II SA 3580/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie: WSA Zbigniew Rudnicki Asesor WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant: Beata Bińkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie wydania świadectwa kwalifikacyjnego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] marca 2002 r; Minister Finansów decyzją z dnia [...] września 2002r. Nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maca 2002r. odmawiającą A. J. skarżącemu wydania świadectwa kwalifikacyjnego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Minister postanowił utrzymać w mocy swoją wcześniejszą decyzję wydaną na podstawie § 2 ust.1 pkt.2 rozporządzenia Ministra Finansów dnia 20 sierpnia 1998r. w sprawie kwalifikacji i innych wymagań, których spełnienie uprawnia do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, organizacji i trybu działania Komisji Egzaminacyjnej powołanej dla sprawdzenia tych kwalifikacji, oraz wzoru świadectwa stwierdzającego te kwalifikacje i wymagania (Dz.U. Nr 114, poz.734, i Nr 138, poz.894) odmawiając skarżącemu wydania świadectwa kwalifikacyjnego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, ze względu na niespełnienie wymogu posiadania praktyki w księgowości określonej dla osób prowadzących usługowo księgi rachunkowe . W uzasadnieniu decyzji Minister Finansów wskazał, iż skarżący spełnia wymogi dotyczące wykształcenia o specjalności rachunkowość, określone w § 2 ust.2 pkt.2 powołanego rozporządzenia bowiem przedstawił dokumenty wymagane rozporządzeniem a w tym m.in. kopię świadectwa ukończenia II semestralnych Studiów Podyplomowych z zakresie "Rachunkowości". Minister Finansów uznał, że skarżący nie spełnia kryterium dotyczącego wykonywania czynności polegających na prowadzeniu ksiąg rachunkowych. Podniesiono, że przedstawione przez skarżącego zaświadczenie z dnia [...] grudnia 2001r. wystawione przez Urząd Skarbowy o zatrudnieniu na stanowisku komisarza skarbowego i dalej Kierownika Działu Rachunkowości Podatkowej nie wykazują, iż w ramach powierzonych obowiązków służbowych zajmował się prowadzeniem ksiąg rachunkowych i nabył praktykę w księgowości. Powyższą decyzję zaskarżył skarżący podnosząc, że w ramach swoich obowiązków służbowych czynnie zajmuje się księgowością podmiotów gospodarczych, badając prawidłowość rozwiązań ewidencyjnych w księgach rachunkowych tych jednostek oraz kontrolując sprawozdania, deklaracje i raporty wynikające z tych ksiąg, co ma potwierdzać zaświadczenie z dnia [...] grudnia 2001r. Wskazywał, że od [...] czerwca 1999r. do dnia złożenia wniosku o wydanie świadectwa pracuje na stanowisku Kierownika Działu Rachunkowości Podatkowej i nabył praktykę w księgowości, o której mowa w rozporządzeniu . Na rozprawie w dniu 4 czerwca 2004r. Minister Finansów wniósł o uwzględnienie skargi, wskazując, iż skarżący z racji pracy w dziale Rachunkowości Podatkowej nabył praktykę w księgowości o której mowa w rozporządzeniu Ministra Finansów dnia 20 sierpnia 1998r. w sprawie kwalifikacji i innych wymagań, których spełnienie uprawnia do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, organizacji i trybu działania Komisji Egzaminacyjnej powołanej dla sprawdzenia tych kwalifikacji oraz wzoru świadectwa stwierdzającego te kwalifikacje i wymagania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawy (Dz.U. Nr 153, poz.1271), w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga winna być uwzględniona. W sprawie niekwestionowane jest posiadanie przez skarżącego odpowiedniego wykształcenia i spełnianie innych wymagań przewidzianych cytowanym wyżej rozporządzeniem. Zaświadczenie z dnia [...] grudnia 2001r. wystawione przez Urząd Skarbowy o zatrudnieniu na stanowisku Kierownika Działu Rachunkowości Podatkowej wykazuje, iż w ramach powierzonych obowiązków służbowych skarżący mógł się zajmować prowadzeniem ksiąg rachunkowych i w ten sposób mógł nabyć praktykę w księgowości. Wydawanie świadectw kwalifikacyjnych w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych regulują przepisy wydanego na podstawie art. 81 ust. 3 pkt 4 i 4a ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. Nr 121, poz. 591 ze zm.) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 1998 r. w sprawie kwalifikacji i innych wymagań, których spełnienie uprawnia do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, organizacji i trybu działania Komisji Egzaminacyjnej, powołanej do sprawdzenia tych kwalifikacji oraz wzoru świadectwa stwierdzającego te kwalifikacje i wymagania (Dz.U. Nr 114, poz. 734 ze zm.). Zgodnie z treścią § 1 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia, działalność usługową w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych mogą wykonywać osoby fizyczne, jeżeli posiadają kwalifikacje i spełniają wymagania określone w § 2, 3 lub 4 tego rozporządzenia. W szczególności działalność tą może podjąć osoba fizyczna, która spełnia szczegółowo określone w tych przepisach warunki, w tym posiada wykształcenie wyższe ekonomiczne o specjalności rachunkowość i co najmniej dwuletnią praktykę w księgowości, lub średnic zawodowe o kierunku rachunkowość, uzyskane w szkołach publicznych lub szkołach niepublicznych, mających uprawnienie szkół publicznych, w tym również w szkołach policealnych i pomaturalnych, co najmniej o dwuletnim okresie nauczania w zakresie rachunkowości i co najmniej pięcioletnią praktykę w księgowości (§ 2 ust. 1 pkt 2 lit. e, b rozporządzenia). Osoby niespełniające warunków wykształcenia określonych w § 2 ust. 1 pkt. 2, a mające co najmniej średnie wykształcenie i udokumentowana pięcioletnią praktykę w księgowości, mogą uzyskać świadectwo kwalifikacyjne po zdaniu egzaminu przed Komisją Egzaminacyjną (§ 3 ust. 1 rozporządzenia). W przedmiotowej sprawie jest niesporne, iż skarżący legitymuje się świadectwem ukończenia studiów podyplomowych w zakresie rachunkowości. Istota sprawy sprowadza się, zatem do wyjaśnienia, czy przedłożony przez skarżącego zaświadczenie wydane przez Urząd Skarbowy potwierdza spełnienie przez niego kolejnego warunku określonego w § 2 ust. 1 pkt. 2 lit. a) rozporządzenia, którym jest, co najmniej dwuletnia praktyka w księgowości. Odmawiając skarżącemu wydania świadectwa kwalifikacyjnego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych wyjaśniono, iż wymóg w zakresie praktyki w księgowości, o którym mowa w w/w rozporządzeniu jest spełniony, jeżeli przedmiotem zatrudnienia jest prowadzenie ksiąg rachunkowych w znaczeniu określonym przepisami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. Nr 121, poz. 591 ze zm.). Spornym w sprawie stało się ustalenie, czy praktyka skarżącego w dziale opisanym w zaświadczeniu jest praktyką tożsamą z praktyką w księgowości, o której mowa w cyt. rozporządzeniu. Minister Finansów uznał, iż z zaświadczenia wydanego przez Urząd Skarbowy nie wynika, iż w ramach powierzonych obowiązków skarżący zdobył doświadczenie praktyczne i posiada praktykę niezbędną do prowadzenia ksiąg rachunkowych. Na rozprawie w dniu 4 czerwca 2004r. Minister Finansów wnosił o uwzględnienie skargi podnosząc, że z powodu późnego otrzymania akt nie mógł uchylić wadliwej decyzji. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie nie poczyniono ustaleń o znaczeniu podstawowym dla sprawy. Wyjaśniono wprawdzie bowiem, jaki rodzaj zatrudnienia oraz wykonywanych czynności nie jest traktowany na równi z praktyką w księgowości, o której mowa w cytowanym rozporządzeniu. Prowadząc ponownie postępowanie Minister Finansów wyjaśni i ustali, czy w tym konkretnym przypadku osoba zatrudniona na takim stanowisku i z takim zakresem obowiązków wykonuje czynności i tym samym nabywa praktykę, o której mowa przepisach ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. Nr 121, poz. 591 ze zm.). Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że Minister Finansów nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.c. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.