II SA 381/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spraw.) Asesor WSA Jacek Fronczyk Protokolant Mirosław Gdesz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2004r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] października 2002r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z dnia [...] października 2002 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z 2001 r. Nr 49, poz. 509 i z 2002 r. Nr 113, poz. 984) oraz art. 9 b ust. 1 i ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 162, poz. 1118, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 19, poz. 239, Nr 22, poz. 291 i Nr 12, poz. 1323, z 2001 r. Nr 111, poz. 1194 i Nr 144, poz. 1615 oraz z 2002 r. Nr 4, poz. 32 i Nr 113, poz. 984), po rozpatrzeniu odwołania Pani M. B. od decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...]lipca 2002 r. odmawiającej nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego, zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji podał m.in., iż M.B. - nauczyciel Szkoły Podstawowej w W. złożyła wniosek do [...] Kuratora Oświaty o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy- Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 ze zm.). Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...][...] Kurator Oświaty odmówił Pani M. B. nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego. W uzasadnieniu wskazał, iż M.B. nie spełnia wymagań do nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego określonych w art. 9 b ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, a w szczególności nie posiada kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela języka polskiego. Pismem z dnia 14 sierpnia 2002 r. Pani M. B. wniosła do Ministra Edukacji Narodowej i Sportu odwołanie od decyzji [...]Kuratora Oświaty. Organ odwoławczy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 9b ust. 1 ustawy - Karta Nauczyciela warunkiem nadania nauczycielowi stopnia nauczyciela dyplomowanego jest: spełnianie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3 powołanej ustawy, odbycie stażu zakończonego pozytywną ocena dorobku zawodowego, uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej. Stosownie do postanowień art. 9b ust. 6 ustawy - Karta Nauczyciela nauczycielowi, który nie spełnia tych warunków, organ sprawujący nadzór pedagogiczny odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, nadania stopnia awansu zawodowego. Decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia[...] lipca 2002 r. nr [...]odmawiającą Pani M. B. nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego uzasadniono brakiem kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela języka polskiego. W myśl art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy - Karta Nauczyciela stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w poszczególnych typach szkół i placówek określają przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. z 2002 r. Nr 155, poz. 1288). W myśl § 4 powołanego rozporządzenia kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach podstawowych posiada m. in. osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć, która ponadto posiada przygotowanie pedagogiczne i ukończyła studia podyplomowe z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. Pani M.B. legitymuje się: ” dyplomem ukończenia studiów magisterskich w zakresie filologii rosyjskiej na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu J. w K. (1978 r.), ” zaświadczeniem ukończenia studiów podyplomowych w zakresie filologii rosyjskiej (1987 r.), ” świadectwem ukończenia studiów podyplomowych w zakresie bloku humanistycznego w szkole podstawowej (2001 r.). Pani M. B., zatrudniona w szkole podstawowej na stanowisku nauczyciela języka polskiego nie posiada zatem kwalifikacji w rozumieniu art. 9b ust. 1 ustawy - Karta Nauczyciela. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi p. M. B. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o jej uchylenie i przyznanie jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż podstawą decyzji odmawiającej nadania jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego było stwierdzenie, iż nie posiada ona kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela języka polskiego. Wskazała, iż języka polskiego uczy w szkole od 30 lat w wymiarze nie mniejszym niż - obowiązującego pensum, a od roku 2000/2001 - uczy wyłącznie tego języka. Zdaniem skarżącej ukończenie przez nią studiów podyplomowych w zakresie bloku humanistycznego w szkole podstawowej oznacza, iż uzyskała ona kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela języka polskiego w szkole podstawowej. Takie stanowisko potwierdza także Rektor Wyższej Szkoły Administracji w B.w piśmie z dnia [...]kwietnia 2003 r. Minister Edukacji Narodowej i Sportu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu skarżącej wyjaśnił, iż ukończenie tychże studiów nie dawało kwalifikacji do nauczania języka polskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd, właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdyż na obszarze tego Sądu znajduje się siedziba organu, którego decyzja została zaskarżona - art. 13 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 9b ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karty Nauczyciela. Zgodnie z tym przepisem warunkiem nadania nauczycielowi stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego jest: ” spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3 powołanej ustawy, ” odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego, ” uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej. W sprawie jest niesporne, że skarżąca jest zatrudniona na stanowisku nauczyciela języka polskiego. W okresie od [...] września 2000 r. do [...] maja 2001 r. odbyła staż na stopień nauczyciela dyplomowanego w wymiarze 1 roku i 9 miesięcy, a w dniu [...] czerwca 2002 r. otrzymała pozytywną ocenę dorobku zawodowego wydaną przez Dyrektora Szkoły w W.. Pani M. B. legitymuje się: ” dyplomem ukończenia studiów magisterskich w zakresie filologii rosyjskiej na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu W., ” zaświadczeniem ukończenia studiów podyplomowych w zakresie filologii rosyjskiej, ” zaświadczeniem ukończenia studiów podyplomowych "Interprzedmiotowych dla polonistów" - studiów kwalifikacyjnych przeznaczonych dla polonistów prowadzących zajęcia w zakresie "ścieżek edukacyjnych". Istota sprawy sprowadza się do wyjaśnienia, czy skarżąca spełnia wymagania kwalifikacyjne, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3 powołanej ustawy w szczególności, czy fakt ukończenia przez nią studiów podyplomowych w zakresie bloku humanistycznego w szkole podstawowej oznacza, że uzyskała ona kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela języka polskiego w szkole podstawowej. Ogólne kwalifikacje, których posiadanie jest niezbędne do zajmowania stanowiska nauczyciela określa przepis art. 9 ust. 1, który w pkt 1 stanowi, iż stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Szczegółowe kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w poszczególnych typach szkół i placówek określają przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. z 2002 r. Nr 155, poz. 1288). Stosownie do § 4 tego rozporządzenia kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach podstawowych posiada m.in. osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć, która ponadto posiada przygotowanie pedagogiczne i ukończyła studia podyplomowe z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. Zauważyć należy, iż nie każde studia podyplomowe nadają kwalifikacje do nauczania danego przedmiotu. Program studiów podyplomowych, czas ich trwania oraz warunki rekrutacji są ustalane przez samą uczelnię. Do czasu wydania na podstawie ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 ze zm.) przepisów wykonawczych w sprawie standardów kształcenia nauczycieli przyjmuje się, że charakter kwalifikacyjny mają studia podyplomowe, których program obejmuje całość zagadnień zawartych w szkolnym programie nauczania danego przedmiotu, a także przewiduje zajęcia z metodyki nauczania danego przedmiotu. W razie wątpliwości niezbędne jest uzyskanie informacji o programie studiów podyplomowych porównanie go z programem szkolnym w wyżej wymienionym zakresie. Zauważyć należy, iż Rektor Wyższej Szkoły Administracji w B. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2003 r. wskazał, iż ukończenie przez skarżącą studiów podyplomowych spowodowało uzyskanie przez nią kwalifikacji do nauczania języka polskiego. W niniejszej sprawie organy orzekające ograniczały się jedynie do stwierdzenia, ze przez ukończenie tych studiów podyplomowych skarżąca nie nabyła wymaganych kwalifikacji do nauczania wymienionego przedmiotu. Nie wyjaśniły natomiast, na jakiej podstawie doszły do takiego wniosku i dlaczego nie uwzględniły dowodu z dokumentu. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej i Sportu wskazał, iż z programu odbytych przez skarżącą studiów podyplomowych wynika, iż ich ukończenie daje jedynie kwalifikacje do prowadzenia zajęć w ramach bloku humanistycznego w szkole podstawowej lecz nie daje kwalifikacji do nauczania odrębnych przedmiotów wchodzących w skład bloku humanistycznego, w tym języka polskiego. Podkreślić należy, iż odpowiedź na skargę nie może "uzupełniać" zaskarżonej decyzji przez zamieszczanie w niej rozważań i ocen, które zgodnie z art. 107 § 3 kpa powinno zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż rozpatrzenie sprawy nastąpiło z naruszeniem art. 7 kpa, 8 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, nieuwzględnienie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, a sporządzone uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić wskazania dotyczące kierunku prowadzenia sprawy. Wyżej omówione uchybienia powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O niewykonalności orzeczenia orzeczono na mocy art. 152 powołanej ustawy.