II SA 3904/03
WyrokWSA w Warszawie2004-10-29
Skład orzekający: Pamela Kuraś - Dębecka, Maria Jagielska, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy produkcja towarów oznaczonych znakiem towarowym w Polsce na eksport, zgodnie z umową z uprawnionym, stanowi używanie znaku towarowego w rozumieniu przepisów o wygaśnięciu prawa z rejestracji znaku towarowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że produkcja towarów oznaczonych znakiem towarowym w Polsce na eksport, na zlecenie uprawnionego z rejestracji, stanowi używanie znaku towarowego. Błędne jest uznanie takiej produkcji za tranzyt, który nie świadczy o używaniu znaku. Polska, przystępując do Unii Europejskiej, zobowiązała się do dostosowania swojego prawa, a dyrektywy wspólnotowe uznają używanie znaku dla celów eksportu za jego używanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Urzędu Patentowego RP o wygaśnięciu prawa z rejestracji znaku towarowego TUDOR na rzecz szwedzkiej firmy T. AB. Urząd Patentowy uznał, że znak nie był używany w Polsce, ponieważ produkcja towarów odbywała się na eksport. Firma T. AB wniosła skargę do sądu, argumentując, że produkcja na eksport jest formą używania znaku i że Polska zobowiązała się do dostosowania swojego prawa do prawa europejskiego. Sąd rozpoznał sprawę po wejściu w życie PPSA, przejmując ją od NSA.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego RP. Orzeczono, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Urzędu Patentowego RP na rzecz T. AB kwotę 700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie: WSA Maria Jagielska WSA Halina Emilia Święcicka (spraw.) Protokolant Aleksandra Borowiec-Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2004 r. sprawy ze skargi T. AB w siedzibą w N., Szwecja na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia prawa z rejestracji znaku towarowego TUDOR [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. orzeka, iż uchylona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Urzędu Patentowego RP na rzecz T. AB w siedzibą w N., Szwecja kwotę 700 (siedemset) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu wniosku Z. S.A. w P. o uznanie za wygasłe prawa z rejestracji znaku towarowego słownego TUDOR [...] udzielonego na rzecz T. AB, Szwecja, decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. [...] wydaną na podstawie art. 28 ust. 1 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17) w związku z art. 315 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. Nr 49 z 2001 r. poz. 508 ze zm.) wygasił prawo z rejestracji znaku towarowego TUDOR [...] z dniem [...] listopada 2000 r.
W uzasadnieniu decyzji Urząd Patentowy podał, że wnioskodawca w oparciu o zamiar zarejestrowania na swoją rzecz przedmiotowego znaku, który stanowił jego nazwę z lat trzydziestych uzasadnił interes prawny. Uprawniony z tytułu rejestracji kwestionował interes prawny wnioskodawcy uznając, iż wnioskodawca posiada tylko interes faktyczny. Obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia przyczyn usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu rejestracji. Z doręczonych przez uprawnionego materiałów dowodowych wynika, że uprawniony nie wprowadzał na rynek polski towarów objętych rejestracją działania do złożonego wniosku o wygaśnięcie prawa z rejestracji znaku towarowego i oznaczonych znakiem TUDOR. Towary były produkowane w Polsce, oznaczane znakiem ale wysyłane bezpośrednio do uprawnionego do Szwecji i tam prawdopodobnie wprowadzane na rynek. Z przedstawionych faktur wynika, iż towary objęte rejestracją były sprzedawane przez firmę C. S.A. w P. do firmy T. Sprzedaż taka bardziej przypomina tranzyt przez teren Polski niż używanie znaku towarowego na terenie Polski. Pozostałe materiały złożone przez uprawnionego mające świadczyć o powszechnej znajomości przedmiotowego znaku towarowego nie dotyczą Polski i nie mają związku z prowadzonym postępowaniem o uznanie za wygasłe prawa na skutek nieużywania znaku
Na powyższą decyzję firma T. AB złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła wydanej decyzji naruszenie przepisów art. 28 ust. 1 i art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17) oraz naruszenie art. 77 § 1 kpa.
W ocenie skarżącej materiały złożone do akt były wystarczające dla uznania używania w Polsce znaku towarowego TUDOR [...]. Towary objęte rejestracją były i są produkowane w Polsce przez firmę C. S.A. Firma ta należy do Grupy [...], do której należy szwedzka firma T. AB. Towary oznaczane znakiem TUDOR były produkowane na eksport co jest jedną z form używania znaku zarejestrowanego. Przepis art. 13 ust. 2 nie podaje wyczerpująco wszystkich form używania znaku wyliczenie ma charakter przykładowy. Przywołała przepis art. 66 ust. 1 Traktatu Europejskiego z dnia 16 grudnia 1991 r., w myśl którego Polska zobowiązała się do dostosowania swojego ustawodawstwa w dziedzinie własności intelektualnej w taki sposób, aby osiągnąć poziom ochrony do istniejącego we Wspólnocie. Dostosowanie może być realizowane również przez zabieg legislacyjny, poprzez interpretację obowiązujących przepisów w celu uzyskania rezultatu zbieżnego z dyspozycją normy prawa europejskiego. Przepisy Pierwszej Dyrektywy Wspólnot Europejskich Nr 89/104/EWG o harmonizacji przepisów prawa Państw Członkowskich o znakach towarowych (Dz. Urz. Wspólnot Europejskich z dn. 11.02.1989 r. Nr L 40) uznają rzeczywiste używanie znaku m. inn. poprzez umieszczanie go na towarach lub ich opakowaniach jedynie dla celów eksportu. Do skargi dołączono materiały mające świadczyć o używaniu znaku w Polsce.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie podnosząc, iż materiały dowodowe dokumentują jedynie tranzyt towarów z firmy C. S.A. do Szwecji a nie używanie znaku w Polsce. Odnośnie podniesionego w skardze zarzutu nie respektowania art. 66 ust. 1 Układu Europejskiego stwierdził, iż nie jest właściwy do wydawania wiążących wykładni stosowanych przepisów prawa, to skarżąca powinna zwrócić się do właściwych organów o taką wykładnię. Nie wskazał, jakie organy jego zdaniem są właściwe do takiej wykładni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem rozpoznania jest skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Niniejsza sprawa została przekazana do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.
Urząd Patentowy działający w trybie postępowania spornego jest związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Musi m. in. przestrzegać zasady dochodzenia prawdy materialnej, w sposób wyczerpujący rozpatrzyć i ocenić materiał dowodowy, ocenić na podstawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa.
W rozpatrywanej sprawie Urząd Patentowy dopuścił się naruszenia tych reguł procesowych, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Postępowanie o uznanie za wygasłe prawa z rejestracji znaku towarowego toczy się na wniosek osoby, która wykaże się interesem prawnym. (art. 30 ustawy o zn. tow.). Wnioskodawca wykazywał swój interes zamiarem powrotu do tradycji, jaką była w latach trzydziestych jego nazwa z oznaczeniem Tudor oraz zamiarem wykorzystania tego oznaczenia jako znaku. Organ uznał, iż "interes prawny wynika z faktu prowadzenia na rynku polskim, analogicznej działalności gospodarczej czyli pozostawania z uprawnionym z rejestracji w stosunkach prawnych łączących konkurentów na rynku". Skarżąca w toku postępowania administracyjnego kwestionowała interes prawny wnioskodawcy, w skardze nie podnosiła już tego zarzutu. Zdaniem Sądu, uznanie interesu prawnego z faktu prowadzenia konkurencyjnej działalności gospodarczej jest nietrafne. Gdyby kwestionowany znak należał do oznaczeń ogólnoinformacyjnych, którego rejestracja ograniczała swobodę w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej można tak uzasadniać interes prawny. Oznaczenie TUDOR do takich oznaczeń nie należy. Wskazane okoliczności mające świadczyć o interesie prawnym podane przez wnioskodawcę nie zostały przez organ zbadane.
Rozpatrując ponownie wniosek o wygaśnięcie prawa z rejestracji przedmiotowego znaku Urząd Patentowy winien ocenić, czy zamiar powrotu do nazwy sprzed 75 lat jest wystarczający dla wykazania interesu prawnego.
Postępowanie o uznanie za wygasłe prawa z rejestracji przedmiotowego znaku towarowego zostało wszczęte poprzez wniosek złożony w dniu [...] listopada 2000 r. W myśl przepisów przejściowych (art. 315, art. 317, art. 318 i art. 319) ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. Nr 49 z 2001 r. poz. 508 ze zm.) postępowanie we wszczętych i niezakończonych sprawach o wydanie decyzji o uznanie za wygasłe prawa z rejestracji znaku towarowego z powodu nieużywania toczy się od dnia wejścia w życie tej ustawy według jej przepisów, przy czym skutki zdarzeń prawnych ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu ich wystąpienia. Wniosek o uznanie za wygasłe prawa rejestracji został złożony przed wejściem w życie ustawy - Prawo własności przemysłowej, zatem dla uznania za wygasłe prawa z rejestracji znaku towarowego stosuje się przepisy dotychczasowe , tj. przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.). Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o znakach towarowych prawo z rejestracji znaku towarowego wygasa, jeżeli uprawniony nie używał tego znaku w Polsce w okresie kolejnych trzech lat. Na uprawnionym z tytułu rejestracji ciąży obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia przyczyn usprawiedliwiających nieużywanie znaku (art. 28 ust. 4). Obowiązek wykazania spornego znaku w zakresie złożonego wniosku powinien obejmować trzyletni okres poprzedzający datę złożenia wniosku (okres od [...] listopada 1997 r. do [...] listopada 2000 r.).
Skarżący (uprawniony z rejestracji) przedłożył w trakcie postępowania przed Urzędem Patentowym oświadczenia oraz faktury, z których tylko dwie były z powyższego okresu. Faktury zostały wystawione przez inną firmę niż uprawniony. Urząd Patentowy uznając brak używania znaku w Polsce nie odniósł się do złożonego oświadczenia i materiałów, iż produkcja towarów objętych rejestracją i oznaczona spornym znakiem następuje na zlecenie uprawnionego z tytułu rejestracji oraz oświadczenia, iż akumulatory z oznaczeniem TUDOR są w ogólnej sprzedaży, również w Polsce. Zdaniem Sądu, błędnie uznał również, iż produkcja na eksport stanowi tranzyt i nie świadczy o używaniu znaku.
Ustawa o znakach towarowych nie definiuje używania znaku, w orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, iż używanie powinno być rzeczywiste i osiągać poważne rozmiary. Używanie znaku towarowego za zgodą uprawnionego uważa się za używanie przez uprawnionego. W art. 10 Pierwszej Dyrektywy Wspólnot Europejskich Nr 89/104/EWG o harmonizacji przepisów prawa Państw Członkowskich o znakach towarowych (Dz. Urz. Wspólnot Europejskich z dn. 11.02.1989 r. Nr L 40) określono zasady używania znaku towarowego. W art. 10 ust. 2 lit. a) wskazano, iż przez pojęcie używania znaku towarowego rozumie się również umieszczanie w danym Państwie Członkowskim znaku towarowego na towarach lub ich opakowaniach przeznaczonych wyłącznie na eksport. Jak zasadnie podniosła skarżąca, Polska podpisując Traktat Europejski (stowarzyszeniowy) poprzez art. 66 ust. 1 Traktatu Europejskiego z dnia 16 grudnia 1991 r., zobowiązała się do dostosowania swojego ustawodawstwa w dziedzinie własności intelektualnej w taki sposób, aby osiągnąć poziom ochrony do istniejącego we Wspólnocie.
Mając powyższe na uwadze skargę uznano za zasadną. Dlatego też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 w związku z art. 205 wyżej powołanej ustawy.
Zważywszy, że z uchyloną decyzją nie wiąże się bezpośrednio kwestia jej wykonalności, stąd nie zachodzi potrzeba orzekania w tym względzie, stosownie do art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło