II SA 3845/03
WyrokWSA w Warszawie2004-11-03
Skład orzekający: Sędzia Sędzia WSA
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia została nałożona prawidłowo, jeśli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie, mimo że łączna masa pojazdu nie przekroczyła dopuszczalnej, a kierowca nie zgłosił uwag do protokołu kontroli?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna została nałożona prawidłowo, ponieważ przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu stanowiło podstawę do jej nałożenia, niezależnie od tego, czy łączna masa pojazdu została przekroczona. Odpowiedzialność przewoźnika za prawidłowe rozłożenie ładunku i jego naciski na osie jest obligatoryjna i wynika z przepisów prawa. Sąd podkreślił, że kontrola sądowa ogranicza się do zgodności z prawem, a nie do oceny słuszności nałożonej kary.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę K.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich nakładającą karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Skarżący zarzucił niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, rażącą sprzeczność z prawem oraz kwestionował prawidłowość pomiarów nacisków na osie i swoją odpowiedzialność jako przewoźnika. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie: Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2004 r. sprawy ze skargi K.G. na w W. z dnia [...] września 2003 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę.
Decyzja nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 roku Dyrektor [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich nałożył na K.G., na podstawie art. 19 ust.2 pkt 2, art. 20 pkt 8 i z art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych /Dz.U. nr 14, poz. 60 ze zm./ w związku z § 3, 4 ,5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia /Dz.U. nr 44, poz. 432/, karę pieniężną w wysokości [...] złotych za przejazd bez zezwolenie pojazdem nienormatywnym.
Po rozpoznaniu odwołania K.G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2003 roku nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego decyzja Dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich jest zasadna. Z protokołu kontroli wynika bowiem, że w kontrolowanym pojeździe stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych parametrów zespołu. Pomiaru dokonano przy użyciu wagi, która miała stosowne świadectwo legalizacji. Brak więc podstaw do twierdzenia, że wynik pomiaru był błędny. Kierowca prowadzący pojazd podpisał protokół kontroli i nie zgłosił żadnych uwag do sposobu jej przeprowadzenia. Za przekroczenie nacisków na osiach naliczono stosowna karę, zgodnie z przepisami tj. art. 13 ust 2a i 2b ustawy i załącznikiem do ustawy określającym wysokość kar a mianowicie Lp. 4.4. lit. d i e; Lp. 4.3. lit. a. To przewoźnik, zdaniem Kolegium, ponosi odpowiedzialność za przewożony ładunek i jego prawidłowe rozłożenie tak, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2003 roku utrzymującą w mocy decyzję [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył K.G. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania względnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Obu decyzjom zarzucił niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających wpływ na wynik sprawy oraz rażącą sprzeczność z prawem materialnym i procesowym oraz zasadami współżycia społecznego.
Zdaniem skarżącego ujawnione w protokole pomiary nie są i nie mogą być prawidłowe albowiem łączna masa samochodu była niższa od dozwolonej. Odległość najbardziej obciążonej osi drugiej od najmniej obciążonej osi trzeciej wynosi jedynie [...] metra, co przy sztywnej konstrukcji pojazdu czyni niemożliwym istnienie takich różnic nacisków. Dokonujący pomiarów funkcjonariusze odmówili ponownego zmierzenia nacisków na poszczególne osie. Legalizacja urządzeń kontrolnych była dokonana na siedem miesięcy przed kontrolą. Podpis kierowcy pod protokołem oznacza tylko, że taka kontrola się odbyła. Nie jest akceptacją treści. Zarówno kontrola jak i będąca jej następstwem dwuinstancyjne postępowanie administracyjne nie ustaliło w żaden sposób, kto faktycznie był przewoźnikiem. Obie decyzje łączą odpowiedzialność za stan techniczny pojazdu z prawem własności, co jest sprzeczne z prawem. Gdyby własność decydowała o odpowiedzialności to udział w postępowaniu winien brać drugi współwłaściciel. Organy nie wzięły także pod uwagę powodów dla których nastąpił zjazd z drogi krajowej. Wysokość nałożonej kary jest tak duża, że niemożliwa do zapłacenia bez utraty majątku a następnie dochodów i podmiotowości gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/.
Niniejsza sprawa należy do takiej kategorii spraw.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, chodzi o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych kryteriów sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wszystkie pojazdy poruszające się po drogach publicznych muszą spełniać warunki określone w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz ich niezbędnego wyposażenia /Dz. U nr 44, poz. 432/. W § 4 i 5 rozporządzenia określona została wielkość dopuszczalnych nacisków na osiach w zależności od ich rozstawów oraz wielkość dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu z ładunkiem.
W rozpoznawanej sprawie organy trafnie przyjęły, że samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] stanowiący współwłasność K.G. nie spełniał warunków technicznych. W toku kontroli tego pojazdu stwierdzono, że przekroczony został dopuszczalny nacisk na II oś składową pojazdu o [...] KN, IV oś składową pojazdu o [...] KN i V oś składową pojazdu o [...]KN. Brak przy tym jakichkolwiek podstaw do kwestionowania dokonanych pomiarów. Protokół kontroli zawiera dokładne ustalenia co do omawianych przekroczeń. Podpisany został przez kierowcę bez żadnych uwag. Wynika z niego, że waga miała stosowne świadectwo legalizacji. Dokonany na niej pomiar nie może więc budzić wątpliwości. Możliwym jest przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osiach pojazdu bez przekroczenia jego masy całkowitej. W takiej sytuacji ładunek jest skumulowany na jednej z osi, w tym wypadku II-giej. Za przekroczenie masy całkowitej byłaby dodatkowa kara.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, kierowca miał możliwość, obok złożonego podpisu, zgłoszenia uwag gdyby je posiadał. Protokół zatrzymania i kontroli pojazdu zawiera specjalna rubrykę dotycząca uwag kierowcy. W niniejszej sprawie kierowca pojazdu z niej nie skorzystał
W sytuacji, gdy skarżący nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, co jest niesporne, zasadnym było nałożenie na niego kary pieniężnej na podstawie art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych /Dz.U.nr 14, poz. 60 z póz. zm./. Wysokość kary ustalona została na podstawie załącznika do ustawy. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają zatem prawa.
Skarżący kwestionuje swoją odpowiedzialność. Podnosi, że oba organy nie ustaliły, kto w istocie był przewoźnikiem. To, że K.G. był przewoźnikiem nie budzi wątpliwości w ocenie sądu. Tego faktu nie zakwestionował w odwołaniu a wręcz potwierdza go zarówno treść odwołania jak i skargi. Przewoźnikiem jest prowadzący przedsiębiorstwo na własny rachunek i może być nim także osoba fizyczna lub prawna, działająca w tym charakterze faktycznie bez względu na rodzaj tytułu prawnego /własność (współwłasność), użytkowanie, dzierżawa, leasing/. Kierowca w tym rozumieniu nie jest przewoźnikiem-wyrok NSA z 1999.04.23 w sprawie USA 1838/98.
Zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98, poz. 602/ przewoźnik ponosi odpowiedzialność za przewożony ładunek i jego rozkład. W szczególności jest on odpowiedzialny za prawidłowe ułożenie i zabezpieczenie ładunku tak, aby ładunek umieszczony na pojeździe m. in. nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Zatem odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym ponosi przewoźnik. Obciążenie przewoźnika karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym jest obligatoryjna. Nie zmieniają tej odpowiedzialności przepisy Prawa przewozowego. Powoływanie się na odpowiedzialność nadawcy jest także bezzasadna. Swoje roszczenie wobec nadawcy, przewoźnik może zrealizować w drodze powództwa cywilnego.
Argumenty o restrykcyjnym charakterze kar za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, czego skutkiem może być sprzedaż pojazdu, utrata płynności finansowej i konieczność zwolnienia pracowników a także niemożliwość zapłacenia tak wysokiej kary bez utraty majątku nie mogły być przedmiotem oceny sądu albowiem, jak to podniesione zostało na wstępie rozważań, wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę decyzji administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem nie zaś kryteriów słusznościowych a podnoszone do takowych należą.
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 ustawy sąd oddalił skargę z braku uzasadnionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło