II SA 3501/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie: WSA Olga Żurawska-Matusiak Asesor WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant: Aplikant prokuratorski Maciej Nowicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2004 r. sprawy ze skargi "K." Sp. Jawna A., J. i T. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2003r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd bez zaświadczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z dnia [...] kwietnia 2003 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania -skarżącego – J.K. – K. sp.j. w B., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm.) decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. Nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z dnia [...] kwietnia 2003r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] złotych. Organ ustalił, że podczas kontroli dokonanej przez inspektora Wojewódzkiej Inspekcji Drogowej na drodze krajowej nr [...], w dniu [...] kwietnia 2003r., stwierdzono, że prowadzący pojazd (należący do skarżącego) marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą, nie posiadał, w pojeździe, zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. W wyniku dokonanych ustaleń, organ wydał decyzję w oparciu o przepis art. 92 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, póz. 1371 ze zm.) oraz Lp. 1.3. załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr 115, poz. 999) karę pieniężnej w wysokości [...] zł. za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podniósł, że przyczyną braku zaświadczenia były przekształcenia prawne jakim poddana został spółka. Ponadto wskazał, że jako podmiot zajmujący się wykonywaniem usług transportowych, na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym może wykonywać usługi bez licencji przez dwa lata. Rozpoznając ponownie sprawę organ II instancji zauważył, iż zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przewozy na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. W ocenie organu II instancji zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz przy uwzględnieniu treści Lp. 1.3. załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości kar pieniężnych, karze w wysokości opisanej w decyzji podlega przejazd po drogach krajowych pojazdem służącym do wykonywania transportu drogowego lub przewozu na Sygn.akt 6 II SA 3501/03 potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Organ odwoławczy zauważył również, że przewidziany w art. 103 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym okres przejściowy dotyczy obowiązku uzyskania licencji, o której mowa w art. 5, a nie zaświadczenia wprowadzonego na podstawie art. 33 tej ustawy. Od decyzji organu II instancji skarżący wniósł skargę podnosząc, iż kara jest bezzasadna i wynika z nad interpretacji prawa. Podnosił, że na podstawie art. 103 ust. 3 był uprawniony do wykonywania transportu drogowego bez licencji w terminie 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy, jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie krajowego transportu rzeczy. Organ II instancji w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko podnosząc że argumenty przedstawione w decyzji organu II instancji pozostają aktualne i wniósł o oddalenie skargi. Zdaniem organu, w stanie prawnym obowiązującym w chwili wydania decyzji przez organ odwoławczy, każdy przedsiębiorca wykonujący przewozy na potrzeby własne był zobowiązany do posiadania stosownego zaświadczenia. Organ wskazał, że bez znaczenia jest okoliczność czy w zakresie działalności gospodarczej przewidziano wykonywanie usług transportowych, bowiem jeżeli w przypadku konkretnego przejazdu stwierdzono wykonywanie przewozu na potrzeby własne, to brak zaświadczenia skutkował nałożeniem kary. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie: ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), zwana ustawą o u.s.a., ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwana ustawą o p.p.s.a., ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), zwana ustawą p.w.u.p. Powyższe regulacje prawne statuują dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne. W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sygn.akt 6 II SA 3501/03 Zgodnie z art.l § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, póz. 1371, Dz. U z 2002 r. Nr 25 póz. 253 i Nr 89 póz. 804) przewóz na potrzeby własne to przewóz niezarobkowy (nieodpłatny) osób lub rzeczy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione przez przedsiębiorcę, b) celem przejazdu jest przewiezienie rzeczy lub osób z lub do przedsiębiorstwa, lub przeniesienie ich, wewnątrz przedsiębiorstwa lub poza przedsiębiorstwem, na jego własne potrzeby, c) pojazdy mechaniczne używane do przewozu muszą być prowadzone przez pracowników przedsiębiorcy, d) pojazdy przewożące rzeczy lub osoby znajdują się w prawnej dyspozycji przedsiębiorcy, e) nie jest przewozem osób w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Bezspornym jest, że w chwili kontroli kierujący pojazdem skarżącej firmy nie posiadał zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne. Stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz.1371, Dz.U z 2002 r. Nr 25 poz. 253 i Nr 89 poz. 804) przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego ich prowadzenie. Wykonywanie przewozów na potrzeby własne bez posiadania właściwego zaświadczenia, stosownie do regulacji zawartej w art. 92 ust. 1 pkt. 1 cytowanej ustawy podlega karze. Jej wysokość została zgodnie z Lp. 1 ust 3 załącznika do rozporządzenia Ministra Sygn.akt 6 II SA 3501/03 Infrastruktury w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym określona na [...] zł. Istota sprawy sprowadza się do kwestii uprawnień przedsiębiorcy do poruszania się pojazdami po drogach publicznych. Na gruncie ustawy o transporcie drogowym, w tym również w stanie prawnym na dzień wykonywania spornego przewozu, przedsiębiorców korzystających z dróg publicznych można podzielić na dwie zasadnicze kategorie. Pierwsza z nich odnosi się do przedsiębiorców wykonujących tę działalność zarobkowo. Są to, w rozumieniu art. 4 pkt 15 cytowanej ustawy, przewoźnicy drogowi, przez których rozumie się przedsiębiorców uprawnionych do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Druga kategoria, to przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w innych branżach niż transport drogowy, zaś wykonywane przez nich przewozy służą jedynie realizacji tej innej działalności, a sama czynność przewozu, chociaż z reguły stanowiąca składnik kosztów działalności, nie jest jednak odpłatna (niezarobkowa). W zależności od wspomnianego wyżej charakteru prowadzonej działalności gospodarczej ustawa o transporcie drogowym odmiennie określa wymagania jakie winni spełniać przedsiębiorcy poruszający się pojazdami po drogach publicznych. I tak, przewoźnicy drogowi winni posiadać licencję (art. 5 ust. 1), przy czym na mocy powołanego art. 103 ust. 3 cytowanej ustawy wspomniana kategoria przedsiębiorców (przewoźników) mogła tę działalność prowadzić jeszcze przez 2 lata od wejścia w życie tej ustawy, korzystając z dotychczasowych uprawnień przyznanych im przez poprzednio obowiązujące przepisy prawa. Pozostała grupa przedsiębiorców korzystających z dróg publicznych, a więc wykonujących przewozy na potrzeby własne, winna już od dnia wejścia w życie omawianej ustawy legitymować się przed podjęciem takich przewozów zaświadczeniem potwierdzającym zgłoszenie tej działalności (art.33 ust.l ustawy). Z systematyki ustawy o transporcie drogowym, określającej zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego w ramach działalności gospodarczej (rozdział 2) oraz regulującej przewozy na potrzeby własne (rozdział 5), a także odrębnej regulacji zawartej w art. 103 ust. 3 w przedmiocie zachowania przez okres dwóch lata posiadanych uprawnień do wykonywania takiej działalności przez zawodowych przewoźników, należy uznać, że obowiązek, o który mowa w art. 33 ust. 1 ustawy odnosi się jedynie do przedsiębiorców nie będących zawodowymi przewoźnikami. Przyjęcie odmiennego stanowiska w sposób oczywisty kłóciłoby się nie tylko z zasadą racjonalnego ustawodawcy przy interpretacji przepisów prawa, ale także z zasadami logiki (argumentum a Maiori ad minus). Stanowiska tego nie zmienia Przepis art. 33 ust. 2 pkt. 3 ustawy o transporcie drogowym, obowiązujący od dnia 28 września 2003r., wyraźnie zwalniający od obowiązku uzyskania wspomnianego zaświadczenia przedsiębiorców posiadających uprawnienia do Sygn.akt 6 II SA 3501/03 wykonywania transportu drogowego. Przepis ten bowiem nie stanowi jakościowo nowej regulacji, a jedynie usuwa wątpliwość jaką w tym przedmiocie mogła nasuwać redakcja art. 33 ust. 1 cytowanej ustawy. Zważywszy na fakt, że Główny Inspektor Transportu Drogowego nie wyjaśnił uprawnień skarżącego do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu na gruncie przepisów obowiązujących przez dniem wejścia w życie cytowanej ustawy uznać należy, że ten brak dowodowy powoduje niemożność wskazania czy skarżący, stosowanie do przepisu art. 103 ust. 3 omawianej ustawy, mógł prowadzić tę działalność przez okres dwóch lat od wejścia w życie ustawy bez posiadania licencji przewozowej, konsumującej prawo wykonywania transportu także na potrzeby własne czy też nie. Z przedłożonego do akt sprawy odpisu z KRS wynika, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie transportu ale okoliczność ta nie została potwierdzona. Skarżący podnosił już w odwołaniu, że mógł skorzystać na podstawie art. 103 ust. 3 z okresu przejściowego i wykonywać transport bez stosownego zaświadczenia bowiem był zawodowym przewoźnikiem a wystąpił o wydanie zaświadczenia z uwagi na różnice interpretacyjne. W ocenie Sądu przy założeniu, że skarżący był zawodowym przewoźnikiem nie był zobligowany do posiadania przedmiotowego zaświadczenia zarówno przed zmianą powoływanej ustawy jak i po zmianie bowiem obowiązek, o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy odnosi się jedynie do przedsiębiorców nie będących zawodowymi przewoźnikami. Reasumując powyższe Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało w ocenie Sądu istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie organ winien ustalić jaką działalność prowadził przedsiębiorca i w zależności od wyniku tych ustaleń podjąć stosowną decyzję. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.l lit.a i c. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Stosownie do przepisu art. 152 p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej uchwały do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.