II SA 3700/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Sędziowie WSA Protokolant Jarosław Lenard, apl. prok. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2004 r. sprawy ze skargi P. C. na z dnia [...] maja 2001r. Nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] Urząd Patentowy RP, działając w trybie postępowania spornego, unieważnił prawo ochronne nr [...] na wzór użytkowy pt. "Segment meblowy". Do jej wydania doszło w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia [...] października 2000r. firma "N." wystąpiła do Urzędu Patentowego o unieważnienie należącego do P. C. prawa ochronnego nr [...] na wzór użytkowy pt. "Segment meblowy". Z zastrzeżeń ochronnych wynika, że wzór stanowi "Segment meblowy złożony z poziomo usytuowanej płyty w kształcie równoramiennego trapezu wspartej na czterech pionowych prętach złączonych z nią trwale w pobliżu jej naroży, przeznaczony szczególnie do pomieszczeń, w których przebywają dzieci, znamienny tym, że płyta posiada zaokrąglone naroża a długość jej mniejszej podstawy jest równa długości większej podstawy pomniejszonej o długość boku". Przy takim brzmieniu zastrzeżeń ochronnych prawo ochronne zostało udzielone P. C. decyzją z dnia [...] sierpnia 2000r., z pierwszeństwem od [...] listopada 1996r. W uzasadnieniu wniosku o unieważnienie tego prawa "N." podała, że od 1995r. zlecała P. C. wytwarzanie określonych wzorów mebli dziecięcych. Projektantem tych mebli był współpracownik firmy M. M.. Wskazany wzór stołu był znany na rynku i prezentowany w katalogach wielu firm i dlatego "N." nie występowała o uzyskanie prawa wyłącznego do tego wzoru. P. C., mając obecnie prawa ochronne na wskazany wzór, uniemożliwia wnioskodawczyni korzystanie z niego. Zdaniem wnioskodawczyni rozwiązanie nie jest nowe, a identyczne rozwiązanie prezentowane było w katalogu [...] firmy [...] z 1994r. pod numerem [...]. Wymiary prezentowanego tam stolika odpowiadają proporcjom wskazanym w zastrzeżeniach ochronnych wzoru [...]. Kopię tego katalogu ze zdjęciami stołu o blacie w kształcie trapezu wnioskodawczyni załączyła do wniosku. Wnioskodawczyni dołączyła również kopię francuskiego katalogu "[...]" z 1987r. gdzie pod poz. [...] wskazane jest rozwiązanie identyczne ze zgłoszonym przez P. C. oraz kopię katalogu firmy "[...]"[...], gdzie również prezentowany jest taki sam wzór. Wnioskodawczyni wskazała też, że zaokrąglone krawędzie mebli dla dzieci są wymagane normami polskimi i międzynarodowymi i nie mogą być zastrzegane prawami wyłącznymi. Dołączyła tekst Polskiej Normy PN-EN 71-1. Oryginały katalogów przedstawiła na rozprawie. Uprawniony do wzoru użytkowego wnosił o oddalenie wniosku i wskazywał, że zarzuty są zasadne do części przedznamiennej, zaś co do części znamiennej są nieuzasadnione i nieudowodnione. Decyzją z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 114 ust.1 p.1 i art.68 w związku z art.82 ustawy z dnia 19 października 1972r. o wynalazczości /Dz.U. nr 26 z 1993r. poz. 117/, unieważnił prawo ochronne nr [...] na wzór użytkowy pt. "Segment meblowy". W uzasadnieniu decyzji Urząd Patentowy wskazał, że z przedstawionych materiałów a w szczególności z katalogu "[...]" wynika, iż stoliki o takich cechach znamiennych jak zastrzeżone we wzorze ochronnym były znane przed datą pierwszeństwa, zatem wzór użytkowy nie spełniał warunku nowości. Utrzymanie wymienionego prawa ochronnego utrudniałoby w sposób nieuzasadniony swobodną działalność gospodarczą wnioskodawczyni. P. C. wniósł odwołanie od wskazanej decyzji do Komisji Odwoławczej przy Urzędzie patentowym zarzucając , że powinny być brane pod uwagę części przedznamienne i znamienne, bowiem dopiero jako całość stanowią rozwiązanie techniczne objęte ochroną. Dnia 22 sierpnia 2001r. weszła w życie ustawa z 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej /Dz.U. nr 49 z 2001r. pozycja 508, dalej zwana pwp/ i utraciła moc ustawa z 19 października 1972r. o wynalazczości. Zgodnie z art. 257 pwp na decyzje Urzędu Patentowego w sprawach spornych przysługuje skarga do NSA. Zgodnie z art. 317 i art.318 ust.2 pwp odwołania rozpatrywane dotychczas przez Komisję Odwoławczą przekazywane są do NSA jako skargi a zgodnie z art.315 ust. 1 i 2 pwp do stosunków prawnych powstałych przed wejściem w życie pwp znajdują zastosowanie przepisy dotychczasowe. Odwołanie P. C. zostało więc przekazane do NSA jako skarga a do jej rozpoznania stosuje się przepisy ustawy z dnia z 19 października 1972r. o wynalazczości. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie. Z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 153 p.1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / dalej zwane p.p.s.a. , Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/. Zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wobec tego, że sprawa dotyczy skargi na decyzję Urzędu Patentowego, którego siedziba znajduje się w W. sprawa rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a postępowanie toczy się na podstawie p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga nie jest więc uzasadniona. Zgodnie z art. 77 i art.11 w związku z art.82 ustawy o wynalazczości przesłanką zdolności ochronnej wzoru użytkowego jest cecha nowości, przy czym chodzi o nowość w skali światowej a nie krajowej. Wzoru nie uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa ochronnego, został on podany do wiadomości powszechnej albo był jawnie stosowany lub wystawiony na widok publiczny w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do stosowania tego wzoru użytkowego. Cechę nowości niweczy jakiekolwiek ujawnienie wzoru, bez względu na sposób, w jaki to nastąpiło. Ujawnienie następuje wówczas, gdy dotyczy nieokreślonej liczby osób. Zatem dla uzyskania prawa ochronnego na wzór użytkowy konieczne jest, aby elementy decydujące o jego istocie pozostały nieujawnione do wiadomości powszechnej, aż do daty dokonania zgłoszenia w Urzędzie Patentowym. Jeśli ten warunek nowości nie był spełniony, prawo ochronne nie powinno być udzielone, a jeśli jednak zostało udzielone może zostać unieważnione zgodnie z art.68 p.1 ustawy o wynalazczości, o ile wniosek o unieważnienie został zgłoszony przez podmiot legitymujący się interesem prawnym. W sprawie niniejszej "N." uzasadniła swój interes prawny faktem, iż do daty zgłoszenia była dystrybutorem mebli-zabawek wg zgłoszonego wzoru a jej interes prawny nie był kwestionowany w postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu wydając decyzję Urząd Patentowy prawidłowo przyjął, że będące przedmiotem prawa ochronnego rozwiązanie nie było nowe, ponieważ było udostępnione do wiadomości publicznej przed datą stanowiącą o pierwszeństwie. Z przedstawionych katalogów wynika jasno, że wzór stołu o blacie w kształcie trapezu o specyficznych proporcjach /długość mniejszej podstawy jest równa długości większej podstawy pomniejszonej o długość boku/, umożliwiających zestawianie wielu stołów w dowolne kształty, był znany od bardzo dawna i wiele lat przed dokonaniem zgłoszenia, zaś zaokrąglenie krawędzi blatu nie jest szczególną cechą znamienną, tylko cechą wymaganą polską normą. Jeśli zaokrąglenie naroży uznać za cechę konieczną i oczywistą, to w zastrzeżeniach ochronnych pozostaną tylko, znane od dawna, kształt i proporcje blatu. Jeśli zgodnie z wnioskiem odwołania rozpatrywać wzór jako całość i oceniać łącznie jego cechy przedznamienne i znamienne to również, nie posiada on cechy nowości, gdyż takie właśnie rozwiązania prezentowane były wcześniej w przedstawionych katalogach. W tym stanie rzeczy Urząd zasadnie uznał, że zgłoszonemu rozwiązaniu brak cech nowości. W doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że "w celu zniweczenia przymiotu nowości wystarcza stworzenie możliwości zaznajomienia się z wynalazkiem /wzorem użytkowym/ w taki sposób, aby przeciętny specjalista mógł na tej podstawie stosować wynalazek /wzór użytkowy/’’ por. A.Kopff "Konstrukcje cywilistyczne w prawie wynalazczości" Warszawa 1978 s. 54. Z przedstawionego materiału dowodowego wynika, że w sprawie niniejszej przymiot nowości został zniweczony przed dokonaniem zgłoszenia, gdyż wzór był prezentowany w katalogach, produkowany i sprzedawany a odtworzenie go przez przeciętnego specjalistę było możliwe. Zaskarżonej decyzji nie można więc zarzucić naruszenia prawa, a mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.