II SA 3990/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Asesor WSA Joanna Kube, , Protokolant Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2004 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...]września 2003 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego oddala skargę A. S. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. w dniu [...]grudnia 2001 r. i uzyskał z tym dniem status bezrobotnego oraz zasiłek dla bezrobotnych od dnia [...] grudnia 2001 r. Wnioskiem z dnia 30 stycznia 2002 r. zwrócił się skarżący do organu zatrudnienia o przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego. Starosta R. decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. orzekł o odmowie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżący na dzień 31 grudnia 2001 r. nie spełniał wymogu z art. 37 j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) posiadania okresu uprawniającego do zasiłku wynoszącego 30 lat. Pan A. S. legitymował się bowiem okresem uprawniającym do zasiłku wynoszącym 29 lat 4 miesiące i 20 dni, po doliczeniu mu okresu pobierania przez skarżącego zasiłku dla bezrobotnych od dnia 11 grudnia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2001 r. Skarżący od tej decyzji odwołał się do Wojewody [...], który decyzją z dnia [...] marca 2002 r. utrzymał decyzję w mocy. Sprawa rozpatrywana była następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 13 stycznia 2003 r. o sygnaturze akt II SA 1294/02 skargę oddalił. W dniu 22 maja 2003 r. skarżący ponownie złożył wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego powołując się na zmianę ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i decyzję Komisji ds. Zaopatrzenia Emerytalnego przy Ministrze Kultury, w której to decyzji ustalono okres prowadzenia przez p. A.S. działalności twórczej. Wojewoda [...]postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r., wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznowił postępowanie w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego. Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., wydaną na podstawie art. 6 c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514), art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwianiu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. Nr 154, poz. 1793), w związku z art. 37 j powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 151 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 5 kpa Wojewoda [...] odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] marca 2002 r. W jej uzasadnieniu organ wskazał, że p. A. S. wnosił o zaliczenie mu na poczet okresu uprawniającego do zasiłku, okresu prowadzenia działalności jako twórca ludowy w czasie kiedy nie istniał obowiązek opłacania składek z tego tytułu na ubezpieczenie społeczne lub zaopatrzenie emerytalne. Organ odmawiając zmiany decyzji wskazał, że do okresu uprawniającego do zasiłku zalicza się okresy zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności, wymienione w art. 23 ust. 1 pkt 2, oraz okresy, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1, 2, 4 i 5 powołanej ustawy. Przepis zaś art. 2 ust. 1 pkt 15 a ustawy odsyła do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, która to ustawa wyjaśnia pojęcie "pozarolnicza działalność". Zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się twórcę i artystę. Do dnia 31 grudnia 1973 r. w stosunku do twórców nie istniał obowiązek ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego. Został on dopiero wprowadzony ustawą z dnia 27 września 1973 r. o zaopatrzeniu emerytalnym twórców i ich rodzin. (Dz.U. Nr 38, poz. 225). Tak więc we wskazanym przez skarżącego okresie od dnia 1 stycznia 1971 r. do dnia 2 sierpnia 1972 r. był on twórcą ludowym, lecz nie podlegał w tym czasie ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu co uniemożliwiło zaliczenie tego okresu do okresu uprawniającego do zasiłku, a w konsekwencji spowodowało niespełnianie przez skarżącego przesłanek do uzyskania zasiłku przedemerytalnego. Od tej decyzji p. A. S. odwołał się do Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej, który decyzją z dnia [...]września 2003 r. utrzymał decyzję w mocy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego p. A. S. wnosząc o przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego wskazał, że pracę zawodową rozpoczął w styczniu 1971 r. jako twórca ludowy, którą prowadził do końca 1998 r. Od stycznia 1972 r. do [...] listopada 2001 r. pracował również w Zakładach Metalowych "[...]. Jeśli zaś chodzi o kwestionowany okres, którego organ nie zaliczył skarżącemu do okresu uprawniającego do zasiłku to wskazał, że nie miał możliwości opłacania takich składek bowiem do 31 grudnia 1973 r. ustawodawca nie przewidywał takich możliwości. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi podnosząc argumenty zawarte w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić skarżącemu, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art., 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja podjęta została na skutek wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2002 r. odmawiającą przyznania skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego. W dniu 22 maja 2003 r. p. A.S. złożył bowiem ponowny wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego powołując się na decyzję Komisji ds. Zaopatrzenia Emerytalnego przy Ministrze Kultury z dnia [...] maja 2003 r. Decyzją tą ustalono, że skarżący rozpoczął prowadzenie działalności twórczej jako twórca ludowy od dnia [...]stycznia 1971 r. Wojewoda [...] uznając, że w sprawie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznowił postępowanie, a następnie badając sprawę ponownie w oparciu o nowe dowody odmówił uchylenia ostatecznej decyzji odmawiającej przyznania skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego. Jak wynika z analizy akt sprawy, co zostało dokładnie zbadane zarówno przez organ pierwszej jak i drugiej instancji i co sam skarżący nie kwestionuje, w momencie złożenia wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego legitymował się on okresem uprawniającym do zasiłku wynoszącym 29 lat, 4 miesięcy i 20 dni, wraz z doliczonym na podstawie art. 37 l ustawy z dnia ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) okresem pobierania przez skarżącego zasiłku dla bezrobotnych od dnia 11 grudnia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2001 r. Ten okres nie jest okresem spornym. Przedmiotem sporu pozostaje zatem wyłącznie kwestia ewentualnego zaliczenia skarżącemu do okresu uprawniającego do zasiłku okresu prowadzenia działalności jako twórca ludowy w czasie, kiedy nie istniał obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne lub zaopatrzenie emerytalne. Wskazać należy, że zgodnie z art. 37j ust. 1 powołanej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do zasiłku wynoszący dla mężczyzn 35 lat lub 30 lat - w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Według zaś art. 24 ust. 2 pow. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do okresu uprawniającego do zasiłku zalicza się okresy zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności, wymienione w art. 23 ust. 1 pkt 2 oraz okresy wymienione w art. 23 ust. 2 pkt 1, 2, 4 i 5 ustawy. W zakresie zaś pozarolniczej działalności przepis art. 2 ust. 1 pkt 15a powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu odsyła do ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), która to wyjaśnia znaczenie pojęcia "pozarolnicza działalność". Zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 2 powołanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się twórcę i artystę. Jednakże zaliczenie okresu prowadzenia działalności do okresu uprawniającego do zasiłku możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy osoba prowadząca tę działalność podlegała z tego tytułu ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu. Bezsporne jest, iż do dnia 31 grudnia 1973 r. nie istniał obowiązek ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego w stosunku do twórców. Bezsporne jest również, że wskazany okres prowadzenia działalności jako twórca ludowy zaliczany jest przez ustawę z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.), jako okres nieskładkowy, do okresu uprawniającego do emerytury. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoich orzeczeniach wyrażał pogląd, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że okresy uprawniające do emerytury i okresy uprawniające do zasiłku nie są tożsame (patrz np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 11 września 1998 r. sygnatura akt II SA 898/98 - LEX nr 41878). Ustawa bowiem z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu takiej możliwości zaliczenia tego okresu bez opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i zaopatrzenie emerytalne nie przewiduje. Tak więc organy administracji rozpoznając ponownie sprawę p. A. S. prawidłowo orzekły odmawiając zmiany decyzji ostatecznej odmawiającej przyznania skarżącemu zasiłku przedemerytalnego oraz trafnie wskazały przepisy mające zastosowanie w sprawie i dokonały ich prawidłowej interpretacji. Przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organom administracji, ani sądowi administracyjnemu uprawnień do odstępstw w kwestiach szczegółowo tymi przepisami uregulowanymi. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.