II SA 3672/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2004 r. sprawy ze skargi Polski[...] Spółka z o.o. w W. na w W. z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. z dnia [...] czerwca 2003 r., 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania – skarżącej - Polski [...] Sp. z o.o. W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. z dnia [...] czerwca 2003r., którą orzeczono o obciążeniu skarżącej (przewoźnika), karą pieniężną w wysokości 1680 zł za przejazd w dniu 29 kwietnia 2003r. po drodze wojewódzkiej pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że w wyniku kontroli drogowej, przeprowadzonej w dniu 29 kwietnia 2003r. o godzinie 9.08 przy drodze wojewódzkiej nr 721 na stanowisku do kontroli pojazdów przy ul.[...] – J., stwierdzono, że pojazd silnikowy marki VOLVO FL7-F4B7C o numerze rejestracyjnym [...], przewożący GAZ (PROPAN+BUTAN) jest pojazdem nienormatywnym. Dowodem na powyższe jest protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu Nr [...] z dnia 29 kwietnia 2003r, którego kopię otrzymał kierujący pojazdem H. C. Podczas kontroli stwierdzono nacisk na drugą oś pojazdu silnikowego – 80,08 kN przy dopuszczalnej dla tej osi normie - 72,50 kN. Tak więc w ocenie organu nastąpiło przekroczenie nacisku o 7,58 kN ponad dopuszczalną. Kontrolowany pojazd był własnością B. Sp. z o.o., przekazany do użytkowania skarżącej na podstawie umowy leasingu. Wobec czego stroną postępowania jest skarżąca. Skargę na powyższą decyzję wniosła skarżąca - Polski [...] Sp. z o.o., wskazują, iż użyty do przejazdu pojazd nie jest pojazdem nienormatywnym. W ocenie skarżącej pojazd jest przystosowany do przewozu gazu (PROPAN+BUTAN), który podczas jazdy przemieszcza się pomiędzy przegrodami cysterny. Skarżąca wskazała, że cysterna przeznaczona do przewozu skroplonych węglowodorów posiada przegrody wewnętrzne, które spełniają rolę wzmacniającą i rozpraszającą kumulujące się fale niestabilnej i wrzącej cieczy. Cysterna jest więc zbiornikiem gdzie w trakcie jazdy ma miejsce ciągłe przemieszczanie się cieczy, powodujące że pomiar nie jest miarodajny o ile ważenie przeprowadzane przez kontrolujący organ odbędzie się podczas ruchu pojazdu bez odczekania na ustabilizowanie się ładunku. Zdaniem skarżącym podnoszonym w odwołaniu (pismo z dnia 30 lipca 2003r.) od decyzji organu I instancji, że zgodnie z dokumentacją dopuszczającą pojazd do ruchu nawet przy maksymalnej masie całkowitej pojazdu – 24 t nacisk na poszczególne osie nie przekracza 8 t na jedną oś. Z uwagi na fakt, iż masa całkowita pojazdu w dniu kontroli wynosiła 21,44 t., pojazd miał ok. 2,5 t. "niedowagi" nie było możliwości przekroczenia dopuszczalnych nacisków. W ocenie skarżącego niewłaściwe ważenie polegające na wykonywaniu tej Sygn. akt 6 II SA 3672/03 czynności w trakcie ruchu pojazdu spowodowało takie wskazanie, które skutkowało nałożeniem kary pieniężnej. Ponadto skarżąca dołączyła opinię z dnia 8 października 2003r. sporządzoną przez W. M. biegłego w temacie "Oceny prawidłowości rozliczeń produktów naftowych oraz gazu płynnego propan-butan". W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko podnosząc, że w dacie orzekania nie dysponował opinią biegłego i nie mógł się do niej ustosunkować. W zakresie zarzutów dotyczących przeprowadzonego ważenia organ stwierdził, że zakłada, iż organ kontrolujący dysponuje niezbędnymi wagami do przeprowadzenia ważenia wszystkich pojazdów, a sposób ważenia powinien być dostosowany do rodzaju przewożonego ładunku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawy (Dz.U. Nr 153, poz.1271), w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – ustawa o p.p.s.a). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną decyzji nakładającej karę pieniężną były Sygn. akt 6 II SA 3672/03 przepisy art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tj. Dz.U. z 2000r., Nr 71, poz. 838 z póź.zm.), oraz § 4 i § 5 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2003r., Nr 32, poz. 262). Zgodnie z powołanymi przepisami za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia organ nakłada karę pieniężną w opisanej w decyzji wysokości. Stosownie do art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego – Kpa. ( Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 168 ze zm.) w toku postępowania organu administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przy wyważeniu interesu społecznego i słusznego interesu strony. W przeprowadzonym postępowaniu zdaniem Sądu takiego działania zabrakło. Faktem jest, że kontroli poddano samochód cysternę i że była to cysterna jednokomorowa a jest to istotną okolicznością dla sprawy. Rzeczypospolita Polska jest sygnatariuszem umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarowego towarów niebezpiecznych (ADR) sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957r., wraz ze zmianami obowiązującymi od dnia ich wejścia w życie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej, podanymi do publicznej wiadomości we właściwy sposób ( Dz. U. z 2002r. Nr 194, poz. 1629). Konwencja ta został w całości inkorporowana do ustawodawstwa polskiego ustawą z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz.U. z 2002r., Nr 199, poz.1671, z póź.zm). Tak więc kontrolujący pojazd, znając rodzaj przewożonego ładunku i pojazd poddany kontroli winni byli uwzględnić zarówno obowiązujące przepisy jak i okoliczności faktyczne (specyficzne dla tego pojazdu i przewożonego ładunku) w procedurze ważenia i szczegółowo opisać tę procedurę i wszystkie podejmowane czynności w celu ustalania ewentualnych przekroczeń. Skarżący w swoich pismach procesowych nie powołuje się wprawdzie na wskazane wyżej przepisy niemniej jednak jako przewoźnik dokonujący przewozu ładunków niebezpiecznych winien je znać i stosować. Pojazd, którym przewożony był gaz propan-butan miał obowiązek posiadać wypełnioną nim cysternę do wielkości 85% pojemności zbiornika. Wykonana kontrola nie sprawdziła, czy przewożony ładunek spełnia wymagania stawiane przez przepisy dotyczące bezpieczeństwa przewożenia towarów niebezpiecznych. Zastosowano automatyzm działania przepisów zobowiązujących organ do nałożenia kary jeżeli pojazd jest nienormatywny, nie rozpoznawszy dokładnie stanu faktycznego i nie wdając się w ocenę, czy przepis art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98, poz. 602 ), stanowiący że ładunek na pojeździe ma być umieszczony w taki sposób, nie powodował przekroczenia dopuszczalnych Sygn.akt 6 II SA 3672/03 nacisków osi pojazdu na drogę, mógł mieć w konkretnej sprawie zastosowanie. Innymi słowy organ nie sprawdził, czy skarżący mógł, przestrzegając przepisów o bezpieczeństwie przewożenia ładunków niebezpiecznych tj. nakazów wynikających z powołanej ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych i umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR) uczynić zadość wymogom art. 61 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Skarżąca niewątpliwie była zobowiązana przestrzegać obowiązków nałożonych umową międzynarodową. Umowa ADR określa w dziale 4.3 zatytułowanym "Stosowanie cystern stałych ( pojazdów-cystern ), cystern odejmowalnych i kontenerów cystern ze zbiornikami metalowymi oraz pojazdów – baterii wieloelementowych kontenerów do gazu (MEGC)" m.in. stopień napełnienia cystern, posługując się odpowiednimi wzorami, zależnie od przewożonych materiałów i rodzaju cystern. Skarżący nie podnosił wprawdzie, iż powołanymi wyżej przepisami zobligowany był zapełnić cysternę jednokomorową do 85% pojemności zbiornika niemniej jednak organy winny brać tę okoliczność pod uwagę z urzędu. W ocenie Sądu organ nie wziął pod uwagę tak charakteru pojazdu i przewożonego nim ładunku, jak też wyjaśnień skarżącej przedłożonych w odwołaniu od decyzji organu I instancji (z dnia [...] lipca 2003r). W wyjaśnieniach tych wskazano, iż z dokumentacji dopuszczającej pojazd do ruchu wynika, że nawet przy maksymalnej masie całkowitej pojazdu – 24 t nacisk na poszczególne osie nie przekracza 8 t na jedną oś a brak jest możliwości innego rozmieszczenia towaru. Za całą podstawę faktyczną swego rozstrzygnięcia, organ przyjął wykonane czynności kontrolne i ustalenia dokonane protokołem zatrzymania i kontroli pojazdu. Pominął zarzuty skarżącego, że ważenie musiało być przeprowadzone wadliwie i że towar, który był przewożony w kontrolowanym pojeździe był towarem płynnym i ważenie go na wagach przejazdowych musiało powodować brak ustabilizowania się ładunku i tym samym musiało wykazać przekroczenie na jednej z osi. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy przeprowadził klasyczne postępowanie kontrolne w stosunku do decyzji, od której złożono odwołanie. Nie poczynił żadnych własnych ustaleń, opierając się wyłącznie na dowodzie jakim był protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu i przytaczając przepisy jego zdaniem naruszone oraz stanowiące podstawę nałożenia kary. Organ nie rozprawił się z zarzutem zasadniczym, że ważenie nie mogło być przeprowadzone prawidłowo i nie zostało w sposób przejrzysty opisane w protokole. Za podstawowy i niekwestionowany dowód uznano protokół kontroli pojazdu, a nie zauważono i nie rozprawiono się z podnoszonymi przez skarżącego zarzutami. Wątpliwości techniczne podnoszone przez skarżącego, że w jednokomorowej cysternie, przy towarze płynnym uzyskano większy nacisk na drugiej osi pojazdu, mogły zostać wyjaśnione przez organ w trybie art. 84 § 1 Kpa. Nie zostało to wykonane, tym samym Sygn. akt 6 II SA 3672/03 wątpliwości zgłoszone przez skarżącego nie zostały wyjaśnione w sposób jednoznaczny i pewny. Niezasadne jest twierdzenie organu zawarte w odpowiedzi na skargę, iż w zakresie zarzutów dotyczących przeprowadzonego ważenia organ przyjmuje, "..że zakłada, iż organ kontrolujący dysponuje niezbędnymi wagami do przeprowadzenia ważenia wszystkich pojazdów, a sposób ważenia powinien być dostosowany do rodzaju przewożonego ładunku...". Organ II instancji przeprowadza postępowanie korzystając oczywiście z dowodów już zgromadzonych ale dokonując własnych ustaleń. Ponadto Sąd zwraca uwagę, że dołączona przy piśmie z dnia 9 października 2003r. opinia W. M. biegłego w temacie "Oceny prawidłowości rozliczeń produktów naftowych oraz gazu płynnego propan-butan" z dnia 8 października 2003r. wskazująca, że użyta do ważenia waga została zatwierdzona do ważenia ładunków stałych a nie cieczy oprócz argumentacji przedstawionej wyżej dyskwalifikuje przeprowadzone postępowanie administracyjne i potwierdza stanowisko Sądu, że w postępowaniu nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności. Mając to wszystko na uwadze, stwierdzając iż organ administracji naruszył przepisy postępowania tj. art. 7, 8, 75, 77 § 1 Kpa. na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 litera c ustawy o p.p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Stosownie do przepisu art. 152 ustawy o p.p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy o p.p.s.a