II SA 372/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący s. NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2004 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2002r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez zezwolenia 1.uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] października 2002; 2.orzeka, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane. Dnia [...] października 2002r. J. S. jadący pojazdem [...] nr rej. [...] został poddany kontroli drogowej przez inspektora kontroli Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego. W protokole kontroli inspektor ustalił, że J. S. wykonywał transport osób i naruszył przepisy art. 18 ust.1 i 2, art.28 ust.1, art.34 ust.1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz.U.nr 125 z 2001 r. poz. 1371 z późniejszymi zmianami/ czym wypełnił dyspozycję art. 92 ust. 1 p.2 tej ustawy tzn. wykonywał transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia z wyłączeniem przewozu kabotażowego. W notatce urzędowej z tej samej daty inspektor kontroli ustalił, że w kontrolowanym pojeździe za przednią szybą umieszczona była tablica kierunkowa z napisem "[...]", a jadąca pojazdem pasażerka oświadczyła, że wsiadła do pojazdu na przystanku na trasie [...] - [...] w miejscowości [...], zaś kierowca okazał zezwolenie [...] nr [...] na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób - przewozy nieregularne. W związku z powyższym, inspektor działając z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, decyzją nr [...] z dnia [...] października 2002r. nałożył na J. S. karę pieniężną w wysokości 8000,00zł za wykonywanie zarobkowego przewozu osób -przewozy regularne bez wymaganego zezwolenia. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 18 ust.1 i 2, art.28 ust.1, art.34 ust.1 i art.92 ust.1 p.2 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Od decyzji tej odwołał się J. S. wnosząc o uchylenie kary. W uzasadnieniu odwołania podnosił, że wykonuje przewozy nieregularne, gdyż prowadzi gospodarstwo rolne i nie ma możliwości wykonywania przewozów regularnych. Zaprzeczył jakoby zabrał pasażerkę na przystanku autobusowym, gdyż wiózł tylko ludzi do pracy z [...] do [...] i po drodze nie zatrzymywał się, zaś tablica kierunkowa nie była uwidoczniona, gdyż była przykryta szmatą. Wnosił o dopuszczenie dowodu z przesłuchania pasażerki na okoliczność dokonywanego przewozu. Decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powołał się na art. 138 § 1 p.1 KPA oraz art. 18 ust.1 i 2, art.28 ust.1, art.34 ust.1, 87 ust.1 i art.92 ust.1 p.2 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym a także lp. 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym /Dz.U. nr 115 z 2002r. poz. 999/. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że kontrolowany pojazd służył odwołującemu się do wykonywania transportu drogowego w rozumieniu art.4 p.1 i 3 ustawy o transporcie drogowym. Transport ten był transportem regularnym, gdyż pojazd spełniał kryteria z art. 2 p.41 ustawy z 20 czerwca 1997r. prawo o ruchu drogowym /Dz.U. 98 z 1997r. poz. 602 z późn. zmianami/ przewidziane dla autobusu tj. miał więcej niż 9 miejsc pasażerskich. Autobus zaś, który wykonuje regularną komunikację publiczną powinien być wyposażony w tablice kierunkowe zgodnie z § 18 i 21 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz ich niezbędnego wyposażenia /Dz.U. nr 44 z 1999r. poz. 432/. Zatem stwierdzenie, że w pojeździe znajdowała się tablica kierunkowa skutkuje wnioskiem, że strona wykonywała regularny przewóz osób. Na decyzję tę wniósł skargę ukarany J. S. i wnosił o jej uchylenie w całości. Zarzucał naruszenie art. 22 p.2 ustawy z 11 maja 1995r. o NSA oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy: art. 75 § 1 i 78 KPA polegające na nieprzesłuchaniu pasażerki oraz nieprawidłowe ustalenie, że tablica kierunkowa była umieszczona za przednią szybą, podczas gdy w rzeczywistości była schowana. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie podnosząc iż fakt, że pasażerka wsiadła na przystanku a w pojeździe umieszczona była tablica kierunkowa świadczą, że strona wykonywała regularny przewóz osób. Z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 153 p.1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / dalej zwane p.p.s.a. , Dz.U. nr 153 z 2002r. poz. 1270/. Zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wobec tego, że sprawa dotyczy skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, którego siedziba znajduje się w Warszawie, sprawa rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a postępowanie toczy się na podstawie p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności prawem materialnym i przepisami procesowymi. Badając pod tym kątem zaskarżone decyzje Sąd stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc uzasadniona. Art. 4 cytowanej wyżej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym zawiera definicje ustawowe. Zgodnie z art. 4 p.7 "przewóz regularny" oznacza "publiczny przewóz osób i ich bagażu wykonywany według rozkładu jazdy podanego przez przewoźnika do publicznej wiadomości co najmniej poprzez ogłoszenia wywieszone na przystankach i dworcach autobusowych, w którym należność za przejazd pobierana jest zgodnie z taryfą opłat podaną do publicznej wiadomości oraz z warunkami przewozu określonymi w zezwoleniu o którym mowa w art. 18". W art. 4 p. 11 ustawa określa też "przewóz okazjonalny". Jest to "przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego". Jak wynika z powyższego przewóz regularny musi spełniać szereg określonych przez ustawę kryteriów :1/ musi mieć publiczny charakter, 2/ musi być wykonywany według rozkładu jazdy, 3/ rozkład jazdy musi być podany przez przewoźnika do publicznej wiadomości, co najmniej poprzez ogłoszenia wywieszone na przystankach i dworcach autobusowych, 4/ należność za przejazd musi być pobierana zgodnie z taryfą opłat, 5/ taryfa ta musi być podana do publicznej wiadomości oraz zgodna z warunkami przewozu określonymi w zezwoleniu. Dopiero łączne spełnienie wszystkich wskazanych wyżej warunków sprawia, że przewóz ma charakter przewozu regularnego. Postępowanie dowodowe powinno więc zostać nakierowane na ustalenie istnienia wskazanych w ustawie przesłanek przewozu regularnego. W sprawie niniejszej żadna ze wskazanych okoliczności nie została jednak ustalona w czasie kontroli. W szczególności nie ustalono, że przewóz odbywał się zgodnie z rozkładem jazdy podanym do publicznej wiadomości, co stanowi istotę przewozu regularnego. Wnioskowanie przeprowadzone przez organ drugiej instancji w uzasadnieniu decyzji i w odpowiedzi na skargę, dotyczące posiadania tablicy kierunkowej, jest całkowicie błędne. Posiadanie tablicy kierunkowej jest, zgodnie z § 18 i 21 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999r., obowiązkowe dla autobusów regularnej komunikacji publicznej. Nie oznacza to jednak wcale, że każdy pojazd, który posiada tablicę kierunkową jest autobusem regularnej komunikacji publicznej. Również zabranie jednej pasażerki z przystanku nie oznacza wykonywania regularnego przewozu osób, bowiem przewóz regularny musi spełniać jednocześnie wszystkie wskazane wyżej kryteria ustawowe, a przede wszystkim być regularny tzn. wykonywany w sposób powtarzalny wedle ogłoszonego publicznie rozkładu jazdy. Ta okoliczność jednak nie została ustalona. Należy więc uznać, że ze zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na uznanie, że wykonywany przez skarżącego przewóz był przewozem regularnym, bowiem w tym kierunku organ nie poczynił należnych ustaleń. Jak wynika z protokołu i uzasadnienia decyzji, skarżący okazał kontrolerowi zezwolenie na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób- przewóz nieregularny. Sąd domniemywa, że chodzi o zezwolenie na "przewóz okazjonalny", gdyż ustawa nie posługuje się terminem "przewóz nieregularny". Skoro skarżący posiadał zezwolenie na przewóz okazjonalny, a nie poczyniono ustaleń co do istnienia ustawowych przesłanek przewozu regularnego, to nieuprawnione było obciążenie go karą pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na mocy art. 92 ust.1 p.2 ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie przewozu regularnego. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że postępowanie dowodowe prowadzono z naruszeniem art. 77 i 78 § 1 KPA, bowiem materiał dowodowy nie został zebrany w sposób wyczerpujący a wnioskowany przez skarżącego dowód ze świadków dla ustalenia charakteru dokonywanego przewozu nie został przeprowadzony. Organ z naruszeniem art. 80 KPA uznał, że okoliczność prowadzenia przewozu regularnego została udowodniona, mimo że nie poczynił w tym kierunku wystarczających ustaleń. Sąd uznał więc, że decyzja II instancji i utrzymana nią w mocy decyzja I instancji wydane zostały bez dokładnego wyjaśnienia sprawy i bez uwzględnienia słusznego interesu obywatela, z naruszeniem art. 7 KPA. Zważywszy powyższe, na podstawie art. 145 § 1 p.1 lit.c p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje i orzekł jak w sentencji. O niewykonywaniu zaskarżonych decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a