II SA 3601/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędziowie : WSA Maria Jagielska (spraw.), Asesor WSA Izabela Głowacka-Klimas, Protokolant Aleksandra Borowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi A. W. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] września 2002r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wpisania na listę aplikantów radcowskich uchyla zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] września 2010 r. 6 II SA 3601/02 UZASADNIENIE Dnia [...] marca 2002r. na posiedzeniu Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], w pkt 2 porządku obrad: "omówienie spraw dotyczących komisji ds. aplikacji radcowskiej" podjęto uchwałę o wpisaniu 117 osób, które zdały konkurs na wpisanie na listę aplikantów radcowskich w roku 2002/2003 oraz uchwałę o odmowie wpisu na ten rok 617 osób, które w konkursie uzyskały wynik negatywny ( zał. Nr [...] do protokołu ). Uchwałą o nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] marca 2002r. na podstawie art. 33 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych ( Dz. U. Nr 19, poz. 145 ze zmianami ) i zgodnie z § 12 Zasad przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską, odmówiono skarżącej w niniejszej sprawie – A. W. wpisania na listę aplikantów radcowskich I roku 2002/2003. Decyzję podjętą w formie uchwały uzasadniono uzyskaniem przez ubiegającą się o wpis niedostatecznej ilości punktów, które nie pozwoliły na dopuszczenie jej do części ustnej konkursu i tym samym uzasadniły odmowę wpisu na listę radców prawnych. Odwołanie od uchwały OIRP w [...] złożyła do Krajowej Rady Radców Prawnych A. W. zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania oraz naruszenie prawa materialnego. Zdaniem skarżącej, OIRP naruszyła art. 107 § 1 i 3 Kpa. poprzez brak uzasadnienia prawnego podjętej uchwały. Nadto, skarżąca zarzuciła, że zaskarżona uchwała została wydana przez OIRP bez podstawy prawnej co narusza art. 6, 7, 8 i 156 Kpa., a także art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej bowiem uchwała została wydana w oparciu o § 12 uchwały nr [...] Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] grudnia w sprawie zasad przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską, który to regulując materię wykraczającą poza granice upoważnienia ustawowego zawartego w art. 60 pkt 11 ustawy o radcach prawnych, jest niezgodny z art. 60 pkt 11 ustawy o radcach prawnych w związku z art. 93 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 7 Konstytucji RP. Skarżąca uznała, że § 12 powołanej uchwały KRRP, jako przepis wewnętrznego aktu administracyjnego, jest niezgodny z art. 93 ust. 3 Konstytucji RP ponieważ reguluje kwestie odnoszące się do podmiotów spoza kręgu samorządu zawodowego. Zaskarżona uchwała, podjęta na podstawie art. 33 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, narusza też, zdaniem skarżącej, zasadę przyzwoitej legislacji ponieważ przepis art. 33 ust. 2 jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Dodatkowo skarżąca zarzuciła naruszenie zaskarżoną uchwałą prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 33 ust. 1 i 4 oraz art. 24 ustawy o radcach prawnych, a w konsekwencji nieuwzględnienie wniosku i niedokonanie wpisu na listę aplikantów radcowskich, co jest niezgodne z art. 6, 7, 8 Kpa. oraz art. 7 Konstytucji RP. Uchwałą Nr [...] z dnia [...] września 2002r. Krajowa Rada Radców Prawnych utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę. W uzasadnieniu podano, że zarzuty skarżącej są bezpodstawne, bowiem Rada OIRP w [...] przeprowadziła konkurs zgodnie z § 22 – 252 Regulaminu postępowania Krajowej Rady Radców Prawnych i rad okręgowych izb radców prawnych w należących do ich właściwości indywidualnych sprawach radców prawnych i aplikantów radcowskich wydanego na podstawie art. 60 pkt 8 ustawy o radcach prawnych. W wyniku przeprowadzonego konkursu skarżąca uzyskała liczbę punktów, która nie pozwoliła na dopuszczenie jej do dalszej części konkursu, co skutkowało wydaniem decyzji o odmowie wpisu. Ponieważ, jak wywodzi Rada, zgodnie z art. 33 ustawy o radcach prawnych wpis na listę aplikantów radcowskich następuje na podstawie konkursu, za chybione należało uznać zarzuty A. W., iż odmowa wpisu narusza zasady obowiązujące w państwie prawnym. Ograniczenie dostępu do zawodu jest zdaniem KRRP zgodne z art. 17 Konstytucji RP, gdyż zawód radcy prawnego należy do zawodów zaufania publicznego, a organy samorządu zostały upoważnione do stosowania określonych precyzyjnie w ustawie przesłanek wpisu na listę aplikantów radcowskich. A. W. zaskarżyła uchwałę Nr [...] KRRP z dnia [...] września 2002r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia i zarzucając naruszenie prawa procesowego i materialnego. Skarżąca powtórzyła w skardze przedstawioną już w odwołaniu od uchwały OIRP w [...] argumentację. Krajowa Rada Radców Prawnych w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie również powtarzając argumenty powołane w zaskarżonej decyzji. Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) – p.p.s.a. Zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny na obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wobec tego, że sprawa dotyczy skargi na decyzję Krajowej Rady Radców Prawnych, której siedziba znajduje się w [...], sprawa rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności administracji publicznej, przy czym na podstawie § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpatrując sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 lutego 2004r. sygn akt P 21/02 orzekł, że art. 60 pkt 8b ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych ( Dz. U. z 2002r. Nr 123, poz. 1059 , Nr 126, poz. 1069, Nr 153, poz. 1271, z 2003r. Nr 124, poz. 1152 ) jest niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji przez to, że dopuszcza – co do osób nie będących jeszcze członkami korporacji samorządowej radców prawnych – możliwość ograniczania tych osób w korzystaniu z konstytucyjnej wolności wyboru zawodu bez ustawowego określenia przesłanek i zakresu ograniczania oraz że art. 60 pkt 8b ustawy o radcach prawnych jest niezgodny z art. 17 Konstytucji. Podstawą odmowy wpisu skarżącej A. W. na listę aplikantów radcowskich było niedopuszczenie jej do dalszej części konkursu z powodu uzyskania zbyt małej liczby punktów przewidziane § 9 pkt 9 oraz § 11 pkt 1 i § 12 uchwały Nr [...] Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] grudnia 2001r. w sprawie zasad przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską oraz ustalania wysokości opłaty konkursowej. Przywołana uchwała została wydana w oparciu o przepis art. 60 pkt 8b ustawy o radcach prawnych, którego niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w cyt. wyżej orzeczeniu. Jak wynika z uzasadnień skarżonych uchwał, skarżąca nie spełniła wymogów konkursu, uzyskała 59 punktów poza wymaganym zasadami limitem 75 punktów, co uzasadniało niedopuszczenie jej do dalszego etapu konkursu i odmowę wpisania na listę aplikantów radcowskich. W tym stanie rzeczy, należy przyjąć, że zasady przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską wydane na podstawie sprzecznego z Konstytucją przepisu miały zasadniczy wpływ na treść podjętych przez Krajową Radę Radców Prawnych i Okręgową Izbę Radców Prawnych w [...] uchwał. Stosownie do art. 145a § 1 Kpa. można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego będącego podstawą rozstrzygnięcia. Natomiast przepis art. 145 § 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) zobowiązuje sąd administracyjny badający sprawę do uchylenia decyzji w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Tak więc ponieważ rozstrzygnięcia w sprawie oparte są na przepisie niekonstytucyjnym, co mogłoby prowadzić do wznowienia postępowania administracyjnego, sąd administracyjny zobowiązany jest uchylić zaskarżone uchwały samorządu radcowskiego. Rozważanie dalszych zarzutów podnoszonych w skardze staje się zbędne. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Zważywszy, że z zaskarżoną decyzja nie wiąże się bezpośrednio kwestia jej wykonalności, Sąd uznał za niecelowe orzekanie w trybie art. 152 p.p.s.a.