II SA 3701/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Jarosław Lenard apl. prok. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2004 r. sprawy ze skargi P.C. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2001 r. Nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] Urząd Patentowy RP, działając w trybie postępowania spornego, unieważnił prawo ochronne nr [...] na wzór użytkowy pt. "Zabawka dydaktyczna".Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia 21 października 2000r. firma "N.S." wystąpiła do Urzędu Patentowego o unieważnienie należącego do P.C. prawa ochronnego nr [....] na wzór użytkowy pt. "Zabawka dydaktyczna". Z zastrzeżeń ochronnych wynika, że wzór stanowi "Zabawka dydaktyczna w postaci drewnianej szafki w kształcie prostopadłościanu, wyposażona w drzwi imitujące urządzenia kuchenne, której podstawy stanowią prostokątne płyty, znamienna tym, że płyty stanowiące podstawy, posiadają zaokrąglone naroża i są ze sobą połączone, usytuowanymi w pobliżu ich naroży, czterema prętami o przekroju kołowym z osadzonymi wzdłuż ich tworzących krawędziami trzech ścian". Przy takim brzmieniu zastrzeżeń ochronnych decyzją z dnia [...] lipca 2000r. prawo ochronne zostało udzielone P.C., z pierwszeństwem od 23 kwietnia 1996r. W uzasadnieniu wniosku o unieważnienie tego prawa "N.S." podała, że od 1995r. zlecała P.C. wytwarzanie określonych wzorów mebli dziecięcych. Projektantem tych mebli był współpracownik firmy M.M., powiązany z francuską firmą N., który od 1992r. tj. jeszcze przed rozpoczęciem współpracy z P.C., nadzorował wytwarzanie mebli przez spółdzielnię "S.". Rozwiązanie nie było więc nowe w dacie zgłoszenia. Zaokrąglone naroża są cechą wynikającą ze Polskiej Normy PN-EN 71-1 dotyczącej mebli dla dzieci i były znane i prezentowane wcześniej np. w katalogu firmy H. z 1992r. jako wzory nr [...] i [...]. Naroża w postaci prętów o przekroju kołowym stosowała spółdzielnia "S." przed P.C., a meble produkowane przez nią były wprowadzane do obrotu. Zestaw mebli odpowiadający cechom zastrzeżeń ochronnych prezentowany był w katalogu "N.S." na rok 1996/97, którego druk zakończono w maju 1996r. Wnioskodawczyni podnosiła, że uprawniony uniemożliwia "N.S." sprzedaż opracowanych przez nią wzorów, a to uzasadnia jej interes prawny do złożenia wniosku o unieważnienie jego prawa ochronnego. Do wniosku "N.S." dołączyła odręczne szkice wzoru wykonane przez pana M. oraz oświadczenie prezesa spółdzielni "S.", z którego wynika, że w latach 1990-1994r. spółdzielnia ta produkowała meble dla francuskiej firmy N., prezentowane w katalogu tej firmy. Według oświadczenia, ten katalog "N.S." rozprowadzała corocznie na polskim rynku. Były tam prezentowane również zestawy mebelków kuchennych - zabawek dla dzieci. Wzór ujawniony w katalogu został zmodyfikowany według zaleceń pana M. w celu potanienia produkcji i był produkowany przez "S.", a następnie sprzedawany przez "N.S.". W toku postępowania dowodowego do akt dołączono również oświadczenie wice prezesa spółdzielni "S." potwierdzające produkcję w latach 1992- 1994 zestawów mebelków kuchennych dla dzieci, według wzoru N., dla "N.S.". Według tego oświadczenia wzór produkowany dla "N.S." był tańszy niż dla N. z powodu użycia tańszych materiałów do produkcji. Do akt dołączono też zamówienia N. z 1993r. kierowane do "S." na kuchenki nr [...] i zmywarki nr [...], a także rachunki wystawiane przez "B." - firmę P.C. "N.S." 8 lipca 1994r. i 11 kwietnia 1995r. na kuchenki nr [...] i zmywarki nr [...] według numeru katalogowego N. Dołączono również katalog N. z 1993r. z dodanym nadrukiem "N.S." i specjalnym cennikiem w języku polskim dla polskiego odbiorcy. Uprawniony do wzoru użytkowego wnosił o oddalenie wniosku i wskazywał, że nie przedstawiono żadnego wzoru rozwiązania technicznego znanego przed datą jego zgłoszenia, które zawiera wszystkie cechy zawarte w zastrzeżeniu ochronnym. Zaprzeczał obecności na rynku zgłoszonego przez niego rozwiązania przed datą zgłoszenia. Decyzją z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] Urząd Patentowy RP działając na podstawie art. 114 ust.1 p.1 i art.68 w związku z art.82 ustawy z dnia 19 października 1972r. o wynalazczości /Dz.U. nr 26 z 1993r. poz. 117/. unieważnił prawo ochronne nr [...] na wzór użytkowy pt. "Zabawka dydaktyczna". W uzasadnieniu decyzji Urząd Patentowy wskazał, że mimo iż wzory w katalogu firmy H. nie są identyczne, gdyż nie mają słupków o przekroju kołowym, a katalog "N.S." obejmujący sporny wzór został wydany już po dacie zgłoszenia, to jednak z całokształtu złożonych materiałów wynika, że rozwiązanie w dacie zgłoszenia nie było nowe, a zabawka według wzoru użytkowego [...] była wprowadzana do obrotu przed datą zgłoszenia. Odwołanie od decyzji wniósł do Komisji Odwoławczej przy Urzędzie patentowym P.C., zarzucając niewyjaśnienie sprawy. Podnosił, że nie wykazano, iż szkice dołączone do akt były ujawniane przed datą pierwszeństwa, wzory N. zawarte w katalogu z 1993r. różnią się od wzoru objętego prawem ochronnym, "N.S." nie posiadała żadnego katalogu na 1993r., a ten który złożono do akt jest fotomontażem, oświadczenia pracowników spółdzielni "S." są niezgodne z prawdą, zaś faktury wystawione przez jego firmę "N.S." w 1994r. i 1995r. nie dotyczą zabawki objętej wzorem. Do odwołania dołączył kopie oświadczeń likwidatora spółdzielni "S." z 22 czerwca 2001r., iż spółdzielnia ta nie produkowała zabawek według wzoru przedstawionego w załączniku do pisma tj. zawierającego łączenie elementów słupkami o przekroju kołowym. Dołączył też oświadczenia prezesa i vice prezesa swojej firmy, iż meble robione w 1994r. na zamówienie firmy "N.S." były całkowicie inne niż w zgłoszonym wzorze, w szczególności naroża były o przekroju prostokąta. Dnia 22 sierpnia 2001r. weszła w życie ustawa z 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej /Dz.U. nr 49 z 2001r. pozycja 508, dalej zwana pwp/, i utraciła moc ustawa z 19 października 1972r. o wynalazczości. Zgodnie z art. 257 pwp na decyzje Urzędu Patentowego w sprawach spornych przysługuje skarga do NSA. Zgodnie z art. 317 i art.318 ust.2 pwp odwołania rozpatrywane dotychczas przez Komisję Odwoławczą przekazywane są do NSA jako skargi a zgodnie z art.315 ust. 1 i 2 pwp do stosunków prawnych powstałych przed wejściem w życie pwp znajdują zastosowanie przepisy dotychczasowe. Odwołanie P.C. zostało więc przekazane do NSA jako skarga, a do jej rozpoznania stosuje się przepisy ustawy z dnia z 19 października 1972r. o wynalazczości. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie. Z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 153 p.1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / dalej zwane p.p.s.a. , Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/. Zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wobec tego, że sprawa dotyczy skargi na decyzję Urzędu Patentowego, którego siedziba znajduje się w Warszawie sprawa rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a postępowanie toczy się na podstawie p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga nie jest więc uzasadniona. Zgodnie z art. 77 i art.11 w związku z art.82 ustawy o wynalazczości przesłanką zdolności ochronnej wzoru użytkowego jest cecha nowości, przy czym chodzi o nowość w skali światowej a nie krajowej. Wzoru nie uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa ochronnego, został on podany do wiadomości powszechnej albo był jawnie stosowany lub wystawiony na widok publiczny w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do stosowania tego wzoru użytkowego. Cechę nowości niweczy jakiekolwiek ujawnienie wzoru, bez względu na sposób, w jaki to nastąpiło. Ujawnienie następuje wówczas, gdy dotyczy nieokreślonej liczby osób. Zatem dla uzyskania prawa ochronnego na wzór użytkowy konieczne jest, aby elementy decydujące o jego istocie pozostały nieujawnione do wiadomości powszechnej aż do daty dokonania zgłoszenia w Urzędzie Patentowym. Jeśli ten warunek nowości nie jest spełniony, prawo ochronne nie powinno być udzielone, a jeśli jednak zostało udzielone, może zostać unieważnione, o ile wniosek o unieważnienie został zgłoszony przez podmiot legitymujący się interesem prawnym. W sprawie niniejszej "N.S." uzasadniła swój interes prawny faktem, iż do daty zgłoszenia była dystrybutorem mebli-zabawek wg zgłoszonego wzoru, zaś uprawniony wystąpił przeciwko niej z pozwem o naruszanie praw do wzoru użytkowego. Interes prawny wnioskodawczyni nie był kwestionowany w postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa a Urząd Patentowy prawidłowo przyjął, że będące przedmiotem prawa ochronnego rozwiązanie nie było nowe, ponieważ było udostępnione do wiadomości publicznej przed datą stanowiącą o pierwszeństwie. Z całokształtu zgromadzonych dowodów Urząd prawidłowo wysnuł wniosek, że rozwiązanie było wcześniej znane. Świadczą o tym nie tylko zdjęcia z katalogów N. i H. zawierające rozwiązania prawie identyczne ze zgłoszonym i oświadczenia prezesów spółdzielni "S.", ale także faktura wystawiona w 1994r. "N.S." przez należącą do uprawnionego firmę B., za dostarczenie mebelków. Na fakturze tej meble oznaczone są numerami katalogowymi firmy N., a wśród nich znajduje się również wzór objęty prawem ochronnym. Uprawniony nie wyjaśnił dlaczego już w 1994r. posługiwał się numerami katalogowymi N., przypisanymi do zabawki odpowiadającej zgłoszonemu później wzorowi użytkowemu. Uprawniony nie wykazał też jakiego wzoru mebli dotyczy faktura, jeśli jak twierdził, nie były to meble objęte katalogiem N. Nie wyjaśnił też dlaczego w fakturze posługiwał się numerami katalogowymi N., skoro dotyczyła ona zupełnie innych mebli. Wszystkie te nieścisłości i niejasności świadczą, że przedstawione w odwołaniu twierdzenia uprawnionego, iż zgłoszony przez niego wzór nie był znany przed datą zgłoszenia, są zupełnie gołosłowne. Z przytoczonych faktów wynika, że przed datą pierwszeństwa meble wg zgłoszonego wzoru były już przedmiotem obrotu i trafiły do "N.S." jako dystrybutora. W doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że "w celu zniweczenia przymiotu nowości wystarcza stworzenie możliwości zaznajomienia się z wynalazkiem /wzorem użytkowym/ w taki sposób, aby przeciętny specjalista mógł na tej podstawie stosować wynalazek /wzór użytkowy/’’ por. A.Kopff "Konstrukcje cywilistyczne w prawie wynalazczości" Warszawa 1978 s. 54. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w sprawie niniejszej przymiot nowości został zniweczony przed dokonaniem zgłoszenia, gdyż wzór był prezentowany w katalogach, produkowany i sprzedawany. Dołączone rysunki techniczne z firmy N. świadczą o tym, że już w 1987r. znane było rozwiązanie połączenia prętem o przekroju okrągłym elementów mebelków – zabawek, zaś z dołączonej Polskiej Normy wynika, że zaokrąglone naroża mebli dla dzieci są koniecznością a nie cechą szczególną świadczącą o nowości wzoru. W tym stanie rzeczy zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa, a zatem mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.