż te rejestracje nie wywierają żadnego wpływu na zakres ochrony znaku "M Z" w Polsce,ani też nie mogą wywołać konfuzji u polskich odbiorców.
Mając to na względzie należy zdaniem Sądu uznać, iż wydając zaskarżoną
decyzję Urząd Patentowy RP nie naruszył prawa, a więc skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło