II SA 3497/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie: WSA Olga Żurawska-Matusiak Asesor WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant: Aplikant prokuratorski Maciej Nowicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2004 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2003r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz W. S. kwotę 10,-(dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2003r. Nr [...] po rozpoznaniu odwołania - skarżącej – W. S. od decyzji administracyjnej Zarządu Dróg Miejskich w W. z dnia [...] października 1999 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie przed organem I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że rozpatrywało przedmiotową sprawę w wyniku uchylenia wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2003r. sygn. akt II S.A. 3192/02 decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2002r., mocą której organ po rozpoznaniu odwołania W. S. od pisma ZDM w W. z dnia [...] października 1999r. wzywającego do natychmiastowego usunięcia pawilonu umieszczonego bez zezwolenia w pasie drogowym, umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138§ 1 pkt.3 k.p.a. Uzasadniając, decyzję z dnia [...] sierpnia 2002r. wskazano, iż Zarząd Dróg Miejskich pismem z dnia [...] października 1999 r. nr [...] zobowiązał skarżącą do natychmiastowego usunięcia pawilonu umieszczonego bez zezwolenia w pasie drogowym ul. [...] (Pl. [...]). Organ uznał, iż wezwanie nr [...] z dnia [...] października 1999 r. wzywające do natychmiastowego usunięcia pawilonu umieszczonego bez zezwolenia w pasie drogowym ul. [...] (PI. [...]) nie może być uznane za decyzję administracyjną bowiem ma jedynie charakter informacyjny i nie stanowi rozstrzygnięcia w sprawie. Wobec braku decyzji, która rozstrzygałaby sprawę co do jej istoty a więc orzekałaby o obowiązku przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego, a w konsekwencji nieistnienia przedmiotu postępowania odwoławczego, umorzono postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu skargi W. S. na decyzję Kolegium z dnia [...] sierpnia 2002r., nie podzielił poglądu organu II instancji co do nie uznania ww. wezwania za decyzję administracyjną i wspomnianym wyżej wyrokiem uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2002r. W uzasadnieniu wyroku NSA stwierdził, iż "rozpatrując ponownie odwołanie organ winien rozważyć czy w sytuacji gdy w toku postępowania odwoławczego przywrócono pas drogowy do stanu poprzedniego i pawilon skarżącej został usunięty postępowanie o przywrócenie pasa drogowego wszczęta z urzędu nie stało się bezprzedmiotowe albowiem w takim wypadku mógłby być spełniony warunek do umorzenia postępowania w sprawie co w konsekwencji skutkowałoby uchyleniem Sygn.akt 6 II SA 3497/03 decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § l pkt 2 lipa." Organ rozpatrując odwołanie W. S. i jak twierdzi uwzględniając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 18 marca 2003r. sygn. akt II S.A. 3192/02 uznał, że w dniu wydawania decyzji obiekty, co do których orzeczono o obowiązku przywrócenia pasa drogowego zostały już usunięte. Tak więc w ocenie organu biorąc pod uwagę całokształt postępowania prowadzonego w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji oraz uwzględniając zmianę stanu faktycznego i prawnego, jakie zaistniały pomiędzy rozpoznaniem odwołania a wydaniem decyzji drugo instancyjnej postępowanie w sprawie przywrócenia pasa drogowego jest bezprzedmiotowe. Z tego też powodu organ stwierdził, że zobowiązany był na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. do uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2003r. niewykonanie zaleceń opisanych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2003r. Podniosła, że obiekt został usunięty bez prawomocnej decyzji administracyjnej a postępowanie w sprawie wbrew twierdzeniom organu nie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ nadal żąda rozpatrzenia odwołania a rzeczą organu jest rozpatrzenie tego żądania co do meritum. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie: ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), zwana ustawą o u.s.a., ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwana ustawą o p.p.s.a., ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), zwana ustawą p.w.u.p. Powyższe regulacje prawne statuują dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne. W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sygn.akt 6 II SA 3497/03 Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia [...] października 1999 r. naruszają prawo w sposób mający wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w przypadku samowolnego naruszenia pasa drogowego stosownie do brzmienia art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. Nr 71, póz. 838 z późn. zm.) właściwy organ, orzeka w drodze decyzji o przywróceniu zajętego terenu do stanu poprzedniego. Pismo z [...] października 1999r. uznane wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego za decyzję administracyjną nie zawiera odniesienia do powołanego przepisu ale wzywa do natychmiastowego usunięcia pawilonu. Naczelny Sąd Administracyjny uznając wyrokiem z dnia 18 marca 2003r. pismo Zarządu Dróg Miejskich z [...] października 1999 r. za decyzję administracyjną wydaną w sprawie administracyjnej przez uprawniony organ, skierowaną do określonego adresata i nakładającą nań obowiązek przewidziany ustawą uznał, że należy zastosować przepisy procedury administracyjnej. Z tego też powodu organ administracji obligowany był wyczerpać tryby wynikające z procedury administracyjnej w sposób przewidziany w przepisach. Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, a w szczególności, jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, nakładająca na podmiot obowiązek, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Tych wymogów nie spełniają wspomniane wyżej decyzje administracyjne. W szczególności należy uznać, że poprzez działanie organu I instancji metodą faktów dokonanych naruszone zostało prawo skarżącej do obrony swoich interesów poprzez uniemożliwienie skorzystania z rozpatrzenia sprawy toku kontroli Sygn.akt 6 II SA 3497/03 instancyjnej. Sprawa zarówno w I jak i II instancji nie została rozpatrzona merytorycznie czym naruszono podstawowe zasady procedury administracyjnej. Wbrew twierdzeniom organu Naczelny Sąd Administracyjny wskazując na konieczność rozważenia sytuacji przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 138 § 1 pkt. 2 kpa. nie przesądził wyników ponownego postępowania po uwzględnieniu stanu faktycznego tj. po usunięciu pawilonu skarżącej ale zwrócił uwagę organu na jedną z możliwości zakończenia postępowania po dokonaniu ustaleń merytorycznych i zajęciu stanowiska. Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy i z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.l lit.c. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 o ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi