II SA 3903/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędziowie NSA Anna Robotowska (spraw), Asesor WSA Piotr Borowiecki, Protokolant Aleksandra Borowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża ,,[...]’’ 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2002r. 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz H. P. kwotę 100 zł. (stu złotych) tytułem wpisu sądowego 3. stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Minister Środowiska decyzją z dnia [...] października 2002r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002r. w przedmiocie wygaśnięcia koncesji udzielonej H. P. na wydobycie kruszywa naturalnego ze złoża "[...]", na gruntach wsi T. gm. K. W uzasadnieniu podano że: decyzją z dnia [...] września 1995r. Pan H. P. otrzymał koncesję na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "[...]", na gruntach wsi T. gm. K. na czas do [...] września 2005r. Pismem z dnia 5 marca 2002r. Pan H. P. poinformował organ koncesyjny o przystąpieniu do likwidacji zakładu górniczego. W wyniku wezwania do wyjaśnienia swoich zamiarów pismem z dnia 15 maja 2002 r. Pan H. P. uściślił, że jego pismo z 5 marca 2002r. należy traktować jako zrzeczenie się koncesji, które skutkuje jej wygaśnięciem. Organ podniósł, że zrzeczenie się koncesji, co skutkuje jej wygaśnięciem, nie zwalnia dotychczasowego adresata z obowiązków związanych z likwidacją zakładu górniczego, a także z określonych tą koncesją obowiązków w zakresie ochrony środowiska. Wojewoda [...] zobowiązał nią Pana H. P. do wykonania określonych tą koncesją obowiązków w zakresie zabezpieczenia wyrobiska, sporządzenia dodatku do dokumentacji geologicznej (rozliczającej zasoby złoża), a także likwidacji zakładu górniczego i rekultywacji terenów z których wydobyto kopalnię. Stosownie do art. 29 ust 2 pr.g.g o zakresie i sposobie wykonania obowiązków związanych z utratą mocy koncesji orzeka organ koncesyjny w uzgodnieniu z wójtem. W przedmiotowej sprawie takie uzgodnienie zostało dokonane postanowieniem Wójta gm. K. z dnia [...] sierpnia 2002r., doręczonym zresztą także Pan H. P. Nałożone na stronę obowiązki przez organ I instancji w decyzji wynikają z przepisów prawa i tak obowiązek zabezpieczenia wyrobiska odpowiada wymaganiom określonym w pkt 9 koncesji w zw. z art. 29 ust 1 pr.g.g Obowiązek sporządzenia dodatku rozliczeniowego (pkt 2 zaskarżonej decyzji) wynika z art. 72 pr.g.g. w zw. z §7 ust 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 19 grudnia 2001r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje geologiczne złóż kopalin (Dz. U. 2001 r. Nr 153, poz. 1778). Z kolei obowiązek likwidacji zakładu górniczego (pkt 3 zaskarżonej decyzji) spoczywa na przedsiębiorcy z mocy art. 80 i nast. w zw. z art. 29 ust. 4 pr.g.g. Nie ma też wątpliwości co do tego, że do obowiązków rekultywacji terenów poeksploatacyjnych (pkt 4 zaskarżonej decyzji) należy stosowac odpowiednio przepisy ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 1995r. Nr 16, poz. 78 ze zm.), co przewiduje art. 80 ust. 2 pr.g.g. Podniesiony przez stronę zarzut, jakoby nie miał on możliwości korzystania z nieruchomości objętych dotychczasową koncesją nie ma znaczenia przy badaniu przez organ obowiązków wynikających z w/w przepisów prawa. Organ podkreślił, iż jest on dzierżawcą działki nr [...] i części działki nr [...], zaś obydwie umowy dzierżawy zostały zawarte w formie notarialnej, na czas oznaczony do roku 2010. Obydwie umowy przewidują, że przed upływem określonego nimi terminu nie mogą być jednostronnie rozwiązane. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje okoliczność, że w dniu [...] stycznia 2002r. właścicielka działki Pani C. K. sprzedała tę działkę Panu G. P. W świetle art. 678 w zw. z art. 694 kodeksu cywilnego zbycie przedmiotu dzierżawy nie powoduje rozwiązania umowy dzierżawy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Pan H. P. domaga się uchylenia powyższej decyzji zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Podnosi ponadto naruszenie przepisu art. 16 ust. 2a ustawy prawa geologicznego, co skutkowało wydaniem decyzji I instancji przez niewłaściwy organ. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wnosi o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji pierwszoinstancyjnej przez niewłaściwy organ wyjaśnił, iż z treści decyzji koncesyjnej wydanej przez b. Wojewodę [...] nie wynika, iż przesłanki o jakich mowa w art. 16 ust 2a ustawy prawo geologiczne, a co automatycznie wpływałoby na zmianę właściwości organu uprawnionego do wydania decyzji o wygaśnięciu koncesji. Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnymi przekazał niniejszą skargę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze art. 16 § 1 organami koncesyjnymi są: Minister właściwy do spraw środowiska, Wojewoda i Starosta. Starosta jako organ koncesyjny może wydać decyzję o udzieleniu lub uchyleniu koncesji na poszukiwanie, rozpoznanie i wydobywanie kopalin pospolitych na powierzchni nie przekraczającej 2 ha i przewidywanym rocznym wydobyciu nie przekraczającym 20.000m3, gdzie działalność będzie prowadzona bez użycia materiałów wybuchowych. Te kompetencje Starosty zostały wprowadzone kolejną nowelizacją ustawy prawa geologicznego i górniczego i obowiązują od 1 stycznia 2002r. (art. 1 ustawy z dnia w lutego 1994r. Dz. U. Nr 27, poz.110. 1190.), ale Starosta jest organem koncesyjnym od 1 stycznia 1999r. (zmiana ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Jak wynika z wniosku skarżącego o udzielenie koncesji wniesionego w dniu 11 września 1995r. ubiegał się on o koncesję na eksploatację i sprzedaż kruszywa, a maksimum planowanego rocznego wydobycia wynosić miało około 10.000 m3 rocznie. Z treści wniosku wynika, że strona nie przewidywała wydobywania kruszywa przy pomocy materiałów wybuchowych. Decyzją koncesyjną określono granice obszaru górniczego o powierzchni 9287m2. W skardze strona podniosła ponownie, iż spełniła wszystkie 3 wymogi określone przepisem art. 16 ust. 2a ustawy tj. koncesja obejmowała obszar nie przekraczający 2 ha, wydobycie roczne nie przekraczało 20 000 m3, przy wydobyciu nie używała materiałów wybuchowych. Jak wynika z akt sprawy organ I instancji nie badał swojej właściwości, do czego był zobowiązany zgodnie z art. 19 k.p.a., z którego wynika, iż organy muszą kontrolować swoją właściwość od momentu wszczęcia postępowania do rozstrzygnięcia sprawy decyzją kończącą postępowanie. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 maja 1991r. III ARN 17/91 wyraził pogląd, iż z zasady przestrzegania przez organ administracyjny właściwości z urzędu z urzędu (art. 19 k.p.a.) wynika obowiązek skrupulatnego badania właściwości przez organ w każdym stadium postępowania. Wynik negatywnego wykonania obowiązku przewidzianego w art. 10 k.p.a. skutkuje przekazaniem sprawy organowi właściwemu (art. 65 § 1 k.p.a.) Zdaniem Sądu organy obu instancji dopuściły się naruszenia wyżej wymienionych przepisów postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego też sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit.L ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Uchylenie decyzji obu instancji uzasadnia zastosowanie art. 152 w/w ustawy.