II SA 3664/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Jan Bała (spr.) Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras Asesor WSA Jacek Fronczyk Protokolant Beata Gibzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie postępowania konkursowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Powołany przez Szefa Służby Cywilnej zespół konkursowy do przeprowadzenia konkursu na stanowisko [...], po przeprowadzeniu postępowania konkursowego uchwałą z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...], wskazał jako kandydata na to stanowisko p. G. M. Po rozpatrzeniu odwołania p. P. S., jednego z uczestników tego konkursu, Szef Służby Cywilnej w piśmie z dnia [...] września 2003 r. nie dopatrzył się naruszenia zasad przeprowadzenia konkursu uzasadniającego zastosowanie art. 47 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 1999 r. Nr 49, poz. 483 ze zm.). Zdaniem Szefa Służby Cywilnej zainteresowany został prawidłowo poinformowany o wynikach konkursu i uzyskanych ocenach oraz pouczony o przysługujących mu prawach, mimo iż w piśmie z dnia [...] lipca 2003 r. wskazano błędną podstawę prawną. Jeżeli zaś chodzi o zarzut dotyczący braku bezstronności członków zespołu konkursowego, a szczególnie osób zajmujących stanowiska dyrektora generalnego [...], dyrektora [...] i dyrektora [...], to zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 3 listopada 1999 r. w sprawie sposobu organizowania i szczegółowych zasad przeprowadzania konkursów na wyższe stanowiska w służbie cywilnej (Dz. U. Nr 91, poz. 1028) dyrektor generalny urzędu jest członkiem zespołu konkursowego powołanym z mocy prawa. W tej sytuacji nie jest możliwe powołanie składu zespołu konkursowego z wyłączeniem dyrektora generalnego urzędu, ponieważ prowadziłoby to do naruszenia § 2 ust. 3 rozporządzenia. Relacji zaś między przełożonymi i podwładnym, pozostających w ramach stosunku pracy, nie można uznać za więzi prawne lub faktyczne w rozumieniu tego przepisu. Zgodnie z przepisem § 9 ust. 1 rozporządzenia Szef Służby Cywilnej przekazał zespołowi konkursowemu opis stanowiska pracy, wymagania dotyczące tego stanowiska oraz materiały służące przeprowadzeniu konkursu na dane stanowisko. W materiałach służących przeprowadzeniu konkursu na stanowisko dyrektora [...] zespół konkursowy otrzymał test wiedzy, test analityczny i kwestionariusze psychologiczne, wraz z kluczami ich oceny. Ponadto zespół otrzymał schemat przebiegu rozmowy kwalifikacyjnej, kryteria oceny rozmowy kwalifikacyjnej oraz arkusze oceny rozmowy kwalifikacyjnej. Ustalona przez Szefa Służby Cywilnej procedura konkursu przewidywała, że do rozmowy kwalifikacyjnej dopuszcza się wszystkich kandydatów biorących udział w pierwszym etapie konkursu. Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi zasad oceniania, sformułowanymi w przekazanych zespołowi materiałach, ustalenie wyniku konkursu miało nastąpić w drodze dyskusji członków zespołu na podstawie wyników poszczególnych części sprawdzianu i rozmowy kwalifikacyjnej. Z takiego sposobu sformułowania zadań zespołu wynika, iż wyniki uzyskane przez kandydatów w poszczególnych częściach sprawdzianu i rozmowy kwalifikacyjnej mają charakter pomocniczy i powinny być wykorzystywane przy ustalaniu wyniku konkursu, ale rola zespołu nie sprowadza się wyłącznie do prostego podsumowania wyników uzyskanych przez poszczególnych kandydatów w obu etapach konkursu (zwłaszcza, że różny jest sposób oceniania poszczególnych części). Zadaniem zespołu jest – na podstawie złożonych przez kandydatów dokumentów oraz uzyskanych w trakcie sprawdzianu i rozmowy kwalifikacyjnej informacji o kandydatach (dotyczących zarówno wiedzy, umiejętności jak i doświadczenia zawodowego) – dokonanie wyboru tego z nich, który najlepiej będzie mógł wywiązywać się z obowiązków na stanowisku, na które przeprowadzany jest konkurs. Niezwykle istotne znaczenie w trakcie końcowej dyskusji członków zespołu konkursowego odgrywa znajdujący się w dokumentacji konkursowej, opis stanowiska pracy, na które przeprowadzany jest konkurs. Jak wynika z dokumentacji konkursu, zespół konkursowy przeprowadził konkurs na podstawie otrzymanych materiałów i w granicach nimi określonych. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego p. P. S. domagał się uchylenia decyzji Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] września 2003 r. zarzucając m.in., iż decyzja ta narusza przepisy ustawy o służbie cywilnej poprzez przyjęcie, że podstawowe znaczenie ma ustalenie wyniku w drodze dyskusji członków zespołu, a nie wyniki uzyskane przez kandydatów w poszczególnych częściach sprawdzianu i rozmowy kwalifikacyjnej. Zdaniem skarżącego nie został też prawidłowo poinformowany o wynikach konkursu i uzyskanych ocenach. Ponadto postępowanie konkursowe prowadzone było przez komisję konkursową, w skład której wchodziły osoby podlegające wyłączeniu od postępowania na podstawie art. 24 § 3 kpa, z uwagi na istnienie okoliczności, które mogły wywoływać wątpliwości co do bezstronności tych osób. Szef Służby Cywilnej był poinformowany wcześniej o zaistnieniu takiej okoliczności w związku ze złożeniem przez skarżącego wniosku o wszczęcie postępowania karnego w sprawie złośliwego i uporczywego naruszania przez p. A. G. – [...] – praw skarżącego wynikających ze stosunku pracy. Szef Służby Cywilnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim stwierdzić należy, że zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 3 listopada 1999 r. w sprawie sposobu organizowania i szczegółowych zasad przeprowadzenia konkursów na wyższe stanowiska w służbie cywilnej (Dz. U. Nr 91, poz. 1028) członkiem zespołu nie może być osoba, która jest małżonkiem kandydata lub jego krewnym albo powinowatym do drugiego stopnia włącznie, albo pozostaje wobec niego w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że może budzić uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności. Jeżeli okoliczności te zostaną ujawnione po powołaniu zespołu, Szef Służby Cywilnej dokonuje odpowiedniej zmiany w składzie zespołu (§ 3 ust. 3 rozporządzenia). Z kolei, według § 3 ust. 4 tegoż rozporządzenia, Szef Służby Cywilnej uznaje za nieważne dotychczasowe czynności zespołu, jeżeli osoba, o której mowa w ust. 1 brała udział w pracach zespołu. Powyższe zapisy mają charakter kategoryczny i dotyczą wszystkich członków zespołu, w tym również członka zespołu o jakim mowa w § 2 ust. 3 pkt 2 omawianego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów, tj. dyrektora generalnego właściwego urzędu, który w świetle tego ostatniego przepisu wchodzi "z urzędu" w skład zespołu przeprowadzającego konkurs. Stąd też, nie można podzielić odmiennego poglądu prezentowanego w zaskarżonej decyzji przez Szefa Służby Cywilnej, iż nie jest możliwe powołanie składu zespołu konkursowego z wyłączeniem dyrektora generalnego urzędu, nawet gdyby zachodziły okoliczności o jakich mowa w § 3 ust. 1 omawianego rozporządzenia. Gdyby była taka wola ustawodawcy, to dokonałby określonych wyłączeń w stosunku do członków zespołu wchodzących z urzędu w skład zespołu konkursowego. Poza tym nie można pomijać ratio legis takiej regulacji. Pozostawałoby przecież w rażącej sprzeczności z elementarnymi zasadami praworządności i bezstronności pozostawienie w składzie zespołu konkursowego dyrektora generalnego urzędu w sytuacji, gdy kandydat przystępujący do konkursu byłby np. jego małżonkiem czy też krewnym. W przedmiotowej zaś sprawie Szef Służby Cywilnej nie rozważył należycie, czy wskazane przez skarżącego osoby, w tym osoba zajmująca stanowisko dyrektora generalnego [...] nie pozostają wobec niego w takim stosunku prawnym lub faktycznym, które może budzić uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności (§ 3 ust. 1 rozporządzenia). O takich zaś wątpliwościach co do bezstronności dyrektora generalnego [...] może świadczyć okoliczność, iż dyrektor ten pismem Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...] został odwołany ze składu zespołu konkursowego, gdyż odmówił podpisania oświadczenia dotyczącego spełnienia warunku, o jakim mowa w § 3 ust. 1 omawianego rozporządzenia. Mimo, iż ta osoba również w późniejszym terminie nie złożyła takiego oświadczenia Szef Służby Cywilnej pismem z dnia [...] kwietnia 2003 r. uchylił swoją poprzednią decyzję w sprawie dowołania tej osoby ze składu komisji i w konsekwencji osoba ta była członkiem zespołu konkursowego. Poza tym należy zauważyć, że w § 3 ust. 1 omawianego rozporządzenia nie chodzi o to, czy zachodzą "relacje między przełożonymi i podwładnym, pozostających w ramach stosunku pracy" lecz o to czy istniejący między tymi osobami stosunek prawny lub faktyczny może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności członka zespołu. Na takie zaś stosunki skarżący się powoływał, twierdząc w piśmie z dnia [...] sierpnia 2003 r., iż pozostaje z dyrektorem generalnym "w ostrym sporze w sprawach zawisłych przed kilkoma sądami i będącymi przedmiotem jego doniesienia do prokuratury". Rzeczą zatem Szefa Służby Cywilnej było ustalenie, czy takie sprawy miały faktycznie miejsce i w konsekwencji czy mogły budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tego członka zespołu. Mając na względzie powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271). O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.