II SA 3642/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2004 r. sprawy ze skargi K.K. na z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie uregulowania własności nieruchomości rolnej skargę oddala Wnioskiem z dnia [...] listopada 2001 r. K.K., wystąpiła do [...] Urzędu Wojewódzkiego w G. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. - Wydział Rolnictwa i Leśnictwa z dnia [...] maja 1972 roku Nr [...], mocą której małżonkowie Z. i J. K., stali się właścicielami nieruchomości rolnej o powierzchni ok. [...] ha, obejmującej część działki Nr [...], położonej w G.- [...] przy ul. Ż. [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, zgodnie z którym z dniem 1 stycznia 1992 r. do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji, a postępowanie administracyjne toczące się w wyżej wymienionych sprawach podlega umorzeniu. Od decyzji Wojewody [...] K.K. wniosła dnia [...] lutego 2002 r. odwołanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi argumentując, iż powyższa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa poprzez między innymi zaniechanie merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] listopada 2001 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] wskazując, że przepis art. 63 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa zakazuje stosowania nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego w stosunku do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, wprowadzając jednocześnie nakaz umorzenia postępowań administracyjnych w sprawach wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności, zmiany lub uchylenia aktów własności ziemi. W związku z powyższym brak jest więc prawnych możliwości do zmiany decyzji Wojewody [...] i analizowania kwestii prawidłowości wydanej wcześniej decyzji administracyjnej w przedmiocie uwłaszczenia. W dniu [...] września 2003 r. K.K. złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną powyżej decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w której to skardze zarzuca niewyjaśnienie przez organ administracji okoliczności sprawy poprzez nierozpoznaniu zarzutu, że przy wydaniu aktu nadania ziemi w 1972 roku doszło do rażącego naruszenia prawa, przez uwłaszczenie osoby fizycznej nie będącej rolnikiem. Ponadto skarżąca wniosła o orzeczenie o sprostowaniu Aktu Własności Ziemi z dnia [...] maja 1972 Nr [...], przez dopisanie do tego aktu jako uwłaszczonej także K.K. - w miejsce zmarłego K.K., którego prawa do nieruchomości w drodze sukcesji uniwersalnej przejęła skarżąca i która ma w sprostowaniu aktu oczywisty interes prawny. Z odpowiedzi na skargę udzielonej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wynika, iż pomimo, że zarzuty podniesione w skardze znane były organowi przed rozpatrzeniem przedmiotowej sprawy, wobec jednoznacznego brzmienia przepisów art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa organy administracji publicznej poczynając od dnia 1 stycznia 1992 r. nie mogą zajmować się oceną legalności decyzji uwłaszczeniowych i obowiązane są umarzać postępowanie wszczęte w tych sprawach bez względu na podnoszone przez stronę zarzuty. Dlatego też Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi. W świetle art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie przepisów powołanej wyżej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), oraz art. 3 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem. Z dniem 1 stycznia 1992 roku weszła w życie ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 208, poz. 2128). Zgodnie z art. 63 ust. 2 wymienionej powyżej ustawy do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Art. 63 ust. 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa stanowi natomiast, iż postępowanie administracyjne toczące się w powyższych sprawach podlega umorzeniu. Decyzja - Akt Własności Ziemi Nr [...] z dnia [...] maja 1972 roku, jest ostateczna w związku z czym od chwili wejścia w życie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, tj. od dnia 1 stycznia 1992 r. nie jest możliwie jej wzruszenie na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Organ administracji publicznej zobowiązany był więc na mocy art. 63 ust. 3 cyt. ustawy do umorzenia postępowania zmierzającego do stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi bez dokonywania analizy merytorycznej zasadności wniosku skarżącej. Zarówno decyzja Wojewody [...], jak też Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi były zgodne z przywołanymi przepisami ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Należy zauważyć, iż zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 lutego 2000 roku przepis art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nie narusza wynikających z art. 2 i art. 64 Konstytucji RP zasad ochrony prawnej własności oraz demokratycznego państwa prawnego. Trybunał Konstytucyjny uznał bowiem, iż przepisy umożliwiające podważanie decyzji administracyjnych o nadaniu własności gospodarstw rolnych w drodze nadzwyczajnych środków ich zaskarżenia do końca 1991 r. wprowadzają wystarczająco długi okres czasu dla zapewnienia osobom zainteresowanym możności skorzystania z przysługujących im środków wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych. Trybunał Konstytucyjny podnosi w cyt. wyroku, iż "przyjęcie zaskarżonego rozwiązania prawnego uzasadniało dążenie ustawodawcy do zapewnienia stabilności prawa własności nieruchomości rolnych nabytych na drodze określonej ustawą z 26 października 1971 r. i pewności obrotu prawnego tymi nieruchomościami" (OTK 2000/1/5). Odnosząc się do kwestii podniesionej przez skarżącą, która stwierdza, iż ze względu na fakt, iż w obowiązującym stanie prawnym nie ma możliwości wzruszenia decyzji podjętych na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, wnosi o sprostowanie Aktu Własności Ziemi z dnia [...] maja 1972 Nr [...]., przez dopisanie do tego aktu jako uwłaszczonej także K.K. - w miejsce zmarłego K.K., stwierdzić należy, iż stosownie do przepisu art. 113 ust. 1 kodeksu postępowania administracyjnego sprostowaniu podlegają jedynie błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki popełnione w decyzjach wydanych przez organ administracji. Oznacza to, że sprostowanie nie może wykraczać poza granice określone powyższym przepisem. Przyjęta w nim klasyfikacja wad jest wyczerpująca. Te wady decyzji charakteryzuje przy tym ich oczywistość, stanowiąca równocześnie normę dopuszczalności sprostowania. Wynika z tego, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego powinna wynikać bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. W szczególności oczywista omyłka w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu, (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1994 r. sygn. SA/Kr 723/93, ONSA 1995/2/65) Identyczne stanowisko zajął w tym zakresie Sad Najwyższy, który w uchwale z dnia 18 maja 1994 r., sygn. III CZP 69/94 (OSNCP 1994/12 233) stwierdza jednoznacznie, iż po wejściu w życie art. 63 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (...) sąd jest związany decyzją administracyjną- aktem własności ziemi, jeżeli została ona uznana przez właściwy organ administracyjny za ostateczny. To związanie oznacza związanie co do osoby właściciela, obszaru nieruchomości, przebiegu granic, ale także zakresu prawa własności. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji.