II SA 3918/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie: WSA Halina Emilia Święcicka (spraw.) Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Beata Bińkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2004 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za przejazd po drogach krajowych bez uiszczenia opłaty oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 42 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 i z 2002 r. Dz. U. Nr 25 poz. 253 i Nr 89, poz.804), lp. 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr 115, poz. 999) oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684) po rozpatrzeniu odwołania Pana E. B. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2002 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 4.000,- zł. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy ustalił, że prowadzący pojazd należący do E. B. podczas przejazdu w dniu [...] października 2002 r. po drodze krajowej nr 79 w R. nie posiadał dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Skarżący nie kwestionował, że podczas kontroli pojazdu kierowca nie posiadał dowodu uiszczenia opłaty bowiem nie uiścił opłaty. W odwołaniu podnosił, że nie mógł nabyć karty opłaty drogowej. Zgodnie z art. 42 ust 1 ustawy o transporcie drogowym za przejazd po tej kategorii dróg przedsiębiorcy wykonujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej transport drogowy obowiązani są uiszczać opłaty. Następuje to poprzez nabycie karty opłaty, która podlega wypełnieniu. Prawidłowo wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dowód potwierdzający uiszczenie tego świadczenia. Przedsiębiorca korzystając z drogi krajowej jest obowiązany nabyć kartę opłaty za przejazd i jego obowiązkiem jest zadbanie, by karta znajdowała się w pojeździe podczas przejazdu. W skardze do Sądu na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego Pan E. B. wnosił o jej uchylenie zarzucając jej naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania oraz podnosząc, iż nałożenie kary pieniężnej ma charakter sprawy karnej co uzasadnia rozpatrywanie jej przez sąd a nie organ administracyjny. Podnosił naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez uznanie przejazdu za przejazd drogowy lub przewóz na własne potrzeby, poprzez uznanie, iż karze pieniężnej podlega właściciel zatrzymanego pojazdu pomimo, iż osobą kontrolowaną był kierowca pojazdu oraz poprzez uznanie, iż fakt niemożności nabycia karty opłaty nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jako uzasadnienie naruszenia przepisów postępowania wskazywał brak uzasadnienia faktycznego decyzji oraz nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji imienia i nazwiska kierowcy pojazdu. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie podnosząc, że strona w postępowaniu nie kwestionowała wykonywania transportu drogowego. Decyzja organu I instancji została wręczona kierowcy co jest zgodne z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 maja 2002 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego i przewozu na potrzeby własne oraz dokumentów stosowanych przez uprawnionych do kontroli, a także wzorów tych dokumentów (Dz. U. Nr 120, poz. 1025), myśl którego, jeżeli w czasie kontroli kontrolujący stwierdził nieprawidłowości uzasadniające nałożenie kary pieniężnej, sporządza decyzję o wymierzeniu stosownej kary i przekazuje oryginał decyzji kontrolowanemu, a jej kopię Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego. Przepis ten jest lex specjalis w stosunku do ogólnych zasad doręczania decyzji administracyjnych. Strona otrzymała decyzję czego dowodem jest skorzystanie z prawa złożenia odwołania od tej decyzji. Odnośnie zarzutu niewłaściwego wskazania przedsiębiorcy, którym był E. B. a nie Przedsiębiorstwo Usługowo – Handlowe "[...]" prowadzone przez E. B. organ wskazał, iż w decyzji nie wpisano ostatniego członu co nie skutkuje negatywnie w zakresie identyfikacji podmiotu, na który nałożono obowiązek uiszczenia kary. Odnośnie podnoszonego zarzutu naruszenia art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym organ wskazał, iż zgodnie z tym przepisem, karze pieniężnej podlega właściciel pojazdu bez względu na to kto kieruje pojazdem. Karze pieniężnej podlega każdy przedsiębiorca, który wykonuje transport drogowy bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych. Kierowca ma obowiązek posiadania przy sobie i okazywana na żądanie uprawnionego organu kontroli dowodu uiszczenia należnej opłaty za przejazd po drogach krajowych, ale wyposażenie kierowcy w taki dokument należy do obowiązków przedsiębiorcy. Utrudnienia w nabyciu karty opłaty nie stanowią okoliczności zwalniającej z obowiązku uiszczenia opłaty. Do czasu wykupienia karty drogowej przedsiębiorca wykonujący transport drogowy nie powinien wykonywać przejazdu po drodze krajowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznania jest skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Niniejsza sprawa została przekazana do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowi inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 i z 2002 r. Dz. U. Nr 25 poz. 253 i Nr 89, poz.804) przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalną wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie z wyłączeniem transportu kombinowanego. Stosownie do art. 87 ust. 1 cytowanej ustawy, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m. inn. dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Tryb wnoszenia opłat reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 z późn. zm.). Uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie karty opłaty (§ 4 ust. 1 ww. rozporządzenia), która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5. Kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł. do 15.000 zł. (art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym). Wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określił Minister Infrastruktury w rozporządzeniu z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr 115, poz. 999 z późn. zm.) wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. Brak opłaty skutkuje karą pieniężną w wysokości zł. 4.000 zł. wymierzaną na podstawie lp. 6 załącznika rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Organ w wyniku kontroli stwierdził, iż skarżący nie uiścił należnej opłaty i nie posiadał w chwili kontroli dowodu jej uiszczenia. Stwierdzenie tego faktu uzasadniało nałożenie kary pieniężnej, zasadnie organ podniósł, że trudności w nabyciu karty drogowej nie stanowią podstawy dla odstąpienia od wymierzenia kary. Obowiązek uiszczenia opłaty ciąży na przedsiębiorcy wykonującemu transport drogowy oraz wykonującemu przewozy na potrzeby własne. Ustawa o transporcie drogowym nie zawiera definicji przedsiębiorcy, definicja przedsiębiorcy zawarta jest w art. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.) do której to ustawy odsyła art. 96 ustawy o transporcie drogowym. W myśl art. 2 ustawy o działalności gospodarczej, przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz mniemająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego, która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą, tj. zarobkową działalność wytwórczą, handlową, budowlaną, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatację zasobów naturalnych, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Skarżący jest przedsiębiorcą na którym ciąży obowiązek uiszczania opłaty za przejazd. Sąd nie podziela zarzutu skarżącego, iż brak uzasadnienia decyzji I instancji stanowi naruszenie przepisu art. 107 § 1 i 3 kpa. Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 maja 2002 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego i przewozu na potrzeby własne oraz dokumentów stosowanych przez uprawnionych do kontroli, a także wzorów tych dokumentów (Dz. U. Nr 120, poz. 1025) jeżeli w czasie kontroli kontrolujący stwierdził nieprawidłowości uzasadniające nałożenie kary pieniężnej, sporządza decyzję o wymierzeniu stosownej kary i przekazuje oryginał kontrolowanemu, a jej kopię wraz z protokołem kontroli, o którym mowa w § 5 ust. 1, przekazuje niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni, Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego. Wzór decyzji, o której mowa w ust. 1 określa załącznik nr 2 do wyżej wskazanego rozporządzenia. Powyższe rozporządzenie Ministra Infrastruktury zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 89 ustawy o transporcie drogowym. Wydana decyzja organu I instancji odpowiadała wymogom wskazanym w ww. przepisie. Decyzja I instancji została poddana weryfikacji przez organ odwoławczy, który ponownie rozpatrzył sprawę i podjął decyzję zawierającą uzasadnienie czyniące zadość art. 170 § 1 i 3. Jednocześnie Sąd podziela zarzut skarżącego co do niewłaściwego oznaczenia strony w decyzji I instancji, poprzez wskazanie tylko nazwy pod którą przedsiębiorca prowadzi działalność, uchybienie to w ocenie Sądu nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, skargę uznano za nieuzasadnioną i dlatego na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji.