II SA 3624/03

WyrokWSA w Warszawie2004-10-20

Skład orzekający: Sędzia WSA

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o certyfikat księgowy uprawniający do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, która ukończyła studia podyplomowe z rachunkowości w czerwcu 2002 roku, spełnia wymóg posiadania wykształcenia o specjalności rachunkowość na dzień 31 grudnia 2001 roku, jeśli uczelnia, w której uzyskała wykształcenie, nie była uprawniona do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie spełniła wymogów formalnych do uzyskania certyfikatu księgowego. Kluczowe było ukończenie studiów podyplomowych z rachunkowości w jednostce uprawnionej do nadawania stopnia doktora nauk ekonomicznych oraz uzyskanie wykształcenia przed 31 grudnia 2001 roku, czego skarżąca nie wykazała.
Stan faktyczny
Skarżąca B.W. ubiegała się o wydanie certyfikatu księgowego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Minister Finansów odmówił wydania certyfikatu, uznając, że skarżąca nie spełniła wymogów dotyczących wykształcenia, tj. nie uzyskała go w jednostce uprawnionej do nadawania stopnia doktora nauk ekonomicznych oraz nie posiadała wymaganego wykształcenia na dzień 31 grudnia 2001 roku. Po utrzymaniu w mocy decyzji przez Ministra Finansów, skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając niewyjaśnienie istotnych okoliczności i naruszenie prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2004r. sprawy ze skargi B.W. na z dnia [...] sierpnia 2003r. nr [...] w przedmiocie wydania świadectwa kwalifikacyjnego oddala skargę Minister Finansów decyzją z dnia [...] maja 2003 roku nr [...] na podstawie § 3 oraz § 18 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 roku w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych /Dz.U. Nr 120, poz. 1022/odmówił B.W. wydania certyfikatu księgowego /świadectwa kwalifikacyjnego/ uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych ze względu na niespełnienie wymogów dotyczących wykształcenia. Po rozpoznaniu wniosku B.W. o ponowne rozpoznanie sprawy, Minister Finansów decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 roku nr [...] utrzymał w mocy zaskarżona decyzję wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia – art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa oraz § 3 i § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 roku w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg wieczystych /Dz.U. Nr 120, poz. 10022/. Decyzje Ministra Finansów zapadły w oparciu o następujący stan faktyczny: B.W. zwróciła się do Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie certyfikatu księgowego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Wniosek złożyła [...] grudnia 2002 roku. Zdaniem Ministra Finansów, złożone przez B.W. dokumenty potwierdzają, wymaganą przepisami § 18 rozporządzenia z dnia 18 lipca 2002 roku w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych /Dz. U z dnia 29 lipca 2002 r./a określoną przepisami rozporządzenia z dnia 20 sierpnia 1998 roku w sprawie kwalifikacji i innych uprawnień, których spełnienie uprawnia do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, organizacji i trybu działania Komisji Egzaminacyjnej powołanej do sprawdzenia tych kwalifikacji oraz wzoru świadectwa stwierdzającego te kwalifikacje i wymagania /Dz.U. Z dnia 2 września 1998 r./praktykę w księgowości, natomiast nie potwierdzają spełnienia, na dzień 31 grudnia 2001 r., warunku wykształcenia o specjalności rachunkowość. Skarżąca ukończyła studia podyplomowe i uzyskała wykształcenie o specjalności rachunkowość w czerwcu 2002 roku. Nie można zatem uznać, w ocenie Ministra Finansów, że skarżąca na dzień 31 grudnia 2001 roku spełniała wymogi wykształcenia o specjalności rachunkowość, wymagane przez § 18 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 lipca 2002 roku a określone w rozporządzeniu z dnia 20 sierpnia 1998 roku. Zasadniczym warunkiem, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 18 lipca 2002 roku, pozwalającym na uznanie wymogu wykształcenia o specjalności rachunkowość jest uzyskanie stosownego wykształcenia magisterskiego o specjalności rachunkowość lub podyplomowego o specjalności rachunkowość w jednostce organizacyjnej szkoły wyższej uprawnionej, zgodnie z odrębnymi przepisami, do nadawania tytułu naukowego doktora nauk ekonomicznych. Wyższa Szkoła Bankowości, Finansów i Zarządzania im. [...] w W., którą ukończyła skarżąca, nie jest jednostką uprawnioną do nadawania tytułu naukowego doktora nauk ekonomicznych. Na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2003 roku skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła B.W. wnosząc o jej uchylenie i utrzymanej nią w mocy decyzji Ministra Finansów z dnia [...] maja 2003 roku. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy a w szczególności statusu formalno-prawnego Wyższej Szkoły Bankowości, Finansów i Zarządzania im. [...] w W. dotyczących jej uprawnień w zakresie prowadzenia studiów podyplomowych, uprawniających do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Obwieszczenie zawierające wykaz jednostek organizacyjnych uprawnionych do nadawania stopni naukowych ukazało się w Monitorze Polskim nr [...] z 2003 roku a więc po ukończeniu przez nią studiów podyplomowych, 2) naruszenie prawa materialnego a w szczególności zasady lex retro non agit polegające na tym, że rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 roku zostało wydane, gdy nie była jeszcze znana decyzja Centralnej Komisji do spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z dnia [...] grudnia 2002 roku o zaliczeniu bądź nie, poszczególnych placówek naukowych do jednostek, których mowa jest w § 3 ust. 1 pkt 2a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ Niniejsza sprawa należy do takiej kategorii spraw. W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sadów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę wchodzi kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnymi i przepisami procesowymi nie zaś kryteriów słusznościowych. Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga nie zasługuje na uwzględnienie a podniesione w niej zarzuty nie są trafne. Wbrew twierdzeniom skarżącej decyzja Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2003 roku oraz utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] maja 2003 roku odpowiada prawu. W szczególności, przy ich wydawaniu nie doszło do naruszenia prawa materialnego. Wyjaśnione zostały także wszystkie okoliczności. sprawy. Trafnie organ wskazał, że podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił § 3 i § 18 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 roku w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych /Dz. U z dnia 29 lipca 2002 r./. To bowiem rozporządzenie określa warunki uprawniające do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym kwalifikacje i wymagania, których spełnienie uprawnia do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Za zgodną z § 3 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia należy uznać ocenę Ministra Finansów, iż B.W. nie spełnia warunków określonych powyższym przepisem. Poza sporem jest, że udokumentowała trzyletnią praktykę w księgowości. Nie budzi też wątpliwości fakt ukończenia wyższych studiów magisterskich i studiów podyplomowych z zakresu rachunkowości. Jednakże warunkiem pozwalającym na uznanie spełnienia wymogu wykształcenia o specjalności – rachunkowość jest jego uzyskanie w jednej z jednostek organizacyjnych uprawnionych, zgodnie z obowiązującymi przepisami, do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych. Skarżąca ukończyła studia podyplomowe w zakresie rachunkowości w Wyższej Szkole Bankowości, Finansów i Zarządzania im. [...] w W.. Jednakże uczelnia ta nie jest jednostką uprawnioną do nadania tytułu naukowego doktora nauk ekonomicznych, co wynika z obwieszczenia Przewodniczącego Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych zarówno z dnia [...] września 1998 roku jak i z dnia [...] grudnia 2002 roku. Tym samym skarżąca nie spełnia warunków określonych § 3 rozporządzenia. Wniosek B.W. był także przedmiotem oceny Ministra Finansów w aspekcie spełnienia wymogów z § 18 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 roku w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Zgodnie z jego treścią osoby, które w dniu 31 grudnia 2001 roku spełniały warunki określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 1998 roku w sprawie kwalifikacji i innych wymagań, których spełnienie uprawnia do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, organizacji i trybu działania Komisji Egzaminacyjnej powołanej do sprawdzenia tych kwalifikacji oraz wzoru świadectwa stwierdzającego te kwalifikacje i wymagania uprawniające do otrzymania świadectwa kwalifikacyjnego bez konieczności zdania z warunkiem pozytywnym egzaminu zgodnie z przepisami tego rozporządzenia, mogą do dnia 31 grudnia 2002 roku, składać do ministra właściwego do spraw finansów publicznych wnioski o wydanie świadectwa kwalifikacyjnego, wraz z załącznikami wymaganymi zgodnie z tym rozporządzeniem. Słusznie Minister Finansów przyjął, że B.W. nie spełnia wymogów także i z tego przepisu. Skarżąca uzyskała wykształcenie o specjalności rachunkowość w miesiącu czerwcu 2002 roku. Zdobycie takiego wykształcenia w terminie do dnia 31 grudnia 2001 roku byłoby podstawą do ubiegania się o certyfikat księgowy stwierdzający kwalifikacje niezbędne do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Regulacja § 18 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 roku dawała szansę na uzyskanie certyfikatu księgowego przez osoby spełniające warunki przewidziane rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 1998 roku. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 roku zaostrzało wymagane warunki uprawniające do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Wbrew twierdzeniom skarżącej okresy czasu przewidziane § 18 rozporządzenia z 2002 roku były wystarczającymi do realizacji uprawnień z rozporządzenia z 1998 roku. Tym samym zmiana regulacji w przedmiocie uprawnień nie narusza przepisów art. 7 i 83 Konstytucji RP. Przepisy obu cytowanych wyżej rozporządzeń mówią o ukończeniu studiów podyplomowych, co nie jest równoznaczne z ich kontynuowaniem. Ukończenie studiów potwierdza dyplom lub świadectwo ukończenia. Na dzień 31 grudnia 2002 roku skarżąca nie legitymował się świadectwem ukończenia studiów podyplomowych w zakresie rachunkowości. Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z braku uzasadnionych podstaw sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło