II SA 3480/03

WyrokWSA w Warszawie2004-10-26

Skład orzekający: Sędzia WSA

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może nałożyć na stronę karę pieniężną w wysokości innej niż ta orzeczona przez organ pierwszej instancji, jeśli strona wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może rozszerzać zakresu sprawy ani zmieniać jej podstawy materialnoprawnej, co prowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Nałożenie nowej kary pieniężnej przez organ odwoławczy, która nie była przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje stwierdzeniem nieważności tej części decyzji.
Stan faktyczny
Organ pierwszej instancji nałożył na J.O. karę pieniężną za nieokazanie wykresówek z urządzenia rejestrującego prędkość jazdy. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie w tym zakresie, a następnie nałożył nową karę pieniężną za wykonywanie przewozu bez wymaganego zapisu urządzenia rejestrującego. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie zasady dwuinstancyjności, ponieważ kwestia nałożenia nowej kary nie była rozstrzygana w pierwszej instancji, a także naruszenie przepisów o legalizacji tachografu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w pkt. 2 oraz stwierdził, że decyzja ta w pkt. 2 nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2004 r. sprawy ze skargi K.O. na z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia karą pieniężną 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w pkt. 2, 2. stwierdza, że decyzja z dnia [...] lipca 2003 r. w pkt. 2 nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] lutego 2003 roku, Nr [...] wydaną z upoważnienia Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w L. nałożona została na J.O., prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie produkcji i handlu styropianem, produkcji i przerobu wapna, handlu artykułami branży różnej, kara pieniężna w wysokości [...] złotych za nieokazanie wykreskówek z urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postój za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierowca prowadził pojazd przy wykonywaniu przewozu na potrzeby własne. Kierowca nie okazał do kontroli wykresówki z dnia [...] lutego 2003 roku, jak również nie posiadał żadnego innego dokumentu, gdyż w tym dniu nie prowadził pojazdów. Jako podstawa nałożonej kary został wskazany art. 92 ust 1 pkt 10 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.), w związku z lp. 10.8 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 roku w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. Nr 115, poz. 999 z późn. zm.). Na skutek odwołania złożonego od powyższej decyzji przez J.O., Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku, Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, w związku z art. 139 kpa: 1. uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie kary pieniężnej [...] złotych i postępowanie umorzył, 2. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...]złotych za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zapisu urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postojów. Organ II instancji uznał, iż ze stanu faktycznego sprawy wynikającego z protokołu kontroli wynika, że w samochodzie odwołującego się był zainstalowany tachograf marki "M." typ [...], który nie rejestruje wymaganych okresów aktywności kierowcy i nie spełnia wymogów urządzenia, o którym mowa w art. 35 ust 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 roku o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2001 r., Nr 123, poz. 1354 ze zm.) i § 5 ust 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 13 grudnia 2002 roku w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać tachografy samochodowe oraz wykresówki (Dz.U. Nr 230, poz. 1929). W tym stanie rzeczy zdaniem organu II instancji zaskarżoną decyzję należało uchylić i w tym zakresie postępowanie umorzyć zaś w oparciu o art. 92 ust 1 pkt 10 ustawy o transporcie drogowym i lp. 10.7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 roku w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. Nr 115, poz. 999 ze zm.) nałożyć karę w wysokości [...] złotych. O rozstrzygnięcia w pkt 2 decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2003 roku K.O. i J.O. złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie. W skardze podnieśli, że zaskarżony pkt 2 decyzji nigdy nie był rozstrzygany w I instancji, a więc organ naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 15 kpa. Niezależnie od powyższego organ naruszył art. 6 i art. 7 kpa z uwagi na to, że w samochodzie istniał tachograf, który miał legalizację do [...] stycznia 2004 roku i organ winien honorować wykreskówkę z takiego tachografu. W odpowiedzi na skargę organ tj. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o to aby sąd wystąpił do skarżącego o cofnięcie skargi celem wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Organ przyznał, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 139 i art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Podniósł, że nie może uwzględnić skargi, gdyż decyzja została zaskarżona w części zaś wadą objęta jest cała. Obecnym dysponentem skargi jest sąd i organ administracji w czasie, gdy skarga jest w sądzie nie może wszczynać postępowania o stwierdzenie nieważności całej decyzji, gdyż zaskarżona została tylko jej część. Na rozprawie w dniu 13 października 2004 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, albowiem rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 decyzji z dnia [...] lipca 2003 roku rażąco narusza prawo. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. Organ odwoławczy nie może również rozszerzać zakresu sprawy. W wyroku z 15 września 1995 roku (IV SA 368/95 nie publikowany) NSA stwierdził: " z użytego przez ustawodawcę w art. 138 § 1 kpa sformułowania "w tym zakresie" wynika oczywiste ograniczenie dla organu odwoławczego zasadzające się w tym, że organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny". Zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzyganej sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy. Oznacza to naruszenie zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia, co stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2). Niezależnie od powyższego, rozstrzygnięcie w pkt 2 zaskarżonej decyzji narusza art. 139 kpa. W wyroku z dnia 9 listopada 1995 roku, sygn. akt. III ARN 53/95 (OSN 1996, nr 11, poz. 152), Sąd Najwyższy stwierdził: "organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, nakładając na nią nowy obowiązek, który nie był objęty postępowaniem w I instancji". Powyższe względy przemawiają za zasadnością skargi a wobec tego, że organ II instancji rażąco naruszył przepisy prawa tj. art. 138 § 1 kpa i 139 kpa Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w pkt 2 stosownie do przepisów art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 150. poz. 1271; Nr 240, poz. 2052), art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w pkt 2 sąd orzekł w myśl art. 152 cytowanej wyżej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło