II SA 4022/03
WyrokWSA w Warszawie2004-11-03
Skład orzekający: Sędzia WSA
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalania gruntów została wydana z rażącym naruszeniem prawa, jeśli uczestnik postępowania nie brał czynnie udziału w procesie, a wydzielone grunty zamienne mają mniejszą powierzchnię i znajdują się w nieatrakcyjnym miejscu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalania gruntów jest zgodna z prawem. Ustalenia Ministra były prawidłowe i wyczerpujące, a zarzuty skarżącej dotyczące braku udziału N. W. w postępowaniu, przymusu do złożenia podpisu czy niekorzystnego ekwiwalentu gruntowego nie znalazły potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Sąd podkreślił, że ocena zgodności z prawem powinna być dokonywana na podstawie stanu prawnego z dnia wydania decyzji zatwierdzającej projekt scalania.Stan faktyczny
Skarżąca M. M. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalania gruntów z 1982 r., twierdząc, że jej poprzedniczka prawna, N. W., nie brała udziału w postępowaniu, została zmuszona do złożenia podpisu, a wydzielone grunty zamienne są mniej korzystne. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że N. W. brała udział w postępowaniu, wyraziła swoje życzenia, a otrzymany ekwiwalent gruntowy był należny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2004 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2003 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji scaleniowej oddala skargę.
6 IISA 4022/03
UZASADNIENIE
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 roku nr [...] na podstawie art. 156 § 1 kpa, po rozpoznaniu wniosku M. M. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1982 roku, zatwierdzającej projekt scalania gruntów części miasta [...] oraz części gruntów wsi [...], odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Po rozpatrzeniu wniosku M. M. o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] w odniesieniu do gruntów N. W., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] września 2003 roku nr [...] utrzymał w mocy zaskarżona decyzję.
Decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne:
Scalanie gruntów części miasta [...] oraz części wsi [...] wszczęte zostało decyzją wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 1982 roku. Scalaniem objęte zostały także grunty należące do N. W. oznaczone numerami działek: [...],[...],[...],[...] o łącznej powierzchni 1,70 ha i wartości 515,10 jednostek szacunkowych. Za powyższe grunty wydzielono działki nr: [...],[...],[...][...] o łącznej powierzchni 1,56 ha i wartości 514,70 jednostek szacunkowych co, zdaniem ministra, stanowiło należny ekwiwalent gruntowy. Ubytek powierzchni wynoszący 0,14 ha zrekompensowany został wydzieleniem części gruntów wyżej oszacowanych od posiadanych w starym stanie posiadania. Nadto otrzymany, należny ekwiwalent gruntowy składa się jedynie z jednej działki gospodarczej co oznacza, że poprawiony został rozłóg gospodarstwa. Projekt scalania został zatwierdzony decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1982 roku, która wobec braku odwołań stała się prawomocna. W 1991 roku N. W. przeniosła prawo własności, części z wydzielonych jej w wyniku scalania gruntów, na rzecz M. M. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] marca 1997 roku M. M. odziedziczyła, na podstawie testamentu, w całości spadek po N. W., w skład którego weszły pozostałe, wydzielone w wyniku scalania grunty.
M. M. we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalania podniosła, że N. W. nie brała udziału w postępowaniu scaleniowym a objęcie scaleniem działki oznaczonej w starym stanie posiadania numerem [...] było niesłuszne gdyż nie miała ona uregulowanego stanu posiadania a wydzielona za nią działka zamienna położona jest w nieatrakcyjnym miejscu i posiada mniejsza powierzchnię niż przed scaleniem.
Zdaniem Ministra decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 198 roku zatwierdzająca projekt scalania gruntów w odniesieniu do gruntów N. W. nie narusza przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1968 roku o scalaniu i wymianie gruntów. Projekt scalania przedmiotowych gruntów, zatwierdzony decyzją Wojewody [...], został wszystkim zainteresowanym okazany a o decyzji zatwierdzającej ten projekt wszyscy zainteresowani uczestnicy scalenia zostali prawidłowo powiadomieni poprzez jej odczytanie na zebraniu ogólnym w dniu [...] stycznia 1983 roku oraz wywieszenie tej decyzji na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miasta Gminy [...]. O czynnym udziale N. W. w procesie scalania przedmiotowych gruntów świadczy fakt złożenia przez nią życzeń do odpowiedniego kwestionariusza, zgodnie z którymi, wnosiła ona o wydzielenie łąki w okolicach działek w starym stanie posiadania, co miałoby nastąpić nawet kosztem gruntów ornych. Nie było też przeszkód do objęcia postępowaniem scaleniowym gruntów o nieuregulowanym stanie prawnym. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów decyzja zatwierdzająca projekt scalenia stanowi tytuł do ujawnienia nowego stanu w księgach wieczystych nie przesądzając jednak o tytule własności w odniesieniu do gruntów wydzielonych w wyniku scalenia. Również obecne, atrakcyjne położenie przedmiotowej działki nie może być argumentem do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalania w czasie którego obowiązywały zasady szacunku gruntów przyjęte przez zainteresowanych jego przeprowadzeniem.
Na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2003 roku skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła M. M. wnosząc o uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 roku z równoczesnym stwierdzeniem, że zostały one wydane z rażącym naruszeniem prawa a mianowicie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1968 roku o scalaniu i wymianie gruntów. Władze przeprowadzające scalenie pozbawiły N. W. jedynej działki-łąki o numerze [...] i powierzchni 3000 m2 , położonej w atrakcyjnym miejscu miasta [...]. Do scalenia doszło bez zgody ciotki. Do złożenia podpisu na stosownym dokumencie została skłoniona a poczynione dopiski nie są złożone jej pismem. Celem scalania było przejęcie władztwa nad najbardziej atrakcyjna działką, z uwagi na miejsce położenia. Ciotka nie życzyła sobie zmian w stanie posiadania. W wyniku scalenia sytuacja gospodarstwa nie poprawiła się. Jedyna zmiana to zabranie działki nr [...] położonej w bardzo atrakcyjnym m miejscu a przydzielenie działki w miejscu bez żadnej wartości użytkowej. Ciotka faktycznie nie objęła w posiadanie przedmiotowej działki. Powyższe argumenty świadczą, zdaniem skarżącej, o przeprowadzeniu postępowania scaleniowego w sposób niezgodny z przepisami ustawy.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę wnosił ojej oddalenie.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/.
Niniejsza sprawa należy do takiej kategorii spraw.
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę wchodzi kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnymi i przepisami procesowymi nie zaś kryteriów słusznościowych.
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga nie jest zasadna a podniesione w niej zarzuty nie mogą zostać uwzględnione.
Wbrew zarzutom skarżącego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał właściwe rozstrzygnięcie. Poczynione przez niego ustalenia są prawidłowe i wyczerpujące. Znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowym. Wyjaśnione zostały wszystkie istotne okoliczności mające wpływ na wynik sprawy. Tym samym, zdaniem sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
We wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1982 roku zatwierdzającej projekt scalania gruntów części miasta [...] i części wsi [...] dotyczący scalenia działki nr [...] o pow. 0,30 ha, wydzielonej po scaleniu jako działka Skarbu Państwa M. M. podniosła, że powyższa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wskazała na okoliczności stanowiące o jego naruszeniu. Były one przedmiotem rozważań i oceny Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Minister nie dopatrzył się zaistnienia jakiejkolwiek przesłanki z art. 156 § 1 kpa. Swoje stanowisko należycie uzasadnił. Nie budzi ono wątpliwości. Trafnie organ uznał zarzuty skarżącej za niezasadne.
Stanowisko M. M. ewoluowało. Początkowo twierdziła, że N. W. w ogóle nie brała udziału w postępowaniu scaleniowym.W skardze zwróciła uwagę na brak zgody ciotki na scalenie a do podpisu została skłoniona. Poczynione dopiski zostały poczynione nie jej ręką.
Analiza kwestionariusza życzeń pozwala na przyjęcie, że N. W. zmieniła stanowisko w przedmiocie scalenia. Początkowo życzyła sobie pozostać w starym stanie posiadania by zmienić zdanie i wnosić o wydzielenie łąki kosztem gruntów. Oba stanowiska własnoręcznie podpisała. Tego faktu ostatecznie skarżąca nie kwestionowała. Trafnie organ przyjął, że brak jakiegokolwiek dowodu na to, aby została zmuszona do złożenia podpisu. Wyrażenie życzenia w formie pisemnej, złożone innym charakterem pisma oznacza, że skorzystała z pomocy innej osoby. Podpisem potwierdziła życzenie spisane tylko przez inną osobę, co nie jest równoznaczne ze skłonieniem jej do złożenia podpisu. Osoby w starszym wieku często korzystają z pomocy innych osób.
Również pozostałe argumenty, mające uzasadnić wydanie decyzji przez Wojewodę [...] z rażącym naruszeniem prawa, zostały właściwie ocenione przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Rozstrzygające dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzające nieważność decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest stan prawa z dnia wydania tej decyzji. Na taka ocenę nie może mieć wpływu ani zmiana prawa, ani tym bardziej jego interpretacja powodowana zmianą ustrojową skutkującą wzrostem cen nieruchomości, na co zdaje się wskazywać analiza wniosku i dalszych pism skarżącej. Wolą N. W. było otrzymać łąkę nawet kosztem gruntów rolnych. Skarżąca stara się zmienić tę wolę realizując sobie tylko wiadomy cel. N. W. przedmiotowej decyzji nie zaskarżyła, w związku z czym stała się ona prawomocna. W chwili obecnej działka nr [...] została podzielona i skomunalizowana. Stanowi własność gminy.
Nie budzi zastrzeżeń, jako zgodna z ustawą z dnia 24 stycznia 1968 roku o scalaniu i wymianie gruntów, ocena organu w przedmiocie objęcia postępowaniem scaleniowym gruntów o nieuregulowanym stanie prawnym. Rozważania Ministra w tej części znajdują swoje uzasadnienie wprost w treści art. 16 ust. 1 ustawy. Dopuszczalnym było więc objęcie scaleniem gruntów o nieuregulowanym stanie prawnym. W tym wypadku prawa do wydzielonej, w wyniku scalenia, nieruchomości przeszły na spadkobierców. Wbrew twierdzeniom skarżącej decyzja o scaleniu została wykonana. Świadczy o tym treść pisma z [...] czerwca 1991 roku informujące o wyłożeniu do publicznej wiadomości projektu programów rolniczego przejściowego wykorzystania gruntów. N. W. została powiadomiona jako władająca działką nr [...]. To, że nie objęła w posiadanie powyższej działki było jej wolą. Powody, dla których tak się stało nie mają w niniejszej sprawie znaczenia.
Zgodzić się należy z organem, że N. W. otrzymała pełny ekwiwalent gruntowy. Otrzymana przez nią działka nr [...] odpowiada wartości jed. szac. działce nr [...]. Dotyczy to także pozostałych działek.
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku oddalając skargę jako niezasadną. Nie zaistniały bowiem przesłanki przewidziane art. 156 § 1 kpa, skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji. Przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1968 roku o scalaniu i wymianie gruntów, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie zostały naruszone.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło