II SA 3794/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie: WSA Olga Żurawska-Matusiak Asesor WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant: Apl. prok. Maciej Nowicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2004 r. sprawy ze skargi J.H. i B.H. prowadzących działalność pod nazwą PHU J. w D. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] października 2002 r.; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz J.H. i B.H. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad po rozpatrzeniu odwołania – skarżących – J.H. i B.H. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą PHU J. w D. decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2002r., którą orzeczono o obciążeniu skarżących - jako przewoźników, opłatą drogową w wysokości [...] zł za przejazd w dniu [...] lipca 2001r. pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W uzasadnieniu tej decyzji podano wyniki stwierdzonych podczas kontroli przekroczeń dopuszczalnych parametrów pojazdu tj. nacisków na osie drugą, trzecią, czwartą i piątą oraz przekroczenie masy całkowitej pojazdu a to stanowiło podstawę naliczenia opłaty. Powyższa decyzja została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucono nieprawidłowości w ważeniu pojazdu poprzez użycie wag dynamicznych, które wg. skarżącego są zawodne. Wskazano, że pomiar dokonany na wadze statycznej podczas załadunku wskazywał różnicę prawie [...] ton w stosunku do pomiaru dokonanego przez organ. Wskazano na fakt, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002 r., P 6/02 wdanym po rozpoznaniu pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego o zbadanie zgodności m. in. § 9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. o opłatach drogowych z art. 2 i art. 92 ust.1 Konstytucji RP orzekł, że § 9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 tego rozporządzenia jest niezgodny z art. 92 ust. 1 uznał przepis w oparciu o który orzeczono karę za niezgodny z Konstytucją RP. Wskazując na powyższe wnoszono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o oddalenie skargi podnosząc, iż wszystkie czynności były dokonane prawidłowo a wagi posiadały odpowiednią legalizację. W zakresie zgodności zastosowanych przepisów z Konstytucją organ stwierdził, że jest obowiązany stosować obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawy (Dz.U. Nr 153, poz.1271), w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – ustawa o p.p.s.a). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002 r., P 6/02 wdanym po rozpoznaniu pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego o zbadanie zgodności m. in. § 9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. o opłatach drogowych z art. 2 i art. 92 ust.1 Konstytucji RP orzekł, że § 9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 tego rozporządzenia jest niezgodny z art. 92 ust. 1. W obszernym uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny powołał się na swój wcześniejszy wyrok z dnia 27 kwietnia 1999r. P 7/98, w którym stwierdził, że § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych był niezgodny z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP przez to, że naruszał zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowił przepis o charakterze represyjnym. Według Trybunału Konstytucyjnego ustalanie opłaty za przejazd pojazdem nie normatywnym bez zezwolenia na podstawie § 9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych następuje w istocie w taki sam sposób, jak ustalenie tej opłaty na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych, uznanego przez Trybunał za niekonstytucyjny. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych pomimo wspomnianego, wcześniejszego wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 7/98 dalej powtórzyło i utrzymało przepisy niezgodne z Konstytucją RP. Mając to na względzie należało przyjąć, że kwestionowane przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych zostały wydane na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia ustawowego (bez ustawowego upoważnienia) i dlatego są niezgodne z art.92 ust. 1 Konstytucji RP. W rozpoznawanej sprawie decyzje zostały wydane na podstawie zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny § 9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych. Natomiast organ II instancji z niezrozumiałych powodów rozstrzygnął na podstawie art.13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U z 2000r., Nr 71, poz.838, z póź.zm). Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego (potwierdzające niezgodność kwestionowanego przepisu z aktem wyższej rangi) ma wpływ na sposób załatwienia sprawy zawisłej przed Sądem. Takie orzeczenie stanowi przesłankę wznowienia postępowania (art. 145a kpa.) i w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji. Stosownie, bowiem do art. 145 § 1 pkt. 1 litera b ustawy o p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Można dodać, iż jeszcze na gruncie ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdził występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego. W świetle tej regulacji prawnej rozważanie zarzutów podniesionych w skardze staje się zbędne. Mając to wszystko na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 litera b ustawy o p.p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Stosownie do przepisu art. 152 ustawy o p.p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy o p.p.s.a