II SA 3713/03
WyrokWSA w Warszawie2004-11-08
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Joanna Kube, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana ostatecznej decyzji o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego w trybie art. 155 Kpa jest możliwa, gdy skarżąca domaga się podwyższenia zasiłku do 160% kwoty podstawowej, powołując się na zwolnienia grupowe i wcześniejsze wyroki NSA, mimo że organ ustalił, iż nie spełnia ona przesłanek z art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzje organów obu instancji nie naruszają prawa. Zastosowanie art. 155 Kpa w sprawach zasiłków przedemerytalnych jest ograniczone do badania przesłanek ustawowych, a w tym przypadku skarżąca nie spełniła warunku zwolnienia grupowego co najmniej 100 pracowników z jednego zakładu pracy w określonym czasie, zgodnie z wykładnią NSA. Wcześniejsze wyroki NSA w indywidualnych sprawach nie mogą stanowić podstawy do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.Stan faktyczny
Skarżąca B. N. wniosła o zmianę decyzji przyznającej jej zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% kwoty podstawowej, domagając się podwyższenia do 160%. Powołała się na zwolnienia grupowe w spółce Z. S.A. i wcześniejsze wyroki NSA przyznające wyższy zasiłek innym pracownikom. Wojewoda odmówił zmiany, wskazując, że nie spełnia ona przesłanek z art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu, gdyż z jej zakładu pracy zwolniono mniej niż 100 osób. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając dyskryminację i naruszenie zasady równości.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spraw.) Asesor WSA Joanna Kube Asesor WSA Janusz Walawski Protokolant Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2004 r. sprawy ze skargi B. N. na decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany wysokości zasiłku przedemerytalnego - oddala skargę -
Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia[...]lipca 2003 r., wydaną na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno - Gospodarczych i Wojewódzkich Komisjach Dialogu Społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154 poz. 1793) w związku z art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1997 Nr 25, poz. 128 ze zm.) odmówił zmiany ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...]lutego 2001 r. [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty Z. z dnia [...] stycznia 2001r. nr [...] w sprawie przyznania p. B. N. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] grudnia 2000 r. w wysokości 120% kwoty zasiłku podstawowego tj. [...] zł miesięcznie.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na podstawie decyzji Starosty Z. z dnia [...] stycznia 2001 r. skarżąca uzyskała od dnia [...] grudnia 2000 r. prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% kwoty zasiłku podstawowego. Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Wojewodę [...] z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...]
Pismem z dnia 16 czerwca 2003 r. skarżąca wniosła o zmianę w trybie art. 155 Kpa decyzji ostatecznej Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2001 r. W uzasadnieniu wskazała, że podtrzymuje argumenty zawarte w poprzednio składanych pismach i podkreśliła, że przysługuje jej prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160%. W pismach z dnia 16 stycznia i 20 marca 2003 r. p. B. N. podniosła, że ze spółki Z. S.A. w Z., w której pracowała przed rejestracją w Powiatowym Urzędzie Pracy została zwolniona w wyniku zwolnień grupowych. Wskazała, że sześć osób, które utraciły pracę wraz ze skarżącą w grudniu 2000 r. otrzymało prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 % kwoty zasiłku podstawowego. Skarżąca dodała, że przyznanie zasiłków przedemerytalnych w tej wysokości było konsekwencją skargi złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego i wydanych w sprawie wyroków. Wojewoda [...] uzasadniając decyzję wskazał, że w przypadku skarżącej nie wystąpiły przesłanki z art. 37j ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz, 514) do uzyskania zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej wysokości. Zgodnie bowiem z tym przepisem prawo do zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej wysokości mogły uzyskać osoby, z którymi stosunek pracy lub stosunek służbowy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Organ wskazał, że z informacji uzyskanych ze spółki Z. S.A. wynika, że w okresie trzech miesięcy poprzedzających rozwiązanie ze skarżącą umowy o pracę oraz trzech miesięcy po tym fakcie, przedsiębiorstwo zwolniło mniej niż 100 osób.
Ponadto organ w uzasadnieniu decyzji powołał się na uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2002 roku sygn. akt OPS 10/02, zgodnie, z którą wyżej wymieniony przepis ma zastosowanie do osoby, która została zwolniona w grupie co najmniej 100 pracowników z jednego zakładu pracy.
Odnosząc się zaś do wskazanych przez skarżącą wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewoda [...] podniósł, że były one wiążące dla organu tylko w tych sprawach, których dotyczyły i nie mogą stanowić podstawy do rozstrzygnięcia wniosku skarżącej.
Od powyższej decyzji skarżąca odwołała się do Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. W jego uzasadnieniu powołała argumenty zawarte we wniosku o zmianę decyzji w trybie art. 155 Kpa, jak również w pismach kierowanych do organu w dniu 15 stycznia i 20 marca 2003 r.
Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...]utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego p. B.N. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych. Wskazała ponadto, że we wrześniu 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi uchylił decyzje Starosty Z., w stosunku do sześciu pracowników spółki Z. S.A., którzy otrzymali zasiłki przedemerytalne w wysokości 120%. Następstwem tych wyroków były decyzje przyznające tym pracownikom zasiłek przedemerytalny w kwocie 160% zasiłku podstawowego. Zdaniem skarżącej jest oczywistą niesprawiedliwością, że z grupy zwolnionych z tego samego zakładu pracy i w tych samych warunkach pracowników sześć osób ma wyższy zasiłek od pozostałych. Jest to przejaw dyskryminacji i naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.).
Stosownie do art. 13 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, że niniejsza sprawa rozpatrywana jest w trybie art. 155 Kpa. Przedmiotem postępowania prowadzonego w tym trybie jest sprawdzenie, czy w sprawie nie zachodzi któraś z określonych w tym artykule przesłanek, przemawiających za uchyleniem bądź zmianą decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym. Należy mieć przy tym na uwadze, że decyzje wydawane na podstawie art. 155 Kpa są decyzjami opartymi na konstrukcji uznania administracyjnego. Stąd sądowa kontrola ich legalności jest ograniczona i sprowadza się do zbadania, czy organ rozstrzygający badał sprawę pod kątem wymienionych w tym artykule dyrektyw ustawowych. Rozpoznając zatem na takiej płaszczyźnie skargę p. B. N. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie uchybia prawu.
Podstawą decyzji wydanych w obu instancjach był art. 37j, nieobowiązującej już ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, zasiłek przedemerytalny w wysokości określonej w ust. 3 (tj. 160% kwoty zasiłku podstawowego) przysługuje również osobie nie zamieszkałej w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy rozwiązany został z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Powiat Z. nie był uznany za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Nie istnieje więc przesłanka do przyznania skarżącej zasiłku przedemerytalnego w kwocie 160% zasiłku podstawowego na podstawie art. 37 ust. 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Powstaje zatem pytanie, czy spełnione zostały przesłanki z art. 37j ust. 5 ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej przez organy obu instancji uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2002 roku sygn. akt OPS 10/02 dokonał, wobec rozbieżności dotyczących rozumienia zapisu art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wykładni tego przepisu. W uchwale tej wskazano, że "określony w art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu warunek w postaci rozwiązania stosunku pracy /stosunku służbowego/ z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami odnosi się do jednego zakładu pracy, i to tego zakładu pracy, z którego zwolniona została osoba występująca o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej wysokości". Tak więc NSA jednoznacznie ustalił, że na podstawie art. 37j ust.5 cyt. ustawy, podwyższony zasiłek przedemerytalny w kwocie 160% zasiłku podstawowego przysługuje uprawnionemu w sytuacji, gdy rozwiązano z nim umowę o pracę z przyczyn dotyczących zakładu pracy, z którego w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące zwolniono grupę co najmniej 100 pracowników. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w niniejszej uchwale. Treść tej uchwały była też znana organom obu instancji w chwili prowadzenia postępowania. Z akt sprawy wynika, że mając to na względzie, w trakcie postępowania administracyjnego zbadano, czy spółka Z. S.A. w okresie trzech miesięcy poprzedzających rozwiązanie umowy o pracę ze skarżącą i w okresie do trzech miesięcy po tym zdarzeniu zwolniła grupę co najmniej 100 pracowników. Jednak jak wynika z pism spółki w tym okresie nie zwolniono tak dużej grupy pracowników.
Odnosząc się zaś do zarzutu skarżącej dotyczącego kwestii związanej z uchyleniem przez NSA decyzji Starosty Z. a następnie przyznaniem tym osobom zasiłków przedemerytalnych w wysokości 160 % to wskazać należy, że zgodnie z orzecznictwem dotyczącym nieobowiązującego już art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm.) - np. wyrok NSA z dnia 18 lutego 1999 r. sygn. akt II SA 1926/98 opublikowany w LEX nr 46258, wyroki sądu administracyjnego wiążą organy administracji publicznej tylko w sprawach, których dotyczyły i nie mogą stanowić podstawy dla rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie. Tak więc, przytoczone przez skarżącą wyroki NSA z września 2003 r., zwłaszcza w świetle uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2002 roku, nie mogą być podstawą rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie.
Kierując się powyższymi względami Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło